Кіріспе

Айдағы кратер Арзахель – Айдың оңтүстік-орталық бөлігіндегі жоталы жерлерде орналасқан, нөлдік меридианға (Айдың көрінетін орталығына) жақын, салыстырмалы түрде жас айлық соққы кратері. Ол Альфонс кратерінен оңтүстікке қарай жатыр, ал Птолемеймен бірге солтүстікке қарай Үш кратер Mare Nubium-ның шығысында айқын тізбек құрайды. Шағын Альпетрагиус солтүстік-батыста, ал Тебит оңтүстік-батыста, теңіз жағасында орналасқан.

Сипаттама

Арзахель өте анық құрылымға ие және тәжірибелі әуесқой астрономдар үшін телескоппен бақылауға арналған сүйікті нысан. Арзахельдің шеті іс жүзінде тозған жоқ және ішкі бетінде, әсіресе шығыс жағында егжей-тегжейлі террасалар бар. Сыртқы дөңгелек қорғаны Алфонс кратерінің солтүстік шетінен оңтүстік шетіне дейін созылатын қыратқа қосылады. Арзахельдің тік орталық шыңы көзге түседі, кратер еденінен 1,5 километр биікке көтеріледі және оңтүстіктен солтүстік-шығысқа қарай иіліп, батысқа қарай сәл ығысқан. Кратер едені көбінесе тегіс, тек оңтүстік-батыс бөлігінде кейбір тілсіздіктер бар. Солтүстік қабырғасынан оңтүстік-шығыс шетіне дейін созылатын Римае Арзахель аталған шұңқырлар жүйесі бар. Орталық шыңның шығысында еденде шағын кратер жатыр, оның жанында екі кішкентай кратершік орналасқан. Арзахель – Төменгі (Ерте) Имбриан кезеңінің кратері.

Аттар

Аршахель – араб астрономы және математигі Абу Исхак Ибрахим әл-Заркали есімінің латын тіліне аудармасы. Айдың жақын жағындағы көптеген кратерлер сияқты Аршахельді Джованни Риччоли атады, оның 1651 жылғы номенклатуралық жүйесі қалыптасқан стандартқа айналды. Бұрынғы Ай картографтары бұл нысанға басқаша атаулар берген: Майкл ван Лангреннің 1645 жылғы картасында оны Франция регенті Аннаның құрметіне "Анна, Рег. Фран." деп атаған, ал Иоганн Хевелиус оны ежелгі әлемдегі Крагус тауларының бірінің атымен "Монс Крагус" деп атаған.

Спутник кратерлері

Әдетте, бұл ерекшеліктер ай карталарында Арзахель кратерінің ортасына ең жақын жатқан бөлігіне әріптер қойылып белгіленеді. АрзахельЕн жатысыБойлықДиаметріА18.0°О.Е.1.5°Б.Б.10 кмБ17.0°О.Е.2.9°Б.Б.8 кмС17.4°О.Е.3.7°Б.Б.6 кмД20.2°О.Е.2.1°Б.Б.8 кмН18.7°О.Е.2.0°Б.Б.5 кмК18.3°О.Е.1.6°Б.Б.4 кмL20.0°О.Е.0.1°Ш.Б.8 кмM20.6°О.Е.0.9°Б.Б.3 кмN20.4°О.Е.2.2°Б.Б.3 кмT17.7°О.Е.1.3°Б.Б.3 кмY18.2°О.Е.4.3°Б.Б.4 км