Мичиганның Рейзин өзені және тарихы

Кіріспе

Мичиганның оңтүстік-шығысындағы өзен, АҚШ, сол атпен аталатын қауымдастық емес елді мекен.

Раузин өзені – Мичиганның оңтүстік-шығысындағы өзен, АҚШ, мұздық шөгінділер арқылы Эри көліне құяды. Бүгінгі таңда бұл аймақ Мичиганның ауыл шаруашылығы және өнеркәсіп орталығы болып табылады. Өзеннің ұзындығы шамамен 224 километрді (139 миль) құрайды және Ленауи, Уоштенау, Джексон, Хиллсдейл және Монро округтерінде 2776 шаршы километр (1072 шаршы миль) аумақты суға түсіреді, оның Эри көліне құятын жері Монро округінде орналасқан. Француз отарлаушылары өзеннің жағасында өсетін жабайы жүзімдеріне орай оны "Ривьер-о-Разэн" деп атаған, француз тілінде "жүзім" деген сөз – "рейзин". Француз тілінде "рейзин" сөзі "рейзин сек" (кептірілген жүзім) деп аталады.

Тарих және география

Рейн өзенін жергілікті Потаватоми және Вайандот тайпалары пайдаланды, олардың Мичиган көліне батысқа қарай ағатын Гранд және Каламазу өзендеріне қол жеткізу үшін өзеннің жоғарғы бөлігінде порттама болған. Өзен бойындағы барлық жерде каноэмен жүзуге болады. Бірақ, төмен градиент, қол жеткізу мәселелері, жоғарғы ағыстағы жиі кездесетін бөгеттер және негізгі арнадағы 22 бөгет оның демалыс мақсатындағы қолданылуын шектейді. Өзен бойындағы еуропалықтардың алғашқы қоныстанушылары – француз-канадтық отарлаушылар болды, олар 1780 жылдары Франкстаунда дәстүрлі «таспа» шаруашылықтарын дамытты. Бұл шаруашылықтардың өзенге тар жақтары орналасқан, соның арқасында көптеген шаруалар қол жеткізе алатын, ал терең тіктөртбұрышты участалары өзеннен артқа қарай созылған. Қазір Монро қаласының бір бөлігі болып табылатын бұл аймақ әлі де өзен бойындағы ең көп халқы бар аймақ болып табылады. Ирланд төбелері курорттық аймағы суайдынының ең жоғарғы бөлігінде орналасқан, оған 429 көл және тоған кіреді. Олардың ең ірісі – Колумбия көлі. 1813 жылғы қыста 1812 жылғы соғыстың бір бөлігі ретінде Франкстаун шайқасы өзенге жақын жерде болды. Британдықтар және олардың одақтас американдық тайпалары, британдық генерал Генри Проктер мен тайпа басшылары Раундхед, Уокс-ин-Уотер және Сплит-Лог басшылығымен, генерал Джеймс Винчестердің басқаруымен жақсы даярланбаған Кентукки жаяу әскерлері мен жасақтарына қарсы шайқасты. Қоршауға алынып, қиылыста қалған және толық қырғынға бетке басқан Винчестер тұтқындардың қауіпсіздігіне британдық кепілдіктермен капитуляциялады. Британдықтар мен Потаватоми одақтастары жаяу жүре алатындарды Детройтке әскери тұтқын ретінде алып кетті. Бірақ келесі күні Франкстаунда қалған көптеген ауыр жараланған тұтқындар британдықтардың одақтастары болған американдықтар тарапынан өлтірілді. Рейн өзеніндегі қырғын соғыстағы американдықтар үшін, әсіресе Кентукки тұрғындары үшін («Рейзинды есіңде сақта») шақыруға айналды. АҚШ әскерлері көктемде Мичиганнан британдықтарды мәңгілікке ығыстыру үшін оралды. Бастапқы шайқас алаңы Монро қаласындағы округтік саябақ ретінде көп жылдар бойы сақталды. Онда Кентукки сарбаздарының сол жерде қаза болғандарына бірнеше ескерткіштер орнатылған. 2010 жылдың 12 қазанында жер мемлекеттен федералдық үкіметке берілді. Конгресс рұқсатымен бұл 1812 жылғы соғыстың шайқас алаңын белгілейтін жалғыз Ұлттық шайқас алаңы паркі. Өнеркәсіптік даму мен ауыл шаруашылығының қарқынды дамуынан бастап өзен өнеркәсіптік қалдықтармен және ауыл шаруашылығы ағынды суларымен ластанды. Тазалау жұмыстары ластанудың кейбір түрлерін азайтуға мүмкіндік берсе де, жою қиын ПХБ қауіпті қалдық болып қала береді. Өзен сағасындағы суайдынының тек 2 шаршы милі (5 км2) ғана алаңдау тудыратын аймаққа жатады, оның көп бөлігі Ford Motor Company зауыты, Детройт Эдисон Монро электр станциясы және Монро порты сияқты өнеркәсіптік және порттық қолдануға арналған. Экологиялық органдар Монро бөгетінің сағасынан төмен ауланған өзен балықтарының кейбір түрлерін жемеуге кеңес береді. Өзенде су ағынын бақылау үшін көптеген шағын бөгеттер салынған. Бұл құрылыстар 1800 жылдардың ортасында ағаш өндірудің қарқынды дамуы кезінде салынған көптеген қағаз фабрикаларына қуат беру үшін салынған. Олар сондай-ақ Генри Фордтың ауылдық өнеркәсіптік бағдарламасының өнімдері болып табылады. Көптеген бөгеттер Монрода орналасқан, бірақ ең маңыздысы Мичиган штатының Данди қаласында орналасқан. Монро порты 1930 жылдары Ұлы депрессия кезінде президент Франклин Д. Рузвельт әкімшілігі демеушілік еткен қажетті инфрақұрылымдық жоба ретінде өзен сағасына жақын жерде салынды. Өзен бойындағы су тасқынының үш себебі бар: қатты жаңбырлар, көктемде мұз бөгеттерінің пайда болуы және жағалау желдері Эри көлінің суын ағынға қарай итеруі. Ең нашар су тасқыны 1982 жылдың 16 наурызында тіркелді, орташа ағынмен салыстырғанда, су тасқыны көбінесе өзеннің төменгі бөліктеріне әсер етеді. Ал 1988 жылдың 13 шілдесінде қатты құрғақшылық кезінде судың ағынын өлшейтін станция анықтады. Өзен ағысының көп бөлігі Детройт Эдисон электр станциясы арқылы Плам-Крикке бағытталды және шығарылды. Бұрын ол өзенге құйылған, бірақ қазір өзен аузының қосымша ластануын шектеу үшін басқа жаққа ауыстырылды. Электр станциясының суды пайдалану шыңы өзеннің орташа ағынынан асып түседі, сондықтан кейбір жағдайларда су Эри көлінен жоғары ағысқа қарай станцияға тартылады. Өнеркәсіптік суды көп пайдаланудың балықтардың көптеген түрлерін қабылдау экранында өлтіретіні және балықтардың өзеннен Ұлы көлдерге көшіп-қонуын дерлік мүмкін емес ететіні айтылады. 2013 жылы АҚШ өкілі Тим Уолберг, сондай-ақ Мичиган штатының барлық делегациясы Рейн өзеніндегі шайқастардың 200 жылдығын құрметтеу үшін резолюция (H. Res. 37, 113-ші Конгресс) енгізді.

The River Raisin was used by local Potawatomi and Wyandot peoples, who had a portage between the upper river to gain access into the Grand and Kalamazoo rivers flowing west toward Lake Michigan. The river is still classified as canoeable throughout its length. But, low gradient, access issues, frequent logjams in the upper reaches, and 22 dams on the mainstream limit its recreational use. The first European settlements along the river were by French Canadian colonists, who in the 1780s developed their traditional "ribbon" farms in Frenchtown. These had narrow fronts on the river so that more farmers would have access, with deep rectangular lots reaching back from the river. Now part of Monroe, Michigan, this area is still the most populous area along the river. The resort area of Irish Hills lies in the uppermost region of the watershed, which includes 429 lakes and ponds. The largest of these is the Lake Columbia. During the winter of 1813 as part of the War of 1812, the Battle of Frenchtown occurred near the river. British and their allied Native American troops under the command of British General Henry Procter and Native American chiefs Roundhead, Walks in Water, and Split Log, fought against a division of ill trained Kentucky infantry and militia under command of General James Winchester. Cut off and surrounded, and facing total slaughter, Winchester surrendered with British assurances of safety for the prisoners. The British and Potawatomi allies marched those who could walk to Detroit, to be held as prisoners of war. But the next day, many of the severely wounded prisoners left in Frenchtown were killed by the Native Americans allies of the British. The Massacre of the River Raisin became a rallying cry ("Remember the Raisin") for Americans in the war, particularly for Kentuckians. United States troops returned in the spring to drive the British from Michigan forever. The original battlefield was preserved for years as a county park in Monroe, Michigan. It has several monuments erected to the Kentucky soldiers who died there. On October 12, 2010, the land was transferred from the state to the federal government. By Congressional authorization, it is the only National Battlefield Park designating a battlefield of the War of 1812 the River Raisin National Battlefield Park. Since industrialization and intensified agriculture, the river has been polluted by industrial wastes and agricultural runoff. While cleanup efforts have mitigated some of the pollution, difficult to remove PCBs continue to constitute a hazardous waste. An established Area of Concern covers only 2 square miles (5 km2) of the watershed at the mouth of the river, much of which is devoted to industrial and harbor use, including the Ford Motor Company plant, Detroit Edison Monroe powerplant, and the Port of Monroe. Environmental authorities advise people not to eat some species of fish from the river, if taken below the outlet of the Monroe Dam. The river has many small dams to control water flow. These were erected to power the many paper mills constructed along it in the mid 1800s during the lumber boom. They are also products of Henry Ford's rural industry program. While most of the dams are in Monroe, the most significant one is located in Dundee, Michigan. The Port of Monroe was constructed near the mouth of the river in the 1930s, as a needed infrastructure project sponsored by the President Franklin D. Roosevelt administration during the Great Depression. Flooding along the river has three causes: heavy rains, ice dams developing during spring break up, and on shore winds pushing Lake Erie waters upstream. The worst flood was recorded on March 16, 1982, at , compared to an average mean flow of Flooding affects mostly the lowest portions of the river. By contrast on July 13, 1988, during a severe drought, a measuring station found of water flow. Most of the flow of the river is diverted through the Detroit Edison plant and discharged into Plum Creek. Previously it was discharged into the river, but it is now diverted to limit additional pollution of the river mouth area. The power plant's peak use of of water exceeds the river's average flow of , so on some occasions, water is drawn upstream from Lake Erie into the plant. The high level of industrial water use is thought to kill large numbers of fish in the intake screens and to make fish migration from the river into the Great Lakes almost impossible. In 2013 U. S. Rep. Tim Walberg, along with the entire Michigan delegation, introduced a resolution (H. Res. 37, 113th Congress) to honor the 200th anniversary of the battles at the River Raisin.