Кіріспе
Patsy Matsu Mink (туған есімі Takemoto; 竹本 マツ, 6 желтоқсан 1927 – 28 қыркүйек 2002) – АҚШ-тың Гавайи штатынан шыққан американдық заңгер және саясаткер. Ол АҚШ Өкілдер палатасында 24 жыл бойы Демократиялық партия мүшесі ретінде қызмет етті, алғаш 1965 жылдан 1977 жылға дейін, кейін 1990 жылдан 2002 жылы қайтыс болғанға дейін. Ол Конгресске сайланған алғашқы афроамерикандық және алғашқы азиялық американдық әйел болды. Ол әйелдер құқықтары мен білімін дамытуға бағытталған заңдар бойынша жұмысымен танымал. Минк – үшінші буын жапон-американдық, Мауи аралында туып өскен. 1944 жылы Мауи орта мектебін үздік бітіруші ретінде аяқтағаннан кейін ол екі жыл Маноадағы Гавайи университетінде оқыды, сосын Небраска университетіне түсті, онда нәсілшілдікке ұшырады және сегрегациялық саясатты жою үшін күш салды. Ауруға байланысты Гавайиге оқуын аяқтау үшін оралғаннан кейін ол 12 медициналық колледжге өтініш білдірді, бірақ барлығынан бас тартты. Жұмыс берушісінің кеңесімен ол құқық таңдады және 1948 жылы Чикаго университетінің құқық мектебіне қабылданды. Онда ол геология бойынша аспирантурада оқыған Джон Фрэнсис Минкпен танысып, үйленді. 1951 жылы бітіргеннен кейін Пэтси Минк жұмыс таба алмады, ал 1952 жылы қызы туғаннан кейін жұбайлар Гавайиге көшті. Некеге тұрғандықтан Гавайидегі тұрақтылығын жоғалтқандықтан, адвокаттық емтихан тапсыру құқығынан айырылған Минк заңға наразылық білдірді. Ол емтиханға қатысу құқығын жеңіп алып, емтиханды тапсырды, бірақ үйленгені және баласы болғандықтан мемлекеттік немесе жеке жұмыс таба алмады. Минктің әкесі оған 1953 жылы жеке практика ашуға көмектесті, сонымен қатар ол Демократиялық партияға мүше болды. Дискриминациялық әдет-ғұрыптарды заң арқылы өзгертуді көздеп, ол 1955 жылы Гавайи аумақтық заң шығарушы органы үшін адвокат болып жұмыс істеді. Келесі жылы ол аумақтық Өкілдер палатасына сайланды. Сайлысқа жеңіске жетіп, ол аумақтық палатада қызмет еткен алғашқы жапон-американдық әйел болды, ал екі жылдан кейін жоғары палатаға сайлауда жеңіске жеткенде аумақтық сенатта қызмет еткен алғашқы әйел атанды. 1960 жылы Минк Лос-Анджелесте өткен Демократиялық ұлттық конвенцияда азаматтық құқықтар платформасын қолдап сөйлеген кезде ұлттық назарға ілікті. 1964 жылы Минк федералдық қызметке үміткер болып, АҚШ Өкілдер палатасына өтті. Ол барлығы 12 мерзім (24 жыл) қызмет етті, 1965 жылдан 1977 жылға дейін Гавайидің жалпы округін, ал 1990 жылдан 2002 жылға дейін екінші округін өкілдік етті. 1960 жылдардың соңында Конгресте болған кезде ол ерте балалық шақ білімі туралы заң аясындағы алғашқы кең ауқымды бастамаларды ұсынды, оның ішінде алғашқы федералдық балалар бағдарламасы және 1965 жылғы бастауыш және орта білім туралы заң бойынша жұмыс істеді. 1970 жылы ол әйелдерге қатысты кемсіту себебімен Жоғарғы Сот судьясын сынаған алғашқы адам болды. Минк Азаматтардың ақпарат алу құқығы туралы заңға сәйкес президенттік билікке маңызды өзгерістер енгізген сот процесін бастады. 1972 жылы ол жоғары білім беру туралы заңға IX түзетуді бірлесіп жазды, ал Президент Никсон 1972 жылы заңға қол қойды. Ол сондай-ақ 1974 жылғы әйелдердің білім беру теңдігі туралы заңды ұсынды, ол мектептерде гендерлік теңдікті қолдауға қаражат бөлді. Бұл заң әйелдерге жұмыс және білім алу мүмкіндіктерін ашты, сондай-ақ оқу бағдарламалары мен оқулықтарындағы гендерлік стереотиптерге қарсы тұрды. Флориданың сайлаушы дауыстары болмаса, сайлау АҚШ Өкілдер палатасында шешілер еді, онда АҚШ Конституциясының он екінші түзетуіне сәйкес әр штаттың бір дауысы болар еді.
Patsy Matsu Mink (née Takemoto; 竹本 マツ, December 6, 1927 – September 28, 2002) was an American attorney and politician from the U. S. state of Hawaii. She served in the United States House of Representatives for 24 years as a member of the Democratic Party, initially from 1965 to 1977, and again from 1990 until her death in 2002. She was the first woman of color and the first Asian American woman elected to Congress, and is known for her work on legislation advancing women's rights and education. Mink was a third generation Japanese American, having been born and raised on the island of Maui. After graduating as valedictorian of the Maui High School class in 1944, she attended the University of Hawaiʻi at Mānoa for two years and subsequently enrolled at the University of Nebraska, where she experienced racism and worked to have segregation policies eliminated. After illness forced her to return to Hawaii to complete her studies there, she applied to 12 medical schools to continue her education but was rejected by all of them. Following a suggestion by her employer, she opted to study law and was accepted at the University of Chicago Law School in 1948. While there, she met and married a graduate student in geology, John Francis Mink. When they graduated in 1951, Patsy Mink was unable to find employment and after the birth of their daughter in 1952, the couple moved to Hawaii. When she was refused the right to take the bar examination, due to the loss of her Hawaiian territorial residency upon marriage, Mink challenged the statute. Though she won the right to take the test and passed the examination, she could not find public or private employment because she was married and had a child. Mink's father helped her open her own practice in 1953 and around the same time she became a member of the Democratic Party. Hoping to work legislatively to change discriminatory customs through law, she worked as an attorney for the Hawaiian territorial legislature in 1955. The following year, she ran for a seat in the territorial House of Representatives. Winning the race, she became the first Japanese American woman to serve in the territorial House and two years later, the first woman to serve in the territorial Senate, when she won her campaign for the upper house. In 1960, Mink gained national attention when she spoke in favor of the civil rights platform at the Democratic National Convention in Los Angeles. In 1964, Mink ran for federal office and won a seat in the U. S. House of Representatives. She served a total of 12 terms (24 years), split between representing Hawaii's at large congressional district from 1965 to 1977 and second congressional district from 1990 to 2002. While in Congress in the late 1960s, she introduced the first comprehensive initiatives under the Early Childhood Education Act, which included the first federal child care bill and worked on the Elementary and Secondary Education Act of 1965. In 1970, she became the first person to oppose a Supreme Court nominee on the basis of discrimination against women. Mink initiated a lawsuit which led to significant changes to presidential authority under the Freedom of Information Act in 1971. In 1972, she co authored the Title IX Amendment of the Higher Education Act, President Nixon signed the Act into law in 1972. She also introduced the Women's Educational Equity Act of 1974, which allocated funds for the promotion of gender equity in schools. The law opened employment and education opportunities for women and opposed gender stereotypes in curricula and textbooks. Without Florida's electoral votes, the election would have been decided by the U. S. House of Representatives, with each state having one vote in accordance with the Twelfth Amendment to the United States Constitution.
Өлім
2002 жылдың 30 тамызында Минк құрт ауруынан туындаған асқынуларға байланысты Гонолулудағы Штрауб клиникасы мен ауруханасына жатқызылды. Оның жағдайы бірте-бірте нашарлап, 2002 жылдың 28 қыркүйегінде 74 жасында Гонолулуда вирустық пневмониядан қайтыс болды. Оның өліміне байланысты ұлттық аза тұтуды мойындаған Қорғаныс министрі Дональд Рамсфелд әскери мекемелердегі барлық туларды оның құрметіне жартылай төмен түсіруге бұйырды. Минкке ұлттық ескерткіш орнатылып, 4 қазанда Гавайи штатының Капитолий Ротондасында мемлекеттік жерлеу рәсімі өткізілді. Оған жетекшілер мен Конгресс мүшелері қатысты. Әйелдер ұйымдары Минкты құрметтеп, шамамен 900 әйелден тұратын «адам гүл шоғын» жасады, олар Гавайи әндерін орындап, бас қала атриумында Минктың табыты тұрған шатырды қоршады. Ол Пунчбоул кратеріне жақын Тынық мұхитының ұлттық мемориалдық зиратына жерленді. Минк 2002 жылғы алғашқы сайлауда жеңіске жеткеннен кейін бір аптадан соң қайтыс болды, сондықтан оның аты жалпы сайлау бюллетенінен уақытында шығарылмады. 2002 жылдың 5 қарашасында Минк қайтыс болғаннан кейін Конгресске қайта сайланды. Оның орнына 2003 жылдың 4 қаңтарында өткен қосымша сайлау нәтижесінде Эд Кейс келді.
Мұра
Минк әйел және азиялық американдық ретінде бастан кешкен жекелеген кемсітушіліктермен күресіп, әйелдер мен ұлттық азшылықтарға мүмкіндік ашуға бағытталған мемлекеттік саясатты қалыптастыруға өмірін арнаған әйел ретінде еске алынады. Минктің өмірі мен IX-тарауға (Title IX) қосқан үлесі туралы деректі фильмдердің ішінде Кимберли Басфордтың «Пэтси Минк: Көпшіліктен бұрын» (2008) және Диан Канешироның «Вахинелердің көтерілісі» (2014) фильмдері бар. 2008 жылғы фильм Минк еңсерген қиындықтарды және оның басқаларға көмектесу үшін заңнамалық жұмыстарын қалай жалғастырғанын көрсетеді. 2014 жылғы фильм Гавайи университетінің әйелдер волейбол командасының IX-тарау қабылданғаннан кейін де команда құруға тырысқан күресін баяндайды. Бұл заң білім беруді қаржыландыруға қатысты болғандықтан, әйелдер спортының директоры Доннис Томпсон оны университетте спорттық мүмкіндіктерді кеңейту үшін пайдаланды, бұл қарсылыққа ұшырады. Минк заң шығарушылардың кімді өкілдік ететінін түсінуіне көмектесу үшін Томпсонмен бірлесіп жұмыс істеді және команданы Вашингтонға алып келуді ұсынды. 2024 жылы АҚШ Монета таңқысы Минктің құрметіне 2024 жылғы «Пэтси Такемото Минк» монетасын шығарды, ол «Американдық әйелдер» бағдарламасы бойынша шығарылған он екінші монета болды.