Кіріспе

"Қарақ жолы" – шотланд жазушысы Иэн Бэнкстің 1992 жылы жарық көрген романы. Теледидар үшін мини-сериалға бейімделген.

Сюжетке кіріспе

Романда Прентис МакХонның өлім, секс, әкесімен арақатынасы, жауапсыз махаббат, бауырластық бәсекелестік, із-суы жоғалған қарындасы, көліктер, алкоголь және басқа да есірткілер, сондай-ақ Құдай туралы ойлары шотланд пейзажының фондық суретінде бейнеленеді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бұл Bildungsroman аргиллдік ойдан шығарылған Галланах қалашығында, нақты Лохгейр ауылында және ересек Прентис МакХон тұратын Глазго қаласында өтеді. Прентистің ағасы Рори сегіз жыл бұрын "Қарақ жолы" атты кітап жазып жатқанда жоғалып кеткен. Прентис ағасы қалдырған құжаттарға құмарланып, осы құпияны шешуге кіріседі. Соның барысында ол әкесімен араның уысуымен, жауапсыз махаббатпен, бауырларымен бәсекелесумен және оқудағы сәтсіздіктермен күреседі. Әкесімен арадағы алшақтық Прентистің жоғары күш пен мақсатқа, сондай-ақ өлімнен кейінгі өмірге сенуімен байланысты, ал әкесі мұның бәрін жоққа шығарады. Параллель желі – Прентистің бір жас қызға деген жасөспірімдік сезімінен екінші бір жас қызға деген ересек махаббатына қадам жасай беруі. Прентистің ағасы Роридің шашыраңқы жазбаларын түсінуге жасаған тырысы, оның жоғалуына байланысты аз ғана белгілерді іздеуі – оның әлемді және ондағы өз орнын түсінуге жасаған тырысымен сабақтас. Повесть сюжеті сызықты емес, ешқандай ескертусіз алға-артқа секіріп отырады, оқырманнан оқиғаны өздігінен жинауды талап етеді.

Әдеби мәні және сын

Роман қорқыныш пен қара юморды (ашылу сөйлеміне назар салыңыз: "Бұл әжемнің жарылған күні еді") махаббатты қызықты бейнелеумен үйлестіреді. Банкс бірнеше дауыс пен көзқарас қолданып, уақыт пен кейіпкерлер арасында еркін ауысады. Тіпті Прентистің әжесі, Галланах деген ойдан туған қала және Лохгаирдегі оның отбасының үйі сияқты екінші дәрежелі кейіпкерлер де мұқият сипатталады, бұл Прентистің өміріне тереңдік пен контекст береді. Кітап Прентистің өзін, жақындарын және әлемді тану жолымен жүреді. "Кроу-роуд" – Глазгоның батысындағы көше аты, бірақ "He's away the Crow Road" деген сөз тіркесіндегідей, өлімнің метафорасы ретінде де қолданылады. Роман дамыған сайын осы атаудың маңыздылығы ашылады.

Бейімделу

"Кроу Роуд" 1996 жылы Брайан Элсли BBC үшін телесериалға бейімделді. "Кроу Роуд" телесериалын қараңыз.