Кіріспе

Гавай аралдарындағы Кауаи округінің қорғалатын аймағы, АҚШ

Уаимеа каньоны, сондай-ақ Тынық мұхитының Ұлы каньоны деп аталады, шамамен он миль (16 км) ұзындықта және 3000 фут (900 м) тереңдікте, Кауаидің батыс жағында орналасқан. Ваймеа гавай тілінде "қызыл су" дегенді білдіреді, бұл каньонның қызыл топырағының эрозиясына сілтеме жасайды. Каньон аралдың орталық шыңындағы, жер бетіндегі ең ылғалды жерлердің бірі - Ваиалеале тауындағы ауыр жауын-шашынның нәтижесінде пайда болған Ваймеа өзенінің терең ойысынан қалыптасқан.

Геология

Каньон толеиттік және қалқаннан кейінгі сілтілік лаваларға ойылып салынған, олар каньон базальтының құрамында. Каньон лавалары аралдың ерте тарихындағы ірі жарылыстар мен құлдыраудың куәсі. Каньонның батыс жағы – Напали мүшесінің батысқа қарай еңкейген жұқа лаваларынан тұрады. Ал, керісінше, шығыс жағы Олокеле және Макавели мүшелерінің өте қалың, көлденең жатқан лаваларынан құралған. Екі жақ үлкен жарылыспен бөлінген, осы жарылыс кезінде аралдың үлкен бөлігі төмен қарай жылжып, құлдырады. Каньонның геологиялық тарихы ерекше, себебі ол тек эрозия процесінің нәтижесінде ғана емес, сонымен қатар Кауаиді жасаған жанартаудың күрт құлдырауынан да пайда болған. Гавайи аралдарының қалғандары сияқты, Кауаи да теңіз түбінен көтерілген алып жанартаудың шыңы. Лава ағындары шамамен 5 миллион жыл бұрын пайда болған, сондықтан Кауаи – Гавай аралдарының ең ежелгісі. Шамамен 4 миллион жыл бұрын, Кауаи аралы үздіксіз жанартау қызметін көрсетіп тұрғанда, оның бір бөлігі құлады. Бұл құлдырау нәтижесінде пайда болған шұңқыр лава ағындарымен толды. Одан бері Ваиалеле тауының беткейлерінен аққан жаңбыр сулары Ваимеа каньонын құлдыраудың бір шеті бойымен ойып шығарды. Каньонның шығыс жағындағы тік қабырғалар шұңқырға жиналған қалың лава ағындарынан тұрғызылған. Уақыт өте келе, ашық қалған базальт бастапқы қара түсінен жарқыраған қызыл түске өзгерді.

География

Ваймеа каньоны мемлекеттік паркі 1,866 акр (7,5 км2) жерді қамтиды және аралдағы танымал туристік орын болып табылады. Онда көптеген жаяу серуендеу жолдары бар. Гавайи штатының 550-ші тас жолы арқылы Ваймеадан кіруге болады, оның ұзындығы 18 миль және ол Кокее мемлекеттік паркіне жетелейді. Сол тұста Кауаи аралының батысына қарай жақын жерде орналасқан Ниихау аралын тас жолдан аңғаруға болады.