Кіріспе

Иннисфейл (ирландша: Inis Fáil) – Австралияның Квинсленд штатындағы Касуарь жағалауы аймағындағы аймақтық қала және жергілікті аудан. Бұл қала бастапқыда 1910 жылға дейін Джеральдтон деп аталған. 2021 жылы Иннисфейл қаласының халқы 7 236 адамды құрады.

География

Иннисфейл қаласының орталығы Джонстон өзені мен Оңтүстік Джонстон өзенінің тоғысында, шамамен жағалаудан орналасқан. Ол үлкен ескі тропикалық орман алқаптарының жанында, айналасында кең аумақты егістік жерлермен қоршалған. Квинслендтің ең биік тауы – Бартл Фрере, Австралияның Ұлы бөлінетін жотасының бір бөлігі, солтүстікке қарай орналасқан. Қаланың орталық бизнес ауданы Эдит көшесі және Ранкин көшесінің жанында орналасқан.

Климат

Иннисфайл тропикалық жаңбырлы ормандар климатына (Köppen: Af) ие және орташа температурасы 18 °C (64 °F) төмен немесе жауын-шашын мөлшері жеткіліксіз ай болмайды. Бірақ, жиі циклонға ұшырайтын пассат желдерінің климаты болғандықтан, ол экваторлық емес. Иннисфайлде тұрақты түрде ылғалды, өте жылы және ыстық ауа-райы басым. Иннисфайл Австралиядағы ең жаңбырлы қалалардың бірі ретінде әйгілі. Иннисфайлдің солтүстігіндегі Бабинда, көбінесе ең жаңбырлы деп есептеледі. Тропикалық Австралияның көп бөлігінен өзгеше, оңтүстік қысымы немесе "құрғақ" маусымы толығымен құрғақ болмайды, себебі ылғалды шығыс желдері жиі жаңбыр әкеледі; дегенмен, жауын-шашын оңтүстік жазындағыдан әлдеқайда аз болады. Қаңтар мен сәуір аралығында аймақта ай сайын мол жаңбыр жауады, ал кейбір айларда муссон тым күшті болса, жаңбырсыз күн болмайды. Қалада жылына шамамен 63,5 күн ашық болады. Осы дауылдармен байланысты көп жауын-шашын және Иннисфайлдің өзен жағасында орналасуы су тасқынына жиі себеп болады.

Тарих

Еуропалықтар қоныстанғанға дейін Иннисфейл аймағын Маму халқының бес жекелеген тайпасы мекендеген. Бұл аборигендер жаңбырлы ормандарда көшіп-қонып өмір сүрген және арқаннан жасалған каноэлермен өзендерді кесіп өтетін. Еуропалықтардың алғашқы келгені 1872 жылдың қаңтар айында, «Мария» кемесінің құлауынан аман қалғандар Джонстон өзенінің жағалауындағы аймаққа жеткен кезде болды. Жергілікті полиция инспекторы Роберт Артур Джонстон аман қалғандарды құтқару және кеме апатында қаза тапқан теңізшілерді өлтірген деп саналған аборигендерді жазалау мақсатымен келді. 1873 жылдың ортасында Джонстон тағы бір жазалау миссиясының бөлігі ретінде аймаққа оралды және қазіргі Flying Fish Point пен Coquette Point арасындағы өзен бойымен жоғары көтерілді. Джонстон бұл аймақ туралы жоғары баға беріп жазды: «Тамаша көрініс ашылды – кең, таза су, каноэлері мен катамарандары бар қаралармен, басқалары құмды жағажайларда. Тераң көк, таза су кеңістікке дейін созылып жатыр». (Роберт Джонстон, 1873 ж.) Кейін, 1879 жылы ирландтық Томас Генри Фицджеральд Иннисфейл иелігінде (қазіргі осы атаумен белгілі) қант өнеркәсібін құру үшін аймаққа келді. Оған көптеген Канака Оңтүстік теңіз аралдарының жұмысшылары және аздаған ирланд жұмысшылары қосылды. Фицджеральд салған үй, осылайша аймақтағы алғашқы құрылыс, Килларни көлдеріндегі ең үлкен аралдың атымен Иннисфаллен деп аталды. Inis Fáil («Тағдыр аралы») – Ирландияның ежелгі атауы. Маргарет Мэри Нун, аймақтың көп жылдық тұрғыны, Т. Х. Фицджеральдтың пионерлік еңбегін құрметтеу және Ирландияны еске алу үшін Иннисфейл атауын ұсынды.

Джонстон өзені пошта бөлімі 1882 жылдың 1 қарашасында ашылды (1880 жылдан бастап хаттарды қабылдау бөлімі жұмыс істеген), екі айдан кейін Джеральдтон деп, ал 1910 жылы Иннисфейл деп қайта аталды. 1889 жылдан бастап бұл аймаққа қоныс аударған қоныс аударушылар өте әртүрлі болды. Алғашқы ықпалды топ – англо-кельттер, бірақ олардың санынан «Канака» Оңтүстік теңіз аралдарының тұрғындары басым болды. Банан өнеркәсібін және бөлшек сауда бизнесін дамытқан аборигендер мен Торрес бұғазының жұмысшылары, қытай шахтерлері, француз саудагерлері, неміс ағаш және қант өндірушілері де болды. 1885 жылдың мамыр айында Квинсленд үкіметі Джеральдтон ауруханасын салуға тендер шақырды, бұл қолданыстағы шатыр ауруханасын алмастыру үшін жасалған. Алайда, ұсынылған тендерлер үкімет төлеуге дайын болғаннан қымбат болды, сондықтан 1885 жылдың қыркүйегінде қайтадан тендер шақырылды, нәтижесінде Е. Коучманмен 1527 фунт стерлингке келісімшарт жасалды. Джеральдтон уақытша мектебі 1887 жылдың 18 шілдесінде ашылды. 1894 жылдың 1 тамызында ол Джеральдтон мемлекеттік мектебіне айналды. 1913 жылы қала атауы өзгергендіктен, мектеп атауы Иннисфейл мемлекеттік мектебіне өзгертілді. Иннисфейл шіркеуі Куктаундағы Рим-католиктік апостольдық викариатының (қазіргі Кэрнс Рим-католик диоцезінің) құрамында 1898 жылы құрылды. Қасиетті жүрек католик мектебі 1902 жылдың 2 қарашасында 42 оқушымен ашылды. Оны «Жақсы самариялық» сеңелдері басқарды. 1975 жылы ол Good Counsel католик бастауыш мектебі деп қайта аталды. Сеңелдер енді мектепке басшылық ете алмай қалған соң, 1982 жылы бірінші директор тағайындалғанға дейін, оны қысқа уақыт бойы Марист ағайындары басқарып келді. 1990 жылы сеңелдер мектепте сабақ беруден бас тартты. 1906 жылы Патрик Лихи Джонстон өзенінің жақтасы газетін құрды, оның алғашқы саны сол жылдың желтоқсан айында жарық көрді. Кейіннен ол Джонстон өзенінің жақтасы және Иннисфейл жаңалықтары, кешкі жақтас және Иннисфейл жылнамасы деп аталды. Газет «Иннисфейл жақтасы» деп жариялануын жалғастырады. 1912 жылдың маусым айында Джонстон өзенінің ауыл шаруашылығы қауымдастығын құруға әкелген кездесу болды, сол жылы олардың алғашқы ауыл шаруашылығы көрмесін өткізу ниетімен. Бірінші көрме 1912 жылдың 11 және 12 қазанында демалыс алаңында (қазіргі Каллендер паркі) Шир залы мен Оддфеллоуз залында өтті. 1935 жылы көрмеге кеңірек орын қажет болды және қазіргі көрме алаңдары (қазіргі Гунди төбесі) арнайы салынған ғимараттар мен шоу сақинасы бар. 1942 және 1942 жылдардан басқа жыл сайын өткізілетін, бірақ Екінші дүниежүзілік соғысқа байланысты армия бұл алаңды пайдаланған. 1986 жылы шоу алаңының көптеген ғимараттарына Виннифред циклоны қатты зақым келтірді, ал 2006 жылы Ларри циклоны кезінде одан әрі зақым келді. 2002 жылы көрмеде өте танымал болған бананды қаптау конкурсы өткізілді. Иннисфейлдегі алғашқы методистік шіркеу 1913 жылдың қазан айында аяқталды; 1911 жылдан бастап методистік миссионерлік үй орналастырылды. Шіркеу 61 Ранкин көшесінде, католик шіркеуінің қарсы жағында орналасқан. 1918 жылдың 10 наурызында Иннисфейл арқылы үлкен циклон өтіп, зор зақым келтірді және көптеген адамдар қаза тапты. Бұзылған ғимараттардың ішінде Англикан шіркеуі және Методистік шіркеуі болды. Көптеген ғимараттар қатты зақымдалғандықтан, көптеген жаңа ғимараттар циклоннан кейін бетоннан, дәстүрлі ағаштан және қаңылтыр төбеден салынды. Арт-деко архитектурасы сол кезде танымал болғандықтан, көптеген жаңа ғимараттар Арт-деко стилінде салынды. 1920 және 1930 жылдар итальяндық иммигранттардың кең ауқымды қоныстануының және Греция мен Мальтадан келген көрнекті халықтың басталуының куәсі болды. Кейінірек осы кезеңде Югославия, Үндістан және Филиппиннен келген халықтар да аймаққа қоныстанды. Хеви жаңа Ана Жұбаныш католик шіркеуін ресми түрде ашып, бата беруге бірнеше аптадан кейін келді, ол 20 000 фунт стерлингке бағаланып, бас қаласы Брисбеннен басқа Квинслендтегі ең үлкен католик шіркеуі деп сипатталды. 1931 жылдың 31 наурызында халықаралық Крикет командасы үшін салтанатты қабылдау өтті, содан кейін команданың Иннисфейлге келгенін еске алу үшін бірнеше пальма ағаштары отырғызылды. Команда құрамында крикетші, сэр Дональд Брэдман болды. Дональд Брэдман 1931 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс капитаны Алан Киппакс басқарып отырған халықаралық команданың құрамында болды. Бұл пальмалар әлі де қала орталығында тұр. 1935 жылдың 10 қарашасы күні грек православие шіркеуі ашылды және Австралия мен Океания үшін грек православие архиепископы Тимофейдің қатысуымен 300 адамның куәгерлігімен Құдай ананың көтерілуіне (сонымен қатар Анамыздың ұйықтауы деп те аталады) арналды. Бұл Квинслендте салынған екінші грек православие шіркеуі және Австралияда салынған алтыншы шіркеу болды, бірақ Австралия астанасының ешқайсысынан тыс жерде салынған алғашқы шіркеу болды. Кірпіш шіркеу 1000 фунт стерлингке бағаланды. Шіркеу нашарлай бастады және жергілікті шебер Мик Кремастос 1970 жылы шіркеуді қайта салды. Иннисфейл Ист мемлекеттік мектебі 1936 жылдың 3 ақпанында ашылды. Иннисфейл мемлекеттік жоғары мектебі 1955 жылдың 24 қаңтарында ашылды және 2009 жылдың соңына дейін 2 Стит көшесінде (Мигхелл, ) жұмыс істеді. 2010 жылы ол Иннисфейл инклюзивтік білім беру орталығымен (ерекше білім беру мекемесі) және Тропикалық Солтүстік Квинсленд TAFE (Иннисфейл кампусы) біріктіріліп, Иннисфейл мемлекеттік колледжін құрады, TAFE кампусының орнында орналасқан. Иннисфейл мемлекеттік жоғары мектебінің веб-сайты мұраға алынды. 2007 жылдың 3 шілдесінде Иннисфейл мемлекеттік мектебі «Мүмкіндік сабақтары» деп аталатын арнайы білім беру бағдарламасын енгізді. 1980 жылы бұл Иннисфейл арнайы мектебінің ашылуымен алмастырылды, 1980 жылдың 29 қаңтарында. 2003 жылдың 7 наурызында мектеп Иннисфейл инклюзивтік білім беру орталығы деп қайта аталды. Иннисфейл 2006 жылы тропикалық Ларри циклонынан қатты зардап шекті, бұл Австралияның 5 санатты циклоны, үш сағат ішінде 100 мм-ден астам жаңбыр жауды. Ол 2006 жылдың 20 наурызында сағат 7-де Иннисфейлге шабуыл жасады, дауылдың көзі қаланың үстінен өтті. Қаланың барлық аумағында қатты құрылымдық зақымдар келтірілді, ең көп зақымдалған үйлердің шатырлары мен терезелері жоғалды және циклон одан да көп үйлердің құрылымдық тұрақтылығын нашарлатты. Қаланың қуаты толығымен тоқтатылды және генераторлар көптеген үйлерде сәндік затқа айналды. Таза су да көптеген үйлерде нашарлап, денсаулыққа қауіп тудырды.

Халық саны

2016 жылғы санақ бойынша Иннисфейл қаласында 7236 адам тұрды. 2018 жылы мектепте 165 оқушы оқыды, оларға 22 мұғалім (19 толық жұмыс күні) және 20 оқытушы емес қызметкер (13 толық жұмыс күні) қарады. Мектепте "Кенекутерлер кластері" деп аталатын арнайы білім беру бағдарламасы бар. 2018 жылы мектепте 279 оқушы оқыды, 27 мұғалім (21 толық жұмыс күні) және 20 оқытушы емес қызметкер (13 толық жұмыс күні) жұмыс істеді. 2018 жылы мектепте 371 оқушы оқыды, 41 мұғалім (39 толық жұмыс күні) және 31 оқытушы емес қызметкер (24 толық жұмыс күні) болды. Қазіргі кітапхана 2015 жылы ашылды. Квинсленд ауылдық әйелдер қауымдастығының Иннисфейл бөлімшесі 1 МакГоуэн драйвтегі CWA залында жиналады. Қытай австралиялықтары Оуэн көшесінде Иннисфейл ғибадатханасын / Лит Синг Гунгты (列聖宮) салды, ол қазір басқа ұлттар мен діндердің өкілдеріне ашық. Сих қауымы Шығыс Иннисфейлде Сих ғибадатханасын / Гуру Нанак Сих білім беру орталығын салды. "Жақсы кеңес анасы" католик шіркеуі Ранкин көшесі, 90 мекенжайында орналасқан. Ол Рим-католик шіркеуінің Кернс епархиясының Иннисфейл приходтық округіне кіреді.