Кіріспе

Сиднейдегі мұраға алынған теміржол станциясы, Жаңа Оңтүстік Уэльс, Австралия. Сент-Джеймс теміржол станциясы – мұраға алынған.

Тарих

Брэдфилд жоспарының бір бөлігі болған Сент-Джеймс теміржол станциясы бастапқыда Сиднейдің жер асты теміржол жүйесіндегі Шығыс Сирбір желісімен маңызды айырбас пункті болуы жоспарланған. Сент-Джеймс құрылысының жобаларына төрт бағытқа теміржол желілері кірген, бірақ маршруттар бойынша келіспеушіліктер туындағандықтан бастапқы жоспар толыққандай орындалмады. Шығыс Сирбір желісі ақыры салынып біткенде, ол қала әкімшілігі арқылы өзге маршрутпен салынды. 1990 жылдары екі аралдық платформа екі ішкі платформа арасындағы кеңістікті толтыру арқылы біріктіріліп, бүгінгі күні көрініп тұрған жалғыз, үлкен аралдық платформа құрылды. Станцияның жобасын Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының бас архитекторы Джордж МакРэй жасаған, бірақ ол қайтыс болғаннан кейін ғана құрылысы аяқталды. Бұл сәулет стилі – Ар-деко ықпалымен жасалған Соғыстар аралық кезеңнің талғампаз классикалық стилі. Станцияның ерекше белгісі – 1930 жылдардың соңында Tucker, Lingard & Co. компаниясы орнатқан Chateau Tanunda Brandy брендінің неондық жарнамасы. Ол Элизабет көшесінің солтүстік жағындағы кіреберісте орналасқан. Алғашқы 30 жыл бойы Сент-Джеймс станциясы Шығыс Хиллз және Иллаварра желілері үшін соңғы станция ретінде пайдаланылды. Пистолет тұтқаларымен жабдықталған Сент-Джеймс сигналдық будкасы Жаңа Оңтүстік Уэльстегі ең кішкентай будка болып есептелді. Сент-Джеймске келген пойыздар жолаушыларды сыртқы платформалардың бірінде түсіріп, содан кейін пойыз қосым жолға (сайднгке) көшіп, бағытын өзгертіп, қарама-қарсы сыртқы платформаға шығатын. Сағаттардағы жүргіншілер азайтқанда, жүргізуші жай ғана пойыздың екінші басына өтетін. Ал жүргіншілер көп уақытта, пойыз платформада тұрғанда соңғы вагонда екінші жүргізуші қосылып, пойыз қосым жолға (сайднгке) өткенде жүргізушілер пойызды басқаруды алмасатын. 2010 жылдың ақпан айында платформа мен вестибюль арасында жолаушылар лифті ашылды, одан кейін вестибюль мен көше деңгейі арасында да лифт пайда болды.

Туннельдер

Сент-Джеймс станциясы станциямен байланысқан тастап тасталған туннельдерімен көзге түседі. Австралия темір жол тарихы қоғамы, Мемлекеттік темір жол басқармасының келісімімен, туннельдерге экскурсиялар өткізді, бірақ көптеген адамдар метро жолдары арқылы туннельдерге кірді.

Саңырауқұлақ өсіру фермасы ретінде пайдалану

1933-1934 жылдары Сент-Джеймс пен Циркуляр-Кей арасындағы City Inner туннелі Реймонд Масқа ай сайын тоннадаған саңырауқұлақ өндіретін тәжірибелік саңырауқұлақ шаруашылығы орналасқан жер ретінде пайдаланылды.

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қолданылған

Оңтүстік туннельдер Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әуе шабуылынан қорғануға арналған баспана ретінде қайта жабдықталды. Бункер қала ішкі туннелі ретінде жоспарланған жерде орналасқан, оған Шекспир алаңына дейін жететін шахтадағы ағаш баспалдақ арқылы кіруге болады. Бұл жер Сент-Джеймс көлі деп аталады және ол көпшілікке жабық. 2006 жылы солтүстік пайдаланылмаған туннельдерді Домен мен Корольдік ботаникалық бақтарды суару үшін су қоймасы ретінде пайдалану ұсынылды, бұл Clean Up Australia жобасының бір бөлігі ретінде суды қайта өңдеу және сақтау жүйесін құруға бағытталған. Clean Up Australia жобаны ілгерілету үшін бірнеше ұйыммен серіктестік құрды және 2007 жылы оны жүзеге асыру үшін қаржыландыру алды. Сондай-ақ 2007 жылы штат премьер-министрі Моррис Иемма Парламент ғимаратында жаңбыр суын жинау жоспарларын жариялады. Аталған жоспарға сәйкес, Парламент үйінен, штат кітапханасынан және Сидней ауруханасынан (барлығы Маккуори көшесінде) барлық ливневой су туннельдерге ағызылып, тазартылып, содан кейін беткі сақтау резервуарларына қайта айдалады, бұл жыл сайын шамамен белгілі бір соманы үнемдеуге мүмкіндік береді. Жоба 2008 жылдың 15 қаңтарында Парламент ғимаратының шатырына қайта өңделген суды сақтауға арналған су резервуарларын орнатумен басталды.

Танымал мәдениетте

Әуе шабуылынан қорғану үшін дайындалған туннельдер 1990-шы жылдардың басында ABC телеарнасымен "Полиция құтқару" телесериалының бір бөлімін түсіру үшін де пайдаланылды. Бұл бөлімде, ылғалды құдыққа құлап түскен бала құтқарылады. ABC телеарнасы 21 күн бойы түн ортасындағы қоңырау дыбысын хабарлады. 2008 жылы станса "Жалған куәгер" мини-сериалының түсірілім алаңы ретінде қолданылды. Платформалар Зоэ Бадуидің 2010 жылғы "Freefallin" музыкалық видеосында көрсетілді. 2011 жылы "Туннель" тастап кетілген туннельдерде түсірілді.

2018 жылғы ұсыныс

2018 жылдың қыркүйегінде Сиднейдегі келесі жер асты тартымдылығы ретінде туннельдерді пайдалануға ниет білдірулер қабылданып жатыр.

Мұра тізімі

Сент-Джеймс станциясы 1999 жылғы 2 сәуірде Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының мұра тізіліміне енгізілді. Бұл станция мемлекеттік маңызы бар, себебі Мұражаймен бірге Австралиядағы алғашқы жер асты станциясы болып табылады және Лондон метро стиліндегі станцияның Австралия жағдайына бейімделуін көрсетеді. Станция сапалы салынған, пропорционалды және әрбір бөлшегі мұқият жасалған. Станция кешені Сидней портының көпірі және электрленген қалалық жер асты темір жолының маңызды бөлігі болып табылады. Сонымен қатар, ол Сидней портының көпірінің және қалалық жер астының бас инженері және дизайнері болған Дж. Дж. К. Брэдфилд сияқты көрнекті тұлғалармен, сондай-ақ Темір жол департаменті сияқты ұйымдармен байланысты. Бұл станция қалалық темір жол жүйесі үшін көп жылдық саяси күрестің нәтижесін көрсетеді. Қаланың жер асты құрылысы және Сент-Джеймс станциясының орналасуы 1920-шы және 1930-шы жылдардың соңында Сиднейдің сауда және коммерциялық дамуына ықпал етті, станциялардың маңында ірі дүкендер бой көтерді. Станцияның бас ғимараты – бұл аймақтың жалпы көркін асыратын, шағын масштабты Соғыстар Аралық Кезеңнің классикалық стиліндегі жақсы сақталған ғимараттың көрнекті мысалы. Бұл қалалық темір жол жүйесіндегі осы типтегі және стильдегі екі ғимараттың бірі (екіншісі – Мұражай станциясының кіреберісі) және осындай станция ғимаратының сирек кездесетін үлгісі. Жер асты платформалары мен залдары көптеген бастапқы ерекшеліктерін сақтап, Жаңа Оңтүстік Уэльс темір жол жүйесіндегі ең әсем станция интерьерлерінің бірін ұсынады. Пайдаланылмаған платформалар 1930 жылдардағы Брэдфилдтің темір жол желісінің жоспарларын көрсетеді, ал оңтүстік туннельдердегі бомбалаудан қорғану орындары – Сиднейдің Екінші дүниежүзілік соғыстағы қорғанысының сирек сақталған нысандары. Плитка, әшекейлі баспалдақтар, шамдар мен сағаттар сияқты жеке элементтер станцияның атмосферасын жақсартады, ал Элизабет көшесіне кіреберістегі Шато Танунда неондық жарнама белгісі – Сиднейдегі 1930 жылдарға тән неондық белгінің сирек кездесетін мысалы.