Кіріспе

Штутгарт аймағы (Баден-Вюртемберг, Германия) – Штутгарт метрополиялық аймағының орталығында орналасқан қалалық агломерация. Ол Штутгарт қаласы және оны қоршаған Людвигсбург, Эсслинген, Бёблинген, Ремс-Мурр және Гёппинген аудандарын қамтиды (әрқайсысы Штутгарт қаласының орталығынан 10–20 км қашықтықта). Бұл аймақта шамамен 2,7 миллион адам тұрады (3700 км²). Шаршы километріне 708 адамнан тұратын Штутгарт аймағы (Region Stuttgart) Германияның ең тығыз бейіттелген аймақтарының бірі болып табылады. Штутгарт аймағы тікелей сайланған парламентпен басқарылады. Баден-Вюртембергтің орталық орнында орналасқан Штутгарт аймағы Оңтүстік-Батыс Германияның экономикалық, ғылыми және саяси өмірінің орталығы болып табылады. Аймақта қазіргі таңда Германиядағы ғылыми, академиялық және зерттеу ұйымдарының ең жоғары концентрациясы байқалады және патенттік өтініштер саны бойынша ұлттық көшбасшы болып табылады.

География

Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай аймақтың ұзындығы 90 шақырым, ал оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай 80 шақырымды құрайды. Аймақтың ауданы 3 654 км²-ды шамамен алды. Жергеуделеу кеңсесінің есептеулеріне сәйкес, географиялық орталық Ремс-Мурр ауданының оңтүстігінде, Вайнштадт-Струмпфелбах ауылынан бірнеше жүз метр шығысқа қарай, жүзімдіктер арасында орналасқан. Жүзімдік реформасынан кейін қойылған, «Вогельштейн» деп аталатын тас, кездейсоқ түрде дәл сол орталыққа жақын жерде жатыр. Некар өзені аймақ арқылы шамамен 90 шақырымға ағып өтеді, оның 70 шақырымы кеме жүруге қолайлы су жолы болып табылады. Аймақтағы ең ұзын саласы – Fils (50 км), одан кейін Murr (45 км), Rems (35 км) және Enz (30 км) өзендері келеді. Топографиялық тұрғыдан алғанда, аймақ теңіз деңгейінен 170 метр (Кирхгейм-ам-Некар маңындағы Некар) және 835 метр (Хогенштадт маңындағы Швабия Альбс үстіртінде) биіктікте орналасқан.

Штутгарттың Вербанд аймағы

Штутгарт аймағының Verband (VRS) мемлекеттік органы, Баден-Вюртембергтегі 12 аймақтық бірлестіктің бірі ретінде Штутгарт аймағының саяси және әкімшілік мекемесі болып табылады. Оның алдында 1973 жылы құрылған Орталық Некар аймақтық бірлестігі (Regionalverband Mittlerer Neckar) тұрды, ол 1992 жылы Штутгарт аймақтық бірлестігі (Regionalverband Stuttgart) деп аталды. 1994 жылдың 7 ақпанында заң бойынша ол Штутгарт аймағының Verband-ына трансформацияланды. Осы арқылы жаңа бірлестік аймақтық жоспарлаумен қатар қосымша міндеттерді алды және Баден-Вюртембергтегі жалғыз аймақтық бірлестік ретінде тікелей сайланған парламентке ие болды. Штутгарт аймағының Verband Region облыстық ассамблеясы бес жыл сайын сайланады. Аймақтық ассамблеядан басқа, бірлестіктің органдарына ассамблея мүшелерінен 5 жылға сайланатын құрметті төраға және 8 жылға сайланатын, уақытша толық жұмыс күнімен жұмыс істейтін мемлекеттік қызметкер жатады. Аймақтық директор бірлестіктің өкілі болып табылады және басқарманы басқарады. Оның кеңсесі Штутгарттағы бірлестіктің кеңсесінде орналасқан. Бірлестіктің Брюссельде де кеңсесі бар. 2016 жылға арналған VRS бюджеті 389 миллион еуроны (2015: 323 миллион еуро) құрады.

Көлік

VRS өңірлік көлік жоспарлау және маңызды аймақтық жергілікті қоғамдық көлікпен айналысады. Аймақтық көлік жоспарында ол ұзақ мерзімді көлік дамуын болжап, көлік жүктемесін басқару үшін қажетті шараларды анықтап, бағалайды. VRS – S Bahn Stuttgart демеушісі және Verkehrs- und Tarifverbund Stuttgart (VVS) серіктесі. Бұдан өзге, ол "Штутгарт 21" жобасын бірлесіп қаржыландырады. 2015 жылғы 323 миллион еуролық бюджеттің 300,4 миллион еуросы көлік бюджетіне бағытталды. Оның ішінде 80,5 миллион еуросы S Bahn, Schuster және кіші Teckbahn желілерін ұстауға жұмсалды. Қаржыландыру туралы келісімге сәйкес, VRS 2018 жылдан 2031 жылға дейін Stuttgart S Bahn үшін мемлекеттік аймақтық бюджеттің 9,1 пайызын, яғни 2018 жылы 88 миллион еуро алады.

Инфрақұрылым

Штутгарт аймағына бақылаудағы автожолдар (Autobahn), федералдық автомобиль жолдары (Bundesstraßen) және аудандық жолдар (Kreisstraßen) арқылы қол жеткізуге болады. Төрт-алты жолақты федералдық автомобиль жолдары (Bundesstraßen) штаттың астанасына қарай жұлдыз тәрізді орналасқан. Тиімді шеңберлік байланыстар өте аз. A 8 және A 81 автожолдары аймақтағы Леонберг үшбұрышында қиылысады, бұл Германиядағы ең көп қолданылатын автожолдардың бірі. Штутгарт қалалық теміржол стансасы (Stuttgarter Hauptbahnhof) алыс қашықтықтағы, аймақтық және S-Bahn қозғалысы үшін хаб болып табылады. Осылайша, 100 км радиуста шамамен 12 миллион адамды қамтуға болады. Штутгарт әуежайы 60-қа жуық әуекомпания үшін Еуропалық хабқа айналды. Жыл сайын 10 миллион жолаушы оны пайдаланады және 65 000 тонна жүк тасымалданады. 40-тан астам елдегі 120-дан астам бағытқа рейстер ұсынылады. Штутгарт порты арқылы аймақ Германияның ішкі және Батыс Еуропаның су жолдары желісіне қосылған. Күн сайын 2800 тоннаға дейін тоннажды жүк кемелері тиеліп, түсіріледі. Аймақтағы көптеген тұрғындардың қажеттіліктерін қанағаттандыру және жолдарды жеңілдету үшін Verkehrs- und Tarifverbund Stuttgart (VVS) S-Bahn желісін ұсынады, оның ұзындығы 215 км және 83 аялдамасы бар. Аймақтың 2,7 миллион тұрғынының басым бөлігі демалыс сапарларымен айналысады. Шамамен 800 000 адам, яғни әлеуметтік сақтандырылған қызметкерлердің үштен екісі, өздері тұратын жерде жұмыс істемейді.

Экономикалық маңызы

Штутгарт аймағының жалпы ішкі өнімі жан басына шамамен 35 000 евро, жұмыспен қамтылған әрбір адамға шамамен 64 000 евро және барлығы 120 миллиард евроны құрады. Жұмыссыздық деңгейі 4,8 пайызды шамалайды. Штутгарт аймағы Еуропаның маңызды экономикалық орталықтарының бірі. Бұл, тек Daimler, Porsche, Robert Bosch, Celesio, Hewlett Packard және IBM сияқты халықаралық компаниялардың ғана емес, сонымен қатар Behr, Kärcher, Märklin, Stihl, Festo және Trumpf сияқты орташа өлшемді кәсіпорындардың да ықпалының нәтижесі. Штутгарт аймағында барлығы шамамен 150 000 компания орналасқан. Штутгарт аймағындағы жұмыскерлердің 24 пайызы жоғары технологиялық секторда еңбек етеді – бұл Еуропа бойынша рекордты көрсеткіш. «Verband Region Stuttgart» саяси ұйымы аймақтық көлік жоспарлау және Штутгарт аймағындағы қоғамдық көліктің негізгі желісіне жауапты.

Ғылыми-зерттеу және даму

Неміс компанияларының ҒЗТ-ға (ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарға) салған инвестицияларының 10 пайызынан астамын Штутгарт аймағының компаниялары инвестициялайды, бұл оның жоғары патенттік өтінімдер санының негізгі себептерінің бірі. Аймақта Макс Планк қоғамының екі институты, Фраунгофер қоғамының алты институты, бірнеше компанияның бірлесіп жұмыс істейтін өнеркәсіптік даму институттары, бір ірі ғылыми-зерттеу ұйымы, Штайнбейс экономикалық даму қорының 88 трансфер орталығы және университеттер мен қолданбалы ғылымдар университеттеріндегі көптеген ғылыми-зерттеу орталықтары орналасқан.

Қызықты деректер

Штутгарт аймағында жыл сайын 3600-ден астам патент тіркеледі. Автомобильден басқа, сақиналы мұқаба, кеңсе көшіргіші, нейлон шұлық, тұтандырғыш шыны, электрлік қол дрелі (Fa. C. & E. Fein), корсет, Unimog, VW Beetle, уақыт тіркегіші және портативті радио осы аймақта ойлап табылды. 1925 жылы Теодор Белтль, креативті ойлы саудагер, Штутгарт Бад Каннштат қаласында шербет ұнтағын жасап шығарды.