Кіріспе

Перу департаменттері
Мокегуа департаменті

Мокегуа (moˈkeɣwa) – Перудің оңтүстігінде, жағалаудан таулы аймақтарға дейін созылған департамент және аймақ. Оның астанасы – Мокегуа қаласы, ол өңірлік жалпы ішкі өнім мен ұлттық білім беру көрсеткіштерінің жоғары деңгейімен Перудың маңызды қалаларының біріне жатады.

География

Департаменттің жанартаулары және оның геоморфологиясы географиясын ерекшелендіреді. Ол Тамбо өзенінің бастау бөлігімен қалыптасқан, бұл жағалаудың ең тасқынға ұшырайтын өзендерінің бірі, ол үш секторға бөлінетін терең аңғарларды құрайды: біріншісі солтүстік-батыста, Пукина Ла Капилла секторын құрайды. Бұл тау жыныстары арасындағы нағыз оазистер, құрғақ беткейлер және бау-бақша шаруашылығына мүмкіндік беретін кейбір террасалар. Жақсы климат пен құнарлы топыраққа байланысты мұнда жоғары сапалы люцерна, сондай-ақ жемістер, әсіресе жүзім өндіріледі. Екінші сектор – Омат аңғары, департаменттегі ең көп қоныстанған және құнарлы жерлердің бірі. Перудегі ең белсенді жанартау – Убинас жанартауы осы жерге жақын орналасқан. Беткейлердегі жер, құлазыған және құнарсыз жоталарға қарағанда құнарлы. Тамбо өзенінің оңтүстік бөлігінде Карумас қаласы орналасқан, ол Пукина және Оматпен бірге осы географияның өмірлік орталықтары болып табылады. Мокегуа өзенінің ағысы қысқа, ол Тората, Уаракане және Тумилака өзендерімен толықтырылады. Аймақтық орталықтан өткеннен кейін, ол Осмаре деп аталатын каньонға терең бойлайды.

Шекаралар

Мокегуа департаменті солтүстікте Арекипа облысымен, шығыста Пуно облысымен, оңтүстікте Тачна облысымен және батыста Тынық мұхитымен шектеседі.

Халық саны

1993 жылғы халық санауы бойынша Мокегуа облысының халқы 128 747 адамды құрайды, оның 51,9% (66 843) ер адамдар, ал 48,1% (61 904) әйел адамдар. 2002 жылғы мәліметтер бойынша, Ұлттық Статистика және Ақпарат институты аймақтың халқы 156 750 адамға жетеді деп бағалайды.

Тілдер

Перудегі соңғы халық санағы бойынша 2007 жылы тұрғындар ең алдымен испан (79,37%), аймара (10,71%), кечуа (9,57%) және ашанка (0,04%) тілдерін үйренген. Басқа жергілікті тілдерді алғашқы болып 0,19%, ал шетел тілдерін 0,04% үйренген. Мокегуада сөйленетін кечуа диалектісі – Куско-Коллао кечуа. Төмендегі кесте Мокегуа облысының әр провинциясы бойынша алғашқы үйренген тілге қатысты мәліметтерді көрсетеді: Қаланың тағы бір тартымды жерлері – қаланың мәңгілік регентінің үйі және Алайса үйі, олар XVIII ғасыр сәулетімен салынған үйлер.

Қала сыртында

Қала сыртындағы көрікті орындардың бірі – Самегуа, онда туристер үшін ең жақсы дәстүрлі тағамдарды ұсынатын ресторандар бар. Самегуа сонымен қатар сапалы авокадо өндіреді, осы себепті оны "авокадо аймағы" деп атайды. Мокегуадан тағы бір қызықты орын – Тората ауданы, ол келушілерге әдемі көрініс ашады. Мұнда дәстүрлі қабырғалы шатырлы үйлерді, Тората шіркеуін, вице-король кезеңінен қалған тас жел диірмендерін, сондай-ақ Мокегуаның "Мачу-Пикчуы" деп аталатын Сабая және Камата инка әкімшілік орталығын тамашалауға болады. Сонымен қатар, Мокегуаның солтүстік-шығысында Баул тауы орналасқан. Бұл геологиялық құрылым жоғарғы бөлігінде тік қиылғандай көрінеді және бұрын Перуде қолданылған сандықтарға ұқсайды. Ал Мокегуаның солтүстік-батысында Вилла-де-Омат деп аталатын Оматэ қаласы жатыр, ол писко және шарап өндірісімен мәшһүр. Бұл қала Перудегі маңызды өндіріс орталықтарының бірі саналады. Оматедегі көрікті жерлер: Вице-король шіркеуі, Куинстакас қасиетті орны, Утукам термалдық моншалары және Тамбо өзені. Мокегуаның шетіндегі тағы бір қызықты орындар – Пуэнте Белло, Путина, Ичуна және Толапалька термалдық моншалары.

Көлік және туристік ақпарат

Мокегуа облысына әуемен немесе құрлықпен жүруге болады. Мокегуа облысында екі әуежай бар: Мокегуа қаласындағы Эрнан Турке Подеста әуежайы және Илодағы Ило әуежайы. Мокегуа қаласында құрлықпен көлік автобус арқылы жүзеге асырылады, ал Илода Пампа Иналамбрика деп аталатын автобус станциясы бар.