Кіріспе

UKeU (UK eUniversities Worldwide Limited) – Ұлыбритания университеттерінің онлайн дипломдарын насихаттаған компания және веб-сайт. UKeU Sun Microsystems UK компаниясы жасаған оқу ортасында курстарды ұсынды. Ол Англияның жоғары білім беруді қаржыландыру кеңесінің қолдауымен Ұлыбританияның мемлекеттік қаражаты есебінен құрылған. 2000-2004 жылдар аралығында жұмыс істеді, содан кейін мақсаттарына жете алмағандықтан жабылды.

Қысқаша тарихы

UKeU тұжырымдамасы алғаш рет 2000 жылдың ақпан айында Ұлыбританияның білім беру министрі Дэвид Бланкетттің сөйлеген сөзінде, Ұлыбританияның жоғары білім беру жүйесінің ең жақсы үлгілерін онлайн форматта бүкіл әлемге жеткізу құралы ретінде ұсынылды. Мемлекеттік хатшы Англияның жоғары білім беруді қаржыландыру кеңесіне (HEFCE) осыны іс жүзінде жүзеге асыруда жетекшілік етуді тапсырды. Көптеген университеттер өздерінің онлайн курстарын ұсынып жүрді. Шотландия университеттері UKeU құрамына кірмеді. UKeU идеясы бойынша, ол брокерлік қызмет көрсетуші, онлайн дипломдарды сату агенті және кеңейтуді жеңілдету үшін технологиялық платформаны ұсынушы болар еді. 2000 жылдың жазының соңына қарай бизнес-модель, құралдар және нарықтар бойынша негізгі алғашқы зерттеулер аяқталды және көлеңкелік орган – e Университеттерді басқару тобы құрылды. 2001 жылдың мамырына дейін көптеген қосымша зерттеулер жүргізіліп, операциялық компания UK eUniversities Worldwide Limited тіркелді; 2001 жылдың жазында Уақытша басқару тобы тағайындалды; ал 2001 жылдың қазанында Sun Microsystems компаниясы Стратегиялық келісімге қол қойды. 2002 жылдың наурызында жаңа төраға мен бас директор тағайындалды және Sun компаниясымен электрондық оқыту платформасын әзірлеуді бастау туралы негіздемелік келісімге қол қойылды. UKeU-ның көп бөлігі техникалық платформаны әзірлеуге жұмсалды, сондай-ақ қазіргі қолданыстағы веб-оқу платформаларын пайдалануға немесе бейімдеуге болады деп ұсынылды, бұл шығындарды едәуір төмендетуге мүмкіндік берген еді. UKeU өз дәрежелерін бермеді, олардың орнына университеттермен келісімшарт жасасып, олардың бағдарламаларын ұсынды. Компания инфрақұрылымды дамытуға, курс әзірлеуді қолдауға, сапаны қамтамасыз етуге және маркетингке баса назар аударды. Басты назар аударушылар – Ұлыбританияға келмей, онлайн оқығысы келетін халықаралық магистранттар еді. 2003 жылдың наурызына қарай Ашық университеті мен Шеффилд Халлам университетінен екі курс іске қосылды, ал 2003 жылдың күзінде тағы көптеген курстар ашылды, барлығы 15 курсқа жетті. 2004 жылдың қаңтарына қарай 25 курсқа студенттер қабылдана бастады. UKeU-ның бірінші жылдық есебін табу қазір қиын, бірақ оның толыққанды талдауын OBHE мына сілтемеде ұсынады: http://www.obhe.ac.uk/documents/2003/Articles/UK eUniversity annual report 2002 03 what more does it tell us.

Күшін жою

Алайда, HEFCE бірнеше ай бойы, әсіресе студенттер санының төмендігі мен жеке қаржының жетіспеуінен наразы болғаны және PA Consulting компаниясына UKeU-дың бизнес-шолуын жүргізуді тапсырғаны белгілі болды. PA 2004 жылдың қаңтар айында HEFCE-ге есеп берді, ал 2004 жылдың ақпан айының соңында HEFCE UKeU-ның басқармасына және бүкіл әлемге UKeU-ді «қайта құрылымдауға» тыйым салғанын жариялады. Бұл туралы сол кезде ресми түрде хабарланбағанмен, бұл қайта құрылым қаражат пен сенімнің күрт төмендеуіне әкеліп соқты, ал UKeU 2004 жылдың жазында операциялық ұйым ретінде жабылды. Ол 50 миллион фунт стерлингке түскен және бар болғаны 900 студентті қабылдаған сәтсіздік деп есептелді. Олар әрқайсысы 56 000 фунт стерлингке тарихтағы ең қымбат дипломдарды алды. 2005 жылдың наурызында Ұлыбритания Парламентінің Білім және дағдылар жөніндегі комитеті өте сынға толы [есеп https://publications.parliament.uk/pa/cm200405/cmselect/cmeduski/205/20502.htm] жариялады. Комитет төрағасы Барри Ширман баспасөз мәлімдемесінде былай деді: «UKeU – мемлекеттік қаражатты зор ысырап ету. Жоғары басшылар ешқандай жеке инвесторларды қызықтыра алмады және жобаға студенттерді тартуға қабілеттеріне өте сенімді болды. Мұндай деңгейдегі нашар нәтижелерді марапаттайтын кез келген жеке компания, әдетте, акционерлерінен қатаң сынға ұшырайды». 2002-2003 жылдарға арналған 2 миллион фунттан астам жалақы төлеміне бас директор Джон Бомонттың 180 000 фунт стерлинг жалақысы және 44 914 фунт стерлингтік өнімділікке байланысты бонусы кірді. UKeU-дың атқарушы директорлары 2002/2003 жылдары жалпы сомада 100 000 фунт стерлинг көлемінде бонус алды. HEFCE маркетингті, әсіресе нарықты жеткіліксіз зерттеуді UKeU-дың сәтсіздігінің басты себебі деп анықтады. Интернеттегі оқуға зор сұраныс бар деген болжамға сүйене отырып, студенттер санының болжамына қатысты PwC-нің болжамына тым көп сенім артылды және «dot com бумасы» айналасындағы жалпы ынталандыру атмосферасы болды. UKeU сату мен маркетингке 4,2 миллион фунт стерлинг жұмсағанына қарамастан, ешқандай нарық зерттеуі жүргізбеді. Онлайн ұсыныстардың бренді мен бірегей сатылымдық артықшылықтарында шатасушылық болды. Сол кездегі Ұлыбританияның дәстүрлі жоғары білім беру жүйесі дәстүр, орын және сапаның үш элементіне баса назар аударды. UKeU «Ұлыбританиядағы ең жақсы жоғары білімді онлайн ыңғайлылығымен» ұсынатынын мәлімдеген маркетингтік науқаны. «Ұлыбританиялық электрондық университеті» тұжырымдамасы 4,5 жылға созылды, ал компанияның операциялық кезеңі екі жылдан сәл астам уақытқа созылды. Электрондық оқудың өте жылдам құлдырауының көрсеткіші болды. TechBC немесе Scottish Knowledge сияқты мемлекеттік немесе квазимемлекеттік сектордағы көптеген жағдайлардың керісінше, UKeU-дан кейін жалпы мағынада да ешқандай ұйым құрылмады. Алайда, UKeU-дың бірнеше шағын бөлімшелері, соның ішінде eChina бағдарламасы және eLearning Research Centre сияқты, аздаған өзгерістермен бұрынғы қызметін жалғастырды.