Кіріспе

Сүтқоректілер түрі

Қылқанқұйрықты фаскогаль (Phascogale tapoatafa), сонымен қатар Австралияның жергілікті атауымен – туан, қара құйрықты мысыққап немесе қара құйрықты фаскогаль деп те аталады. Бұл Dasyuridae тұқымдасына жататын, тышқандай денелі, ағаштарда тіршілік ететін, етқоректі бауқұйрықты сүтқоректі жануар. Оның құйрығының ұшында қара, жібектей жұмсақ түктерден тұратын топтама бар. Бұл түрдің аталықтары көбейгеннен кейін өледі, сондықтан олардың өмірі бір жастан аспайды.

Таксономия

Фридрих Мейер 1793 жылы бірінші рет щеткалы құйрықты фаскогальды сипаттады; Джордж Шоу 1800 жылы жаңартылған сипаттамасын жариялады. Біраз уақыт бойы ол opossum туысы Didelphis-тің мүшесі саналды, бірақ бұл 1844 жылы Коэнраад Якоб Темминк Phascogale туысын құрғанда аяқталды. Бұл түр қызыл құйрықты фаскогальға (P. calura) жақын. Оның ғылыми атауы – тапоатафа, ол түрдің австралиялық жергілікті атауына сілтеме жасайды. Кейде оны щеткалы құйрығына байланысты Phascogale penicillata деп те атайды. 2015 жылы үш кіші түрі анықталды, ал бұрынғы кіші түр P. t. pirata жеке түр ретінде P. pirata деп расталды:
P. t. tapoatafa, Оңтүстік Австралиядан Квинслендтің орта жағалауына дейін таралған;
P. t. wambenger, Оңтүстік-Батыс Австралияда таралған;
P. t. kimberleyensis, Батыс Австралияның Кимберли аймағында таралған. Кейп-Йорк түбегіндегі популяцияны білдіретін кіші түр әлі анықталған жоқ.

Сипаттама

Бұл фаскогаль сұр түсті. Оның құйрығының төменгі жартысы ұзын қара түктермен жабылған, олар тік тұрып, құйрықтың бөтелке щеткасына ұқсас көрінуіне себеп болады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Тасманиядан басқа Австралияның барлық штаттарында кең таралған, бірақ бөлінген ареалға ие. Орта тұрағының жойылғандығы және қызыл түлкі мен жабайы мысықтың жыртқыштығы салдарынан, олар бұрынғы ареалдарының шамамен жартысынан жойылған деп саналады. Бұл түр жергілікті түрлердің жойылуына өте осал деп есептеледі. Ол 1995 жылғы Қауіпті түрлерді сақтау туралы заңның (TSC Act, NSW) 2-қосымшасында әлсіз түр ретінде тізімделген. Дегенмен, IUCN Қызыл тізімі оны жақындағы қауіпті деп бағалайды және оның EPBC Act статусы жоқ.

Диета

Бұл түр түнгі және ағаш аралық аңшы. Ол мүмкіндікті пайдаланатын, көптеген түрлерді жейтін жануар, негізінен омыртқасыздармен қоректенеді, сонымен қатар кішкентай сүтқоректілерді, құстарды және кесірткелерді де жейді. Бұл түрдің үй құстарына шабуыл жасағаны туралы мәлімделген. Бөршелі құйрықты фаскогаль – Австралиформис семони акантоцефалы ішек паразитінің иесі болып табылады.

Көбею

Маусым мен тамыз айлары аралығында ұрғашылары жыныстық циклына келген кезде көбейеді. Барлық еркек щеткалы құйрықты фаскогальдар бір жасқа толмай тұрып өледі, көбінесе, қарқынды жұптасу кезінде жұмсалған энергияның нәтижесінде туындайтын стресске байланысты аурулардан. Дегенмен, тұтқында ұсталған кейбір еркектер үш жасқа дейін өмір сүрді, бірақ бірінші жылдан кейін көбеюге қабілетсіз болды. Аналықтары қуыс ағаштарда ұя салады, 7-8 баладан тұратын туындыларын 5 айға дейін ұяда ұстайды.