Кіріспе

9 ғасырдағы Ұлы Альфред пен Ескі Гутрум арасындағы келісім

Уедмор шарты – 9 ғасырдағы Уэссекс патшасы Ұлы Альфред пен викингтердің королі Ескі Гутрум арасындағы келісім. Шарты туралы заманауи деректердің жалғыз нұсқасы – Уэльс монахы Ассердің Альфредтің өмірбаянындағы «Vita Ælfredi regis Angul Saxonum», яки «Альфред патшаның өмірі» атты еңбегінде келтірілген. Ассер онда Гутрумның Эдингтон шайқасында жеңілгеннен кейін, бірнеше күн өткен соң бағынып бергенін, одан кейін Альфредпен бейбітшілік шартына келіскенін айтады. Шартының шарты ретінде Гутрум келісімді бекіту үшін крещениеден өтуі, сондай-ақ христиан қолдарына заңды түрде билік етуі, ал өз діншіл қолдарына діншіл болып қалуы керек еді. Сонымен қатар, Гутрум мен оның әскері Уэссекстен кетуге міндетті болды.

Қате түсіндірме және шатасу

878 жылғы англосаксон жылнамасында Асерге ұқсас сипаттама бар. Ол Альфредтің Эдингтон шайқасына дейін, шайқас кезінде және одан кейін жасаған қозғалыстарын егжей-тегжейлі баяндайды. Онда Гутрумның бас иесі болуы, Ведморда крещениеден өтуі және он екі күндік тойлау шаралары сипатталған. Уэдмордағы келісім туралы жалғыз мағлұмат Асердің «Альфред патшаның өмірі» еңбегінде келтірілген. Егер 878 жылғы Уэдмор оқиғаларымен бірге ресми келісім болған болса, ондай құжатқа қазірге дейін тап болмаған. Бітім жасалып, кейіннен ресми шартқа қол қойылды. Бұл шарт Альфред пен Гутрум келісімі деп аталды және ол Альфред пен Гутрумның территориялары арасындағы шекараны, сондай-ақ бейбіт сауда және олардың халқының бағасын анықтайды. Бұл құжат әлі де сақталған және Альфред заңдарының бір бөлігі болып табылады. Шарт Данелавудың құрылуына бастау болған деп есептеледі. Уэдмор келісімі мен Альфред пен Гутрум келісімі көбінесе шатастырылып жатады. Мүмкін, 878 жылғы Уэдмор келісімі, Гутрум крещениеден өтуге және Уэссекстен кетуге міндетті болған, ауызша келісім болған. Ал Альфред пен Гутрумның мемлекеттерді бөлісу туралы ресми, жазбаша шарттары бірнеше жылдан кейін жасалды.