Жамисон аңғары – Аустралияның Жасыл тауларындағы көрікті жер. Сиднейден 100 км қашықтықта орналасқан, табиғаты әдемі, тарихы бай. Гундунггура тайпасының мекені.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы аңғар, Австралия.
Valley in New South Wales Australia
Жамисон аңғары Жаңа Оңтүстік Уэльстің Көк тауларындағы Кокс өзенінің каньондық жүйесінің бір бөлігін құрайды. Ол Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының астанасы Сиднейден шамамен 100 километр батысқа және Көк тауларындағы бас қала Катомбадан бірнеше километр оңтүстікке орналасқан.
The Jamison Valley forms part of the Coxs River canyon system in the Blue Mountains of New South Wales, Australia. It is situated approximately 100 kilometres west of Sydney, capital of New South Wales, and a few kilometres south of Katoomba, the main town in the Blue Mountains.
Жергілікті тарих
Жердің дәстүрлі тұрғындары, қазір Джеймисон аңғары деп аталатын аймақтағы аборигендер Гундунгура халқы. Олар осы өңірде мыңдаған жылдар бойы, оңтүстікке Буррагоранг аңғарына дейін, ал солтүстікке Гулбурннан жоғарыраққа дейін қоныс тепкен деп есептеледі.
The traditional inhabitants of the land in what is now known as the Jamison Valley are the Aboriginal Gundungurra people who are estimated to have lived in the region for years, stretching south towards the Burragorang Valley, north of Goulburn.
Еуропа тарихы
Джеймисон аңғары 1815 жылы губернатор Лаклан Маккуари Көк тауларға губернатормен бірге келген көрнекті жер иесі және дәрігер сэр Джон Джеймисонның (1776-1844) құрметіне аталды. Кейіннен, жергілікті қалалар дамып келе жатқанда, британдық табиғат зерттеушісі Чарльз Дарвин бұл аймақты аралап шықты. Ол 1836 жылы Уентворт-Фолс қаласындағы Уэтерборд қонақ үйінде тұрып, Джеймисон өзенінің бойымен Джеймисон аңғарының тіктегіне дейін серуендеді, ондағы көріністер оған үлкен әсер етті. Оның жолы қазір Дарвиннің серуені деп аталады, ол Уилсон паркінен, Уентворт шарлауығынан басталып, Джеймисон өзенінің жағасынан тіктеге дейін созылады. Аңғардағы көмір өндіруді 1872 жылы Джон Брити Норт бастады, ал қиын жер бедерін еңсеру үшін ірі инфрақұрылым (Катомба көрікті темір жолы) пайдаланылды.
The Jamison Valley was named by Governor Lachlan Macquarie in honour of Sir John Jamison (1776 1844), a prominent landowner and physician who visited the Blue Mountains with the governor in 1815. Later, as local towns were beginning to develop, the British naturalist Charles Darwin toured the area. He stayed at the Weatherboard Inn in Wentworth Falls in 1836, and undertook a walk along Jamison Creek to the escarpment of the Jamison Valley, where he was impressed by the views. His route is now commemorated as Darwin's Walk, starting in Wilson Park, Wentworth Falls, and following Jamison Creek to the escarpment. Coal mining in the valley was started around 1872 by John Britty North, with large scale infrastructure (Katoomba Scenic Railway) used to overcome the terrain.
Геология
Джеймисон аңғары Катомбадан оңтүстікке қарай Солитари тау жотасына дейін созылады; бұл бағытта шамамен ұзын. Батыстан шығысқа қарай, ол Тар мойын үстіртінен Корольдер үстіртіне дейін созылып, шамамен кең. Сидней мен Голубые таулар аймағы сияқты, бұл аңғар да құмтас аймақ, тік құмтас жартастарымен сипатталады. Топырақтың тереңінен құмтастан гөрі жұмсақ тақтатас қабаты табылады. Су арналары бұл тақтатас қабатын эрозиялап, құлатып, құмтасты да бірге алып кеткендіктен, Голубые таулардың ерекше құмтас аңғарлары мен каньондары пайда болды, олардың бірі – Джеймисон аңғары. Аңғардағы жалғыз тау – Солитари тауы, ол оңтүстік жағынан батыстан шығысқа қарай созылады. Ол Тар мойын үстіртімен төменгі жота арқылы жалғасқан, сонымен қатар бұталық серуендеушілер арасында танымал тас құрылысы – қираған қамалдың орнында орналасқан. Солитари тауының шығысында, тікелей орналасқан Кедумба фермасы бар, ол қазірде шаруашылық қызметін жүргізбейді. Солитари тауынан оңтүстікке қарай аңғар Сидар және Кедумба аңғарлары арқылы Кокс өзеніне және Варрагамба тоғаны салынған кезде пайда болған Буррагоран көліне дейін созылады. Сиднейдің сумен жабдықталуын қорғау мақсатында өзен мен көлдің айналасында кіруге тыйым салынған аймақ белгіленген. Бұл аймақтың төңірегінде аңғарды шығыстан батысқа дейін кесіп өтетін жоғары кернеулі электр желісі бар; оған электр желісіне және аймаққа қол жеткізуді қамтамасыз ететін бірнеше сервистік жолдар ілеседі, бірақ олардың көп бөлігі тыйым салынған аймақта орналасқан. Бұл сервистік жолдар аңғардың барлық бөлігін аралап өтуге мүмкіндік береді, бірақ тыйым салынған аймақтан өту үшін Сидней Су компаниясынан рұқсат алу қажет. Катомба және Джеймисонның топографиялық карталары мұндай серуендеулер үшін өте маңызды. Солтүстік жартас миллиондаған жылдар бойы су арналарымен ойылып, терең тілімделген. Су арналарына: Джеймисон сағасы, Сулар аңғарының сағасы, Гордонс сағасы, Льюра шарлауының сағасы, Кедумба өзені және Коузвей сағасы жатады. Сонымен қатар, Вентворт шарлауығы, Императрица шарлауығы, Вера шарлауығы, Гордон шарлауығы, Льюра шарлауығы және Катомба шарлауығы сияқты көптеген шарлауықтар бар. Аңғардың көп бөлігінде эвкалипт орманды аймақтары, ал су жиналатын шатқалдарда жартылай жаңбырлы орманның шағын бөліктері кездеседі.
The Jamison Valley stretches north south from just outside Katoomba to the Mount Solitary ridge; in this direction it is approximately long. From west to east, it stretches from Narrow Neck Plateau to Kings Tableland, making it approximately wide. Like the entire Sydney and Blue Mountains region, the valley is a sandstone area, characterised by steep sandstone cliffs. Deeper into the soil there is a layer of shale, which is softer than the sandstone. As this layer of shale was eroded by the watercourses, it collapsed and brought the sandstone down with it, creating the characteristic sandstone valleys and canyons of the Blue Mountains, of which the Jamison Valley is one. The only mountain in the valley is Mount Solitary, which sprawls across the south of the valley from west to east. It is joined to Narrow Neck Plateau by a low ridge which is also the site of the Ruined Castle, a rock formation that is popular with bushwalkers. Immediately east of Mount Solitary is a property called Kedumba Farm, which is no longer worked as a farm. South of Mount Solitary, the valley sprawls through Cedar and Kedumba Valley down to Coxs River and Lake Burragorang, the lake that was created when Warragamba Dam was built. There is a prohibited area around the river and lake to protect Sydney's water supply. Around this area there is a high tension power line that crosses the valley from east to west; it is followed by a series of service roads that provide access to the powerline and to the area, although much of it is in the prohibited area. These service roads make it possible to do a trek taking in the whole valley, but it is necessary to get permission from Sydney Water to go through the prohibited area. The Katoomba and Jamison topographic maps are essential for any of these walks. The northern escarpment is deeply serrated, having been carved up by watercourses over millions of years. Watercourses include Jamison Creek, Valley of the Waters Creek, Gordons Creek, Leura Falls Creek, Kedumba River and Causeway Creek. There are also numerous waterfalls, including Wentworth Falls, Empress Falls, Vera Falls, Gordon Falls, Leura Falls and Katoomba Falls. The valley is densely forested, with eucalypt forest over most of its expanse and occasional pockets of semi rainforest in gullies, where water is concentrated.
Іс-шаралар
Джеймисон аңғарына көбінесе табиғатты зерттеушілер мен кемпингке баратындар келеді. Солтүстік жартаста Дарвиннің жолы, Сулар аңғарындағы жолдар, сондай-ақ Көк таулардағы бұталық саяхатшылар жылдар бойы қалпына келтіруге тырысып жүрген ескі, ұмытылған жолдар бар. Леура мен Катомбаның жанындағы жартастар бойында да жолдар кездеседі, әрі жартастардың етегінде орналасқан Федеральді жол сияқты жолдар да бар. Батысқа қарай, құлаған қамал мен Жалғызбасты таудың айналасын да аралап өтуге болады. Жол таудың бойымен жалғасады, бірақ ол қиын және тек тәжірибелі саяхатшыларға ғана қолайлы. Содан кейін Кингс Таблиндіге және Вентворт шарлауына дейін үш күндік саяхат жасауға мүмкіндік бар. Жағаға жақын жолдар бір күндік серуенге жарамды. Жалғызбасты тау көбінесе кемпингке арналған сапарлар үшін қолданылады, бірақ кейбір саяхатшылар тауға бір күндік саяхат жасайды. Бұрын аңғардың осы бөлігінде, солтүстік жартастан алыс емес жерде, сарқырама суларды тазарту станциясы болған. Оған Кингс Таблиндіге және одан Вентворт Фоллс қаласына дейін топырақ жолмен қызмет көрсетілген. Станция 1990 жылдары жабылды, бірақ қызметтік жол сақталған және табиғатты зерттеушілер оны пайдалана алады.
The Jamison Valley is commonly visited by bushwalkers and campers. There is a network of tracks across the northern escarpment, including Darwin's Walk, the tracks in the Valley of the Waters and old, neglected tracks that Blue Mountains bushwalkers have been trying to restore for years. Tracks are also found along the cliffs near Leura and Katoomba, as well as tracks like the Federal Pass, located at the foot of the cliffs. A track also goes west around to the Ruined Castle and Mount Solitary. The track continues across the mountain but is patchy and suitable only for experienced walkers. It is possible to then go up to Kings Tableland and into Wentworth Falls, making a trek of at least three days. The tracks closer to the escarpment are suitable for one day walks. Mount Solitary is used mostly for camping trips, although some walkers have been known to make one day walks to the mountain. In this part of the valley there was formerly a sewage treatment plant, not far below the northern escarpment. It was serviced by a dirt road that went up to Kings Tableland and thence to Wentworth Falls town. The plant was closed down in the 1990s, but the service road remains and can be used by bushwalkers.
Көрікті жерлер
Көрікті жерлердің қатарында аңғардың солтүстігінде орналасқан туристік кешен – "Сценный әлем" бар. Оған қоса, әлемдегі ең тік фуникулерлік темір жолы – "Катомба көрікті темір жолы" кіреді, ол бастапқыда Джеймисон аңғарында көмір және мұнайлы тақтатасты өндіруді жеңілдету үшін салынған. "Сценный әлем" сонымен қатар Jamison аңғарының бір бөлігі арқылы өтетін және Катомба сарқырамасы мен Жетім тастың көрінісін ұсынатын "Scenic Skyway" канат жолын ұсынады. Аңғардың солтүстік жартасында орналасқан "Үш қарындас" – Австралиядағы ең көп суретке түсірілген орындардың бірі. "Гигант баспалдағы" жаяу жолы "Үш қарындасқа" жақын, Джеймисон аңғарына қарай жардан төмен түседі, бұл аңғар ішінде табиғатпен танысуға мүмкіндік береді.
Attractions include Scenic World, a tourist complex north of the valley. And as well as the steepest funicular railway in the world, the Katoomba Scenic Railway, which was originally built to facilitate coal and oil shale mining in the Jamison Valley. Scenic World also offers the Scenic Skyway cable car, which travels over an arm of the Jamison Valley and offers views of Katoomba Falls and Orphan Rock. The Three Sisters, which are on the northern escarpment of the valley, are one of Australia's most photographed landmarks. The Giant Stairway walking track runs down a cliff into the Jamison Valley, near the Three Sisters, providing access to nature walks through the valley.
Көлік
Өзенге ең жақын темір жол станциялары – Катомба темір жол станциясы, Леура темір жол станциясы және Вентворт Фолс темір жол станциялары. Олар Blue Mountains желісінде орналасқан. Ұлы Батыс тас жолы – Джеймисон аңғарына ең жақын негізгі жол. Катомба әуежайы Катомба орталық бизнес ауданынан жолмен шамамен орналасқан. Әуежай қазіргі уақытта ұшақтар мен тікұшақтар үшін жабық. Аймақ жедел жәрдем қызметтерінің пайдалануында қалуда.
The closest railway stations to the valley is the Katoomba railway station, Leura railway station and Wentworth Falls railway station, which are on the Blue Mountains Line. The Great Western Highway is the main road that is proximate to the Jamison Valley. Katoomba Airfield is also located about by road from the Katoomba Central Business District. The airfield is currently closed to airplanes and helicopters. The site remains available for use by emergency services.