Кіріспе

Қайықтардың биіктігін өзгертуге арналған кабельдік теміржол.

Еңіс жазықтық – кейбір каналдарда қайықтарды әртүрлі су деңгейлері арасында көтеру үшін қолданылатын кабельдік теміржолдың бір түрі. Қайықтар су үстінде, кассиондарда немесе бесіктерде немесе ілгіштерде тасымалдануы мүмкін.

Тарих

Бұрыштама жазықтықтар ғасырлар бойы дамып келді. Ежелгі мысырлықтар Ніл өзеніндегі сарқырамаларды айналып өту үшін осындай жазықтықтарды алғаш қолданған.

Уақыт шкаласы

600 б.з.б. – Диолкос, ерте гректердің қолданған еңіс жазықтығы қолданыста болды. 385 ж. – Қытайдың Ұлы каналында еңіс жазықтықтары қолданылған. 1788 ж. – Уильям Рейнольдс еңіс жазықтықты салып, Англиядағы Кетли каналында алғаш рет канал қайықтарын көтеру үшін пайдаланды. 1792 ж. – Кетли темір зауытының Уильям Рейнольдсы Шропшир каналында бірнеше еңіс жазықтықтарын салды. 1792–1921 ж. – 1792 жылы Шропшир түтік каналдары бірнеше еңіс жазықтықтарын қамтитын болып салынды. Олардың бірі – 1921 жылы жабылған Trench еңіс жазықтығы, Ұлыбританияда кемелерді еңіс жазықтықтармен тасымалдауды тоқтатты. 1800 ж. – 1823 жылы Бриджуотердің 8-ші графы болған Фрэнсис Генри Эгертон (1756–1829) «Уолкден Мурдағы еңіс жазықтықтың сипаттамасы» деген мақала жазды (Ланкашир). 1806–1828 ж. – Жоғарғы Силезиядағы Гливицедегі Столлен каналында екі еңіс жазықтығы салынды. 1837–1865 ж. – 1837 жылы Кидвелли және Лланнелли каналының кеңейтілуі ашылды, оған екі қарсы салмақты еңіс жазықтық және бір жолды еңіс жазықтық кірді. 1849–1942 ж. – Шотландияның Блэкхилл маңындағы Монкленд каналында, қазіргі құрылыстарға қосымша еңіс жазықтық салынды. Кеме сыйымдылығы 1500 тоннаға дейін, максималды кеме өлшемі және биіктігі – бұл электрлік тісті рельстік жол. Темір жолдың рельс ені 9000 мм, бұл оны әлемдегі ең кең рельстік жолға айналдырады.