Кіріспе
LNER Class A4 4468 Mallard – 1938 жылы Лондон және Солтүстік-Шығыс темір жолы (LNER) үшін Донкастер жұмыстарында Найджел Греслидің жобасы бойынша салынған 4-6-2 ("Тынық мұхиты") булы локомотиві. Оның аэродинамикалық, жел тоннелінде сынақтан өткен дизайны, ұзақ қашықтыққа экспресс жолаушылар пойыздарын жоғары жылдамдықпен тасымалдауға мүмкіндік берді. 1938 жылдың 3 шілдесінде Mallard булы локомотивтердің әлемдік жылдамдық рекордын жасады, ол бүгінгі күнге дейін сақталып тұр. Британ теміржолдарында бумен жүретін пойыздар Ұлыбританияда ресми түрде "жол жылдамдығымен" шектелгенімен, соғысқа дейін А4 локомотивтері "Күміс юбилей" және "Коронация" сияқты пойыздардың кестесін орындау үшін, көбінесе 100 миль/сағ жылдамдыққа жететін. Mallard 1963 жылы қызметтен шығарылғанға дейін шамамен 2,4 миллион километр (1,5 миллион миль) жол жүрді. Локомотивтің ұзындығы 21 метр (70 фут), ал салмағы – 168 тонна (165 тонна, 369 600 фунт), тендерімен бірге. Ол LNER галстук-көк түсімен, қызыл дөңгелектерімен және болат ободтарымен боялған. Қазір Mallard Ұлттық коллекцияның құрамына кіреді және Йорк қаласындағы Ұлттық теміржол мұражайында сақталады.
LNER Class A4 4468 Mallard is a 4 6 2 ("Pacific") steam locomotive built in 1938 for operation on the London and North Eastern Railway (LNER) at Doncaster Works to a design of Nigel Gresley. Its streamlined, wind tunnel tested design allowed it to haul long distance express passenger services at high speeds. On 3 July 1938, Mallard broke the world speed record for steam locomotives at , which still stands today. While in British Railways days regular steam hauled rail services in the UK were officially limited to a 'line speed', before the war, the A4s had to run significantly above just to keep schedule on trains such as the Silver Jubilee and The Coronation, with the engines reaching 100 mph on many occasions. Mallard covered almost one and a half million miles (2.4 million km) before it was retired in 1963. The locomotive is 70 feet (21 m) long and weighs 165 long tons (168 tonnes, 369,600 lbs), including the tender. It is painted LNER garter blue with red wheels and steel rims. Mallard is now part of the National Collection and preserved at the National Railway Museum in York.
Тарих
1936 жылы LNER бас инженер-механик Найджел Гресли Донкастер зауытында алты 4-6-2 "Тынық мұхиты" класы A4 локомотивтерінің жаңа партиясын жасатуға тапсырыс берді. A4 локомотивтері ерекше ағылшын сызылымды және аэродинамикалық дизайнымен танымал болды, және олар ұзақ қашықтыққа экспресс жолаушылар пойыздарын жоғары жылдамдықпен тасымалдау үшін жасалған. Бірінші партия 1935 жылы пайдалануға берілген төрт локомотивтен тұрды, олардың аттарында "Күміс" сөзі болды, себебі олар Лондон Кингс-Кросы мен Ньюкасл арасындағы "Күміс юбилей" пойыз қызметін тоқтатпай жүргізді. Алты жаңа A4 локомотивтері Греслидің жабайы құстарды өсіруге құштарлығының ықпалымен құстың атымен аталып, бастапқы ағылшын сызылымды дизайнның мүмкіндіктерін барынша арттыру үшін бірнеше өзгерістер енгізілді. Лондон Кингс-Кросына келгеннен кейін, машинист Дуддингтон мен инспектор Сид Дженкинс, егер пойыз Эссендиндегі бірнеше түйіспелер үшін баяуламайтын болса, одан да жоғары жылдамдыққа жетуге болар еді деп айтты. Грантэм станциясының солтүстігінде де тұрақты жылдамдық шектеуі болды, ол пойыздың Сток-Банктің төмендеуіне максималды жылдамдық жинауға тырысқанда баяулауын қамтамасыз етті. A4 класының ортаңғы цилиндрдің поршень сақинасымен проблемалары болғандықтан, поршень сақинасы анис майымен толтырылған "жарылғыш бомбамен" жабдықталды, егер подшипник қызып кетсе, май босатылатын еді. Рекордтық жылдамдыққа жеткеннен кейін, Mallard локомотивінің ортаңғы поршень сақинасы қызып, жылдамдығы төмендеді және Питербороға қарай жүрді, содан кейін жөндеу үшін Донкастер зауытына жіберілді. Бұл жағдайды ақпарат бөлімі алдын ала болжаған, Mallard Кингс-Кроссқа қайта алмаса, баспасөз үшін көптеген суреттер түсірілді. Питербороға Mallard локомотивінің орнына келген (Эдвард дәуірінің) Ivatt Atlantic локомотивін жарнама басшысы суреттерді таратуды бастағанда ғана көруге болды. Mallard локомотиві Сток-Банктің басына жетіп, төмен қарай жылдамдығын арттырды. Жылдамдықтардың тізімі: , , , , және ; жарты миль (800 м) аралықтағы жылдамдықтар 120, 122, 123, 124 және соңында 125 миль/сағ (194, 197, 198, 200 және 201 км/сағ) құрады. Алайда, динамик машина жүріп өткен әрбір миль үшін қозғалатын қағаз таспасы арқылы ағымдағы жылдамдықты жарты секунд сайын тіркеді. Жылдамдық уақыт белгілері арасындағы қашықтықты өлшеу арқылы есептеуге болады. Динамик машинадағы қызметкерлер жылдамдықты бес секундтық интервалмен есептеді, ең жоғары жылдамдыққа жеткен кезде, бірақ Гресли бұл көрсеткішті сенімді деп санамады және бір сағаттан кейін ресми жарияланды. Гресли 1939 жылдың қыркүйегінде тағы бір рет сынақ жасауды жоспарлаған, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс басталғандықтан бұл жоспар орындалмады. 1948 жылы Гарри Андервуд, бас ұстаз және бу локомотивтерін жақсы көретін адам, локомотивке орнатылған тақталар жасады, онда " , деп жазылған, және бұл жылдамдық ресми түрде қабылданды. Осыған қарамастан, кейбір авторлар жылдамдықтың күрт өзгеруінің ықтимал еместігі туралы пікір білдірді. Жақында жасалған талдау көрсеткендей, қағаз таспасы тұрақты жылдамдықпен қозғалмаған, ал жылдамдық қисығындағы жоғары және төменгі нүктелер 5 секунд және 1 секунд бойы сақталды деген мәлімдемелер осы өлшеудің қателігінен туындаған. Ол тексерілген ең жоғары жылдамдықтың шамамен бір мильге созылғанын көрсетті. 2013 жылдың 3 шілдесінде, жылдамдық рекордының 75 жылдығына орай, барлық алты аман қалған A4 локомотивтері Ұлттық теміржол мұражайында жиналды.
Бәсекелестік талаптары
Маллардтың рекорды ешқашан бу локомотивімен ресми түрде бұзылмаған, бірақ 1936 жылы неміс DRG Class 05 локомотиві көлденең учаскеде, Stoke Bank сияқты емес, сәл төмен емес жерде осы көрсеткішті көрсеткен. Дегенмен, 05 класы 197 тонналық төрт вагонды пойызды тартса, Маллардтың жеті вагоны 240 тонна салмақта болған. Жылдамдыққа қатысты бірнеше мәлімдемелер Пенсильвания темір жолы мен олардың түрлі дуплекс локомотивтеріне байланысты. S1 класының қызмет ету кезеңінде оның жылдамдығы туралы әртүрлі мәліметтер бар. T1 класына қатысты жылдамдық талаптарында локомотивтің жылдамдығы сағатына дейін жете алатыны айтылады. Жаңа T1 локомотивін құрастырып жатқан Пенсильвания темір жолының 5550 жобасы, локомотивтің құрылысы аяқталғаннан кейін сынап көруге және Маллардтан жылдамдық рекордын алуға тырысатынын мәлімдеді.
1948 жылы локомотив алмастыру сынақтары
1948 жылы Британдық темір жолдары құрылғаннан кейін көп ұзамай, бұрынғы "Үлкен Төрт" компаниясының локомотивтерін сынап, көмір мен суды пайдаланып жылдамдық, қуат және тиімділік сипаттамаларын анықтау туралы шешім қабылданды. Локомотивтерді сынау және салыстырудың екі тәсілі болды: 1948 жылдың соңында ғана дайын болған Регби локомотивтерді сынау стансасында немесе тікелей сынақтар жүргізу арқылы. 1948 жылғы локомотивтер алмасу сынақтарының нәтижелері Британдық темір жолының стандартты локомотивтерін жобалауға көмектесу үшін пайдаланылды. Салыстырылатын экспресс жолаушылар локомотивтері: Лондон Мидленд аймағы (бұрынғы LMS) Princess Coronation класы, Шығыс аймағы (бұрынғы LNER) A4 класы, Оңтүстік аймағы (бұрынғы Southern) Merchant Navy класы және Батыс аймағы (бұрынғы GWR) King класы. Шығыс аймағынан үш Gresley A4 локомотиві таңдалды: E22 Mallard, 60033 Seagull және 60034 Lord Faringdon. Барлық локомотивтер Kylchap екі қабатты түтікшелі дымқұрылыс жүйесімен жабдықталған және Донкастер зауытынан жаңа түскен. Mallard Донкастерден соғыстан кейінгі гатер көк түсті бояуымен, тот баспайтын болаттан жасалған 22 нөмірімен (оның үстінде шығыс аймағын білдіретін шағын "E" әрпімен), жаңа қазандықпен (төртіншісі) және карьерасының үшінші тендерімен шықты. E22 Mallard 1948 жылдың 8 маусымында Лондон Уотерлоо – Эксетер бағытында сынақтан өтті. Жүргізуші Маррабл әйгілі A4 локомотивін 481 тонна тартқыш салмағымен, 505 тонна толық салмағымен жүргізді – бұл салмақ алдыңғы сапарда 35018 British India Line локомотивімен қолданылған. Mallard Клэпхэм торабына 6 минут 57 секундта, ал Уокингке 28 минут 47 секундта жетті. Хук станциясында қолайсыз сигналдар болды, нәтижесінде Mallard баяулауға мәжбүр болды. Дегенмен, Солсбериге 108 минут 28 секундта жетті. Бұрынғы сигналдарға қарамастан, пойыз 5 жарым минутқа ғана кешікті. Таза уақыт 95,5 минутты құрады. Бұл сынақтан кейін Mallard бұзылып қалды, ал 60033 Seagull сынақты жалғастырды. 10 маусымда Seagull 96 минут 22 секундта бағытты аяқтады, бірақ 3 минут кешігіп шықты, соның салдарынан Seagull сол жүкпен 3,5 минут ертерек келді. Mallard үшін сынақтар аяқталды, бірақ Mallard 1963 жылдың 24 ақпанында Ұлыбритания локомотив клубының (LCGB) теміржол туры аясында Уотерлоо – Эксетер бағытына оралды.
Елизаветалық
Елизавета экспресі – 1953 жылдан 1960-жылдардың ортасына дейін Лондонның Кингс-Кросс және Эдинбургтің Уэверли арасындағы 632 км қашықтықты тоқтамай жүретін флагмандық экспресс болды. 1961 жылдың қыркүйегіне дейін оны бумен тартты. Ол кезде бұл әлемдегі ең ұзақ тоқтамайтын маршрут еді. Алты жарым сағаттық сапарға екі бригада қажет болды. Олар жол ортасында дәліздік тендерді пайдаланып алмаса алды. Маллардтан басқа, санаулы локомотивтерде ғана осындай тендер болды. 1961 жылдың желтоқсан айында Маллард соңғы бумен тартылған солтүстік бағытты Елизавета экспресін тартты. Содан кейін ол бірнеше арнайы пойыздарды жүргізді, оның ішінде Донкастерден Нотингем Виктория арқылы Клэпхэм Джанкшнға дейін болды. 2003 жылдың шілдесінде Маллард Донкастер жұмыстарының 150 жылдығына арналған шара аясында Ұлттық теміржол мұражайының сыртында қойылды. Сол алты А4 локомотиві Ұлттық теміржол мұражайының Шилдон бөлімшесінде қысқа мерзімге бірге қойылды. 2010 жылдың маусым айында Маллард Шилдонға жеткізілді, онда 2011 жылдың шілдесіне дейін стационарлық экспонат ретінде қалды, содан кейін Йоркке қайтарылды. 2019 жылдың шілдесінде ол 2014 жылдан бергі алғашқы рет сыртқа шықты, Лондонның Солтүстік-Шығыс теміржолының 800-сыныпты Azuma локомотивімен бірге Йорк станциясында көрсетілді.
Модельдер
Hornby Dublo алғаш рет 1958 жылы 3 рельсті OO өлшемі жүйесі үшін Mallard локомотивінің BR жасыл түсті моделін шығарды. Bachmann және Hornby кейіннен бірнеше рет Mallard модельдерін Garter Blue түсінде шығарды. Hornby "Mallard" моделін BR Express Passenger Blue түсінде және BR Dark Loco Green шектеулі басылымда шығарды. Hornby сондай-ақ 2013 жылы қалған бес A4 локомотивтерімен бірге LNER түрінде 4468 нөмірінің шектеулі басылымдағы моделін шығарды. 2023 жылы Hornby TT120 масштабты "Mallard" моделін LNER галстук көк түсінде, "Silver King" моделін BR Брансуик жасыл түсінде және "Falcon" моделін BR галстук көк түсінде ақ жолақтарымен шығарды. "Жол аңыздары" сериясының бөлігі ретінде Garter Blue түсіндегі Corgi-дің 1:120 масштабтағы моделі қолжетімді.
Мәдениетте
1993 жылы "Modern Life Is Rubbish" атты Blur альбомында соғыстан кейінгі жағдайдағы Маллардтың суреті бейнеленген. Бұл сурет Stylorouge – Blur дизайн кеңесшілері Галифакстағы фотосуреттер қоймасынан алған стандартты сурет болған. Design Week журналының мәліметінше, картина "Жас Вильямның соғысқа дейінгі Ұлыбританиясын еске түсіретін мектеп оқушысының сезімін береді". 2013 жылы британдық прогрессивті рок-тобы Big Big Train-нің "East Coast Racer" әні Маллардтың рекордтық жүрісінің оқиғасын айтады. АҚШ-тың танымал NCIS телесериалында Маллардтың Hornby модельдік көшірмесі, әдетте, патологоанатомиялық бөлімдегі кейбір сахналарда кездеседі. Модель көбінесе бөлменің соңындағы үстелдің үстінде орналасқан және доктор Дональд "Дуки" Маллардқа (Дэвид МакКаллум сомдаған) тиесілі. 1997 жылы Дэвид Мах салған "Кірпіш Пойызы" деп аталатын Маллардтың кірпіштен жасалған мүсіні, Дарлингтон қаласының шығыс жағындағы A66 тас жолының бойында, Дарем графтығында орналасқан.