Кіріспе
Ұлыбританиядағы салтанатты лауазым. Синк Порттың Лорд-бақылаушысы – Ұлыбританиядағы салтанатты лауазымды адам. Бұл лауазым кем дегенде 12 ғасырға дейін барып жетеді, сол кездегі атауы – Жағалау сақтаушысы, бірақ одан да ертерек болуы мүмкін. Лорд-бақылаушы бастапқыда Англияның оңтүстік-шығыс жағалауындағы бес (нормандық француз тілінде «cinque») порт қаласының тобын басқарды. Бұл қалалар Корольдікке ресми теңіз күштері болмаған кезде бірлесіп кемелермен қамтамасыз ету үшін құрылған. Бүгінде бұл лауазым табыссыз және құрметті атаққа айналды, ал он төрт қала Синк Порт конфедерациясына мүшелік етеді. Бұл атақ – монархтың берген ең жоғары наградаларының бірі; көбінесе оны патшалық отбасының мүшелері немесе премьер-министрлер, әсіресе соғыс кезінде Ұлыбританияны қорғауда үлкен рөл атқарғандар иеленген. Лорд-бақылаушы барлық жарлықтарды Таққа қайтаруға, сондай-ақ салық жинауға және қылмыскерлерді қамауға толық жауапты болды. Оның соты Довер қамалының жанындағы Сент-Джеймс шіркеуінде өткізілді, онда ол Канцлерлікке тең юрисдикцияны жүзеге асырды. Ол сонымен қатар «лейтенанттың жинау өкілеттіктеріне» ие болды, ал 1267 жылы күзетші кеңсесіне қосылған Довер қамалының констеблігі оған гарнизон мен әкімшілік қызметкерлерді, соның ішінде кеңсе кезеншісі мен қамал лейтенантын ұстауға мүмкіндік берді. Синк Порттың гербі алғаш рет 1305 жылы пайда болды, ол ең ерте ағылшын геральдикалық белгілерінің арасында екінші орынды иеленді және тіпті Лондон қаласының гербінен де бұрын пайда болды. Синк Порттың гербінде үш кеме корпусы және осы корпусқа біріктірілген үш алтын түсті арыстан бейнеленген. Бұлар бастапқыда қызыл түсті үш арыстан, алтын түсті тік бойда (Англия үшін) және қызыл түсті үш кеме корпусы, алтын түсті тік бойда болуы мүмкін. Синк Порт конфедерациясының гербі қызыл және көк түс фондыққа салынған және дәстүрлі түрде он төрт «корпоративтік» мүшені көрсетеді.
The Lord Warden of the Cinque Ports is a ceremonial official in the United Kingdom. The post dates from at least the 12th century, when the title was Keeper of the Coast, but may be older. The Lord Warden was originally in charge of the Cinque Ports, a group of five (cinque in Norman French) port towns on the southeast coast of England that was formed to collectively supply ships for The Crown in the absence at the time of a formal navy. Today the role is a sinecure and an honorary title, and fourteen towns belong to the Cinque Ports confederation. The title is one of the higher honours bestowed by the Sovereign; it has often been held by members of the Royal Family or prime ministers, especially those who have been influential in defending Britain at times of war. The Lord Warden was solely responsible for the return of all writs to the Crown, along with the collection of taxes and the arrest of criminals. His court was held in St James's church, near Dover Castle, and there he exercised jurisdiction broadly equivalent to that of Chancery. He also had a "lieutenant's powers of muster", and the Constableship of Dover Castle, later added (1267) to the warden's office, enabled him to keep a garrison and administrative staff, including the clerk and the lieutenant of the castle. The coat of arms of the Cinque Ports first appeared in 1305, second amongst the earliest English known heraldic emblems, predating even the coat of arms of the City of London. The coat of arms of the Cinque Ports displays three ships' hulls and three lions passant guardant conjoined to these hulls, all in gold. These may originally have been Gules three lions passant gardant in pale Or (for England) dimidiating Gules three ships' hulks in pale Or. The coat of arms of the Confederation of the Cinque Ports is set out on a red and blue background and traditionally represents the fourteen "corporate" members.
Лорд-қамқоршыны құру және тағайындау
Лорд-варденді құру және тағайындау, бір кездері мемлекеттің ең беделді лауазымдарының бірі болған, негізінен Сувереннің бастамасымен жүзеге асты. Бұл қадамға себеп – екінші барон соғысында порттықтардың король Генрих III-ке қарсы Лестер графының жағына шығуы болды. Лорд-варден тағайындалуының мақсаты, корольдің шерифтерінен тәуелсіз болған Cinque Ports аймағына орталық билікті орнату еді. 1267 жылдан бастап бұл лауазым Довер қамалының констеблінің қызметімен біріктірілді. Алайда, 1708 жылдан бастап Дилдегі Уолмер қасары Cinque Ports Лордының ресми резиденциясы ретінде таңдалды. Лорд-варден сонымен қатар Cinque Ports адмиралы лауазымын иеленеді, оның теңіз юрисдикциясы Англия арнасының ортасына дейін, Сюссекстегі Сиффордқа жақын Редклифтен бастап, Наз мұнарасының астындағы жағалауға дейін, Эссекстегі Брайтингсиді қамтиды. Бұл – Темзадан солтүстікке орналасқан жалғыз Cinque Port. Бұрынғы ғасырларда солтүстік шекара Эссектегі Shoe Beacon деп белгіленген. Порттықтар өздері Бродхалл және Гестлинг соттарын құрды, олар Cinque Ports аймағының артықшылықтарын қорғауға арналған еді. Бірақ 15 ғасырдан бастап бұл соттардың орнына Довердегі Лорд-варден соты көбірек пайдаланылатын болды. 16 ғасырдан бастап соттардың негізгі жұмысы Лорд-варденді тағайындау болды, ал қазіргі кезде сот сеанстары тек қана қажет болған жағдайларда ғана шақырылады. Бұл лауазымның мәні зейілсіз қалмады. 1550 жылы Довер қаласының мэрі мен юраттары Лорд-варденнің қатысу туралы хаты қосалмағандықтан, корольдық жарлықты қабылдаудан бас тартты. Бастапқыда мүше порттардың парламенттік өкілдерін Лорд-варден тағайындаған. 1689 жылы бұл ықпалды шектеуге бағытталған заң қабылданғанына қарамастан, ол 19 ғасырға дейін сақталды. Жаңа Лорд-варден тағайындалған кезде, Cinque Ports конфедерациясының спикері Лорд-варденге: «Ежелгі және құрметті лауазымның міндеттерін атқаруға және порттың құқықтарын, бостандықтарын, әдет-ғұрыптарын сақтауға» бұйрық береді. Спикер лауазымы 1550 жылдан бері филиалдар арасында жыл сайын алмасады. Салтанатты жағдайлар 21 мамырда басталады, ал мүшелік ұзақ жылдар бойы қалыптасқан теңіз дәстүріне сәйкес, батыстан шығысқа қарай соғатын желдің бағытына байланысты белгіленеді. Лорд-варден үшін ерекше форма киім белгіленген (әйтсе де, флот адмиралы Майкл Бойс, Барон Бойс, 2022 жылы қайтыс болғанға дейін қызмет еткен кезеңінде теңіз формасын таңдаған). Бұл форма 1956 жылғы үлгідегі адмирал формасына өте ұқсас (шапақпен толықтырылған), қызыл түсті әшекейлермен және Cinque Ports белгілерімен безендірілген. Сэр Роберт Мензистің формасы (суретте), ол 1966 жылдан 1978 жылға дейін Лорд-варден қызметін атқарган кезде киген, Австралияның Ұлттық кітапханасында сақтаулы.
Бес порттың барондары
Феодализм дәуірінде порттардың барлық еркін адамдары, "порттықтар" деп аталатын, барон деп есептелді, осылайша барондық құрамына кіріп, патшаның парламентіне қатысуға құқылы болды. "Бес порттың барондары" деп аталатын олар, теңіздегі әскери қызметті барондық жер иеленуімен байланыстырған ертегі концепцияны көрсетеді, бұл оларды жартылай феодалдық баронға айналдырды. 14 ғасырдың басында жазылған Modus Tenendi Parliamentum трактатында Бес порттың барондары магнаттардан төмен, бірақ округтер мен қалалардың өкілдерінен жоғары дәрежеде тұратыны айтылған. Парламентке шақыру қағаздары түрме бастығына жіберілген, содан кейін Бес порттың өкілдік барондары парламентке қатысу үшін таңдалды. Осылайша, түрме бастығының осы жағдайдағы міндеті округтердегі барондарға тарату үшін ордерлер алған шерифтің міндетіне ұқсас болды. Түрме бастығы мен барондар арасында юрисдикциялық қақтығыстар жиі туындады. 21 ғасырда "Бес порттың бароны" атағы енді тек қана құрметті мақұлдау ретінде, порттардың мэрі, юраттары және ортақ кеңесі сайлаған еркін адамдарға Коронацияға қатысу үшін беріледі.
Бес порттың иелері
Бес порт конфедерациясының мүшелерінің алғашқы ресми тізімі 1293 жылы Стивен Пенчестер Уорден болғанда жасалды. Бес порттың Лорд-қараушысы өмір бойына тағайындалады, бірақ ең алғашқы жазбаларда мұндай болмаған. Бес порттың Лорд-қараушысы лауазымы 1226 жылдан бастап, Уильям де Аверанның тағайындалуынан бастап қана есептеледі, бірақ ол бұл лауазымды алғашқы иеленуші болған жоқ. Ең ұзақ қызмет еткен Уильям Брук, Кобхэм лорды болды, ол 40 жыл бойы сот төрағасы қызметін атқарды.