Кіріспе

Ұлыбританиядағы қару-жарақ қоймасы (Royal Armouries) – Ұлыбританияның қару және қару-жарақ ұлттық жинағы. Күнінде Англияның әскери ұйымының маңызды бөлігі болған, ол Ұлыбританияның ең көне мұражайына және әлемдегі ең көне мұражайлардың біріне айналды. Бұл сондай-ақ әлемдегі ең ірі қару және қару-жарақ жинақтарының бірі болып табылады, оған Ұлыбританияның Ұлттық қару және қару-жарақ жинағы, Ұлттық артиллерия жинағы және Ұлттық оттық қару жинағы кіреді. Алғашқыда 15 ғасырда Лондон мұнарасында орналасқан, қазіргі таңда коллекция үш орынға бөлінген: мұнара, Лидс қаласындағы Корольдік қару-жарақ мұражайы және Портсмут маңындағы Нельсон бекінісі.

2004 жылдан 2015 жылға дейін, АҚШ-тың Кентукки штатындағы Луисвилл қаласында Фрейзер тарих мұражайымен бірлесіп, шектеулі таңдаулы экспонаттар қойылды.

Тарих

Корольдік қару-жарақ үйі – Лондон мұнарасының ежелгі мекемелерінің бірі. Ол бастапқыда Англия патшалары мен олардың әскерлері үшін қару-жарақ жасаумен айналысқан. Қару қоймасы кеңсесі 15 ғасырдың ортасында Лондон мұнарасындағы Корольдің жеке киім-кешек шкафы деп белгіленген бөлімнен пайда болды. 1423 жылдан бастап Патшаның қару-жарағының шебері бақылауындағы және Ақ мұнарада орналасқан кеңсе, монарх пен оның әскерлері үшін қару-жарақ және кескіш қарулар жасауға жауапты болды; ол атыс қаруларына жауапты Орднанс кеңсесімен қатар жұмыс істеді. Қару-жарақ қоймасы Вулвич пен Портсмут қалаларындағы қоймалар мен шеберханаларды, сондай-ақ түрлі патша сарайларын (әсіресе, Гринвич қару-жарақ қоймасын, ол әсем әшекейленген рәсімдік қару-жарақтарға мамандандырылған) бақылады. 1545 жылы Лондон мұнарасындағы қару-жарақ қоймасын көру үшін келген шетелдік дипломат ақша төлегені туралы жазба бар. Карл II тұсында онда тұрақты көрме ұйымдастырылды: "Испан қару-жарағы" (азаптау құралдары кірген) және "Патшалар қатары" – Англия патшаларын бейнелейтін ағаштан жасалған мүсіндер. Осылайша ол Ұлыбританиядағы алғашқы мұражай атанды. Соғыс саласында дәстүрлі қарулардың орнына атыс қарулары көбірек қолданыла бастағанда қару-жарақ қоймасының ықпалы азайды. 1620 жылдары қылыштар, найзалар және қару-жарақтар әлі де шайқаста қолданылып келді, бірақ олардың көп бөлігін қару-жарақ қоймасынан емес, Орднанс кеңсесі (мемлекеттің ірі бөліміне айналып келе жатқан) шығарды. Дегенмен, ол 1671 жылға дейін штаттық қызметкерлерімен жұмыс істеді, содан кейін Орднанс кеңесіне қосылды; кеңес қару-жарақ қоймасын мұражай ретінде сақтап, оны одан әрі кеңейтті. Жинақтың қалған бөлігі тікелей Тауэрмен байланысты. 1983 жылғы Ұлттық мұра туралы заң Армюрияларды ведомстволық емес мемлекеттік орган ретінде бекітті, қазіргі таңда Мәдениет, БАҚ және спорт министрлігі демеушілік етеді.

Қару-жарақ қоймасының шебері

Патшалық қару-жарақ қоймасының басшысы қару-жарақ шебері деп аталады. Бұл ежелгі лауазым 1935 жылы Патшалық қару-жарақ қоймасы ұлттық мұражайға айналғанда қайта жандандырылды. Қазіргі бас директор және қару-жарақ шебері – Нат Эдвардс.

Жарияланымдар

Корольдік қару-жарақ үйі бұрын "Royal Armouries Yearbook" жылнамасын жариялаған. 2004 жылы ол екі рет жарық көретін, сарапшылармен сараланатын ғылыми журнал "Arms & Armour"мен ауыстырылды.