Стикин өзені: Тарихы мен табиғаты

Кіріспе

Британ Колумбиясы мен Аляскадағы өзен. "Солтүстік Америкадағы ең жылдам ағысы бар кеме жүзе алатын өзен" ретінде танылған Стикин өзені Британ Колумбиясының солтүстік ішкі аймағынан Тынық мұхитының жағалауына дейінгі табиғи су жолын құрайды. Бұл өзенді мыңдаған жылдар бойы Тлингит және Тальтан сияқты жергілікті халықтар балық аулау, аң аулау және сауда үшін пайдаланған. 1800 жылдары өзен тері саудагерлері мен кеншілерге қол жеткізуге мүмкіндік берді және солтүстік аймаққа жолдар салынған 1970 жылдарға дейін маңызды көлік арнасы болып қызмет етті. Дегенмен, Стикин бассейнінің көп бөлігі жабайы күйінде сақталған, онда тек бірнеше шағын елді мекендер орналасқан. Өзеннің барлық ұзындығы бойында тек екі көпір бар, олардың біреуі қолданылмайды. Өзендегі лососьтың шарықтауы ірі коммерциялық және жеке балық шаруашылығын қолдайды, ал кең сағасы мен дельтасы көптеген балық түрлері мен көшпенді құстарға қоректену ортасын қамтамасыз етеді. Өз уақайында орналасқандығына қарамастан, Стикин қайықпен жүзу, аң аулау және балық аулау сияқты демалыс шаралары үшін танымал орын. Қауіпті ағыстарымен әйгілі өзеннің Үлкен Каньоны "Ақ судың K2 сынағы" деп аталған және оны тек бірнеше тәжірибелі каякшылар ғана басып өткен. 20-шы ғасырдың соңында Стикин бассейнінде көптеген ірі саябақтар мен қорғалатын аумақтар құрылды. 21-шы ғасырдың басында бассейннің шамамен 60 пайызы қорғау басқаруына алынды. Алайда, соңғы онжылдықтарда Солтүстік Британ Колумбиясындағы жаңа энергетика, көлік және кен өндірісі Стикиннің су сапасы мен табиғи сұлулығына қауіп тудырды.

Аттар

Тлингиттер өзенді "ащы өзен" немесе "балшық өзен" деп атаған, оның тұманды мұздық суларына байланысты. Стикин тобындағы тлингтер, Штаксахен Ḵwáan, өз атын осы өзеннен алған. Тальтан тайпасы өзенді "қызыл ешкі" деп атаған, бұл аймақтың қызыл топырағымен боялған ақ түкті тау ешкілеріне сілтеме жасады. Тальтанның тағы бір атауы – Тюдесса, "ұзын өзен", одан Тальтанның Туденкотен руы өз атын алған. Ресейлік тері саудагерлері өзенді рыка Стакин (река Стакин) деп атаған, ал 1869 жылы Алясканы сатып алғаннан кейін АҚШ-тың жағалауды зерттеу қызметі оны Стикин деп өзгертті. Өзеннің 19 ғасырдағы басқа да атаулары: "Сент-Франциск өзені" және "Пелли өзені". Стикин алқабындағы ең биік таулар – кеңінен мұздыққа толы Жағалау таулары, олардың ең биік нүктесі – теңіз деңгейінен жоғары орналасқан Ратц тауы. Стикин жазығының ең биік нүктелері көбінесе Кассиар және Оминека тауларының маңында орналасқан. Олар да қиын-қыстау, бірақ Жағалау тауларына қарағанда базасының биіктігі жоғарырақ болғандықтан рельефі төмен. Тахлтан жотасы Жағалау таулары мен Стикин жазығының арасында жатыр. Врангель ылғалды континенттік климатқа ие, айлық орташа температура қаңтарда 2,6 °C (37 °F) төмендеп, шілдеде 18,0 °C (64 °F) дейін жетеді. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері Телеграф ағысынан солтүстік-шығысқа қарай орналасқан Деиз көлінде субарктикалық климат байқалады, орташа айлық температура қаңтарда -16,1 °C (3 °F) болса, маусымда 13,0 °C (55 °F) дейін көтеріледі, ал жылдық орташа жауын-шашын мөлшері өте аз. Ішкі аймақтарда жылдың алты айында температураның мұздануы байқалады.

Геология

Стикин алабында шамамен 180 миллион жыл бұрын басталған Солтүстік Америка құрлығының батысына қосылған бірнеше ірі террандар немесе қыртыстың фрагменттері бар. Стикин үстірті шамамен Стикин терранының ("Stikinia") солтүстік бөлігіне сәйкес келеді, ол ірі Intermontane Belt кешенінің бір бөлігі болып табылады. Кассиар және Оминека таулары шығыста Стикинияның Солтүстік Америка құрлығымен соқтығысуынан кейін пайда болған ежелгі континенттік жанартаулық доғаның (Оминека доғасы) граниттік батолиттерінің қалдықтарынан қалыптасқан. Батыстағы Жағалау таулары да осылай қалыптасқан. Субдукция күштері Жағалау массивінің жанартаулық доғасының граниттік батолитін жасады, ол ақырында Стикин үстірті мен Тынық мұхитының жағалауы арасындағы қазіргі Жағалау тауларын қалыптастыру үшін көтерілді. Жағалау таулары ішкі үстірттер мен жоталардан биік болғанына қарамастан, Стикин олар арқылы батысқа қарай ағып, Тынық мұхитына жетеді. Мыс, Алсек және Таку өзендері сияқты жақын жердегі бірнеше өзендер де солай істейді, бұл өзен жүйелері Солтүстік Америка құрлығының батыс жағалауында, Жағалау доғасының дамуына дейін қалыптасқандығын көрсетеді. Жағалау тауларының көтерілуі кезінде өзендер өздерінің бұрынғы арналарын сақтап қалды. Стикин өзенінің атасының жасы 50 миллион жылға жетуі мүмкін, ал қазіргі Жағалау тауларының көтерілуі шамамен 7 миллион жыл бұрын басталған. Стикин алабында мұздықтар мен мұздық қабаттары әлі де бар, бірақ олардың көлемі айтарлықтай төмендеген. Стикин мұздық қалқасы Стикин және Таку өзендері арасындағы Жағалау тауларында орналасқан және Стикин аңғарына түсетін көптеген мұздықтардың бастауы болып табылады. Мұздық әрекеті төменгі Стикин өзенінің геоморфологиясына күшті әсер етеді. Көптеген жағдайларда мұздық шөгіндісі немесе тау ұнының әсерінен Стикин өзенінің сағасында жыл сайын шамамен 16 миллион тоннаға жуық шөгінді жүгі болады, бұл өзеннің сағасындағы үлкен дельтаны үнемі кеңейтеді. 1979 жылдың тамызында Топан су мұздығында мұздық көлінің тасқыны болды, ол Стикин өзеніне суды босатып, өзеннің сағасына дейін шағын су тасқынына себеп болды. Стикиннің Ұлы каньоны осындай мұздық кезеңнен кейін пайда болған болуы мүмкін. Бұрын Стикин қазіргі Клаппан өзенінің құйылысынан оңтүстікке қарай бұрылып, қазіргі Искут өзенінің аңғары арқылы ағып өткен болуы мүмкін. Өзеннің бұрынғы арнасы мұздықтармен бұғатталған болуы мүмкін және ол батысқа қарай қазіргі Телеграф ағысына қарай жаңа жолмен өтуге мәжбүр болды. Тағы бір теория бойынша, Эдзиза тауының жанартау кешенінен лава ағындары Стикиннің жаңа арнасына бұрылуына себеп болды. Плейстоцендік базальттық лава ағындары Klastline формациясының Klastline өзенінің құйылысынан оңтүстікке қарай Стикин өзені бойында көрінеді. Олар Эдзиза тауының жанартау кешенінің солтүстік және шығыс жақтарындағы кем дегенде үш жанартау орталығынан пайда болған деп саналады.

The Stikine basin includes several major terranes or crustal fragments that accreted to the western North American continent starting from about 180 million years ago. The Stikine Plateau roughly corresponds with the northern part of the Stikine Terrane ("Stikinia"), part of the larger Intermontane Belt complex. The Cassiar and Omineca Mountains to the east are formed from granite batholith remnants of an ancient continental volcanic arc (the Omineca Arc) which arose as a result of subduction following Stikinia's collision with the North American continent. The Coast Mountains, to the west, are formed in the same manner by the later collision of the Insular Belt terrane with the Intermontane terrane. Subduction forces created the granite batholith of the Coast Range volcanic arc, which was eventually uplifted to form the contemporary Coast Mountains between the Stikine Plateau and the Pacific coast. Despite the Coast Mountains being higher in elevation than the interior plateaus and ranges, the Stikine flows west cutting through them to reach the Pacific. Several nearby rivers including the Copper, Alsek and Taku Rivers do the same, suggesting that these river systems had been established along the west coast of the North American continent prior to the development of the Coast Range Arc. During the uplift of the Coast Mountains, the rivers maintained their courses as antecedent streams. The ancestral Stikine River may be as much as 50 million years old, with the present uplift of the Coast Mountains starting about 7 million years ago. Glaciers and ice sheets still exist in the Stikine basin today, but to a much more limited extent. The Stikine Icecap, located in the Coast Mountains between the Stikine and Taku Rivers and the source of numerous glaciers descending to the Stikine valley, is one of the largest. Glacial activity strongly affects the geomorphology of the lower Stikine River. Due in large part to glacial silt or rock flour, the Stikine carries a heavy sediment load – some 16 million tonnes per year – continually expanding the large delta at the mouth of the river. In August 1979, a glacial lake outburst flood occurred at the Flood Glacier, releasing of water into the Stikine River, causing minor flooding as far as the mouth of the river. The Stikine's Grand Canyon likely formed after one such glacial period. Previously, the Stikine may have turned south around the present day Klappan River confluence, and flowed down the valley of what is now the Iskut River. The river's former course may have been blocked by glaciers and it was forced to cut a new path west towards present day Telegraph Creek. Another theory is that lava flows from the Mount Edziza volcanic complex were responsible for diverting the Stikine to its new course. Pleistocene basaltic lava flows of the Klastline Formation are exposed along the Stikine River south of the Klastline River confluence for They are believed to have originated from at least three eruptive centres on the northern and eastern sides of the Mount Edziza volcanic complex.

Алғашқы халықтар

Стикин өзені жағалау таулары арқылы өтетін сирек табиғи жолдардың бірі. Мыңдаған жылдар бойы ол жергілікті халықтар үшін сауда жолы ретінде пайдаланылып келген. Жағалау тауларын кесіп өтетін басқа өзендер (Коппер, Алсек және Таку) туралы да ұқсас әңгімелер айтылады. Стикин алабының Тынық мұхиты жағалауындағы бөлігі Штаксахен Кваан (Стикин тайпасы) тайпасының дәстүрлі жерлерінде орналасқан. Басшы Шейкстің мұрагерлік шежіресімен біріккен бірнеше кіші рулардың одағынан құралған олар Стикиннің аузын және өзен бойындағы кең аумақты бақылаған. Бастапқы Штаксахен Кваан территориясы, шамамен, барлық тлингит тайпаларының ішіндегі ең ірісі болды. Сол кезде телеграф желісі Британдық Колумбиядағы Хейзелтонға дейін салынған еді. Кеснелден Хейзелтонға дейінгі бөлік тоқтатылып, уақыт өте келе тозығы жеткен. 1899 жылы телеграф қызметі Telegraph Creek-ке және одан әрі Юконның Доусон-Сити қаласына дейін созылды, бұл үш он жыл бұрын салынған маршрутқа ұқсас болды. 1871 жылы АҚШ пен жаңадан тәуелсіздік алған Канада АҚШ аумағы арқылы Стикинде еркін жүзуді қамтамасыз ететін келісімге қол қойды. Бұл келісім Канаданың өзенді пайдалану құқығын сақтайды, тіпті қазір өзен коммерциялық тасымал үшін қолданылмаса да. 1890 жылдардың соңында Клондайк алтын асығы аймаққа одан да көп адамдарды әкелді. Халықаралық сулар деп есептелген Стикин Юконға "толығымен канадалық" маршрут ретінде таныстырылды, бұл саяхатшыларға Аляска шекарасындағы кедендік алымдардан қашуға мүмкіндік берді. 1897-98 жылдары үш мыңнан астам кенші Стикин арқылы өтті, олардың көпшілігі қысқы айларда мұздаған өзенмен шанамен саяхаттады. Олар Солтүстік Юконға жол тартқанға дейін Telegraph Creek немесе Glenora (төмен су деңгейіндегі кеме жүзе алатын соңғы нүкте) қалаларында тоқтады. Бұл маршрутты насихаттай отырып, Канада үкіметі Telegraph Creek-тен Teslin көліне дейін "жоғары сапалы арба жолы" салынатынын уәделеді, онда кеншілер Юкон өзенімен саяхаттау үшін қайыққа отыра алатын еді. Алайда, құрылыс кешігулер мен инженерлік қиындықтарға байланысты сәтсіз аяқталды, ал кеншілер қиын, лайлы жағдайларға тап болды. 1900 жылға қарай алтын асығы аяқталды, ал Стикиннің өркендеген қалалары тез құлдырады. Гленора тасталып қалды, ал Telegraph Creek шағын ауыл ретінде сақталды.

The Stikine River creates one of the only natural passages through the Coast Mountains, and for thousands of years it has been used as a trade route by indigenous peoples. Similar stories are told regarding the other rivers (Copper, Alsek and Taku) that slice through the Coast Mountains. The Pacific coastal part of the Stikine basin is in the traditional lands of the Shtax'héen Kwáan (Stikine band of Tlingit). Formed by the unification of several smaller clans under the hereditary lineage of Chief Shakes, they controlled a large area around the mouth of the Stikine and extending well upriver. The original Shtax'héen Kwáan territory, estimated at , was the largest of any Tlingit group. At that point the telegraph had been completed as far north as Hazelton, BC. The section from Quesnel to Hazelton was abandoned and fell into disrepair. Telegraph service was eventually extended to Telegraph Creek and onward to Dawson City, Yukon in 1899, closely following the route laid out three decades before. In 1871, the US and a newly independent Canada signed a treaty guaranteeing free navigation on the Stikine through American territory. The treaty still applies to Canada's use of the river, even though the river is no longer used for commercial shipping. In the late 1890s the Klondike Gold Rush brought even more people to the area. Due to being considered international waters, the Stikine was marketed as the "All Canadian" route to the Yukon, allowing travelers to avoid customs duties at the Alaska border. In 1897–98 more than three thousand miners passed through the Stikine, many in such a hurry that they embarked in winter and traveled by sled up the frozen river. They camped at Telegraph Creek or Glenora (the head of low water navigation) before continuing overland north to the Yukon. In its promotion of the route, the Canadian government promised a "first class wagon road" to be built from Telegraph Creek to Teslin Lake, where miners could board boats for the journey down the Yukon River. However, the construction was a fiasco due to delays and engineering challenges, and miners found difficult, muddy conditions waiting for them. By 1900 the gold rush was over, and the boomtowns of the Stikine quickly faded. Glenora was abandoned while Telegraph Creek remained as a small village.

20 ғасыр

Стикин 20-ғасырға дейін Солтүстік Британдық Колумбияның ішкі аймақтарына басты жол болып келді. Клондайк алтын асыруы аяқталғаннан кейін, Стикин өзеніндегі кемелер мұнай, жабдықтар мен азық-түліктерді жоғары ағысқа тасып, тері мен кенмен қайта оралды, сондай-ақ жолаушыларды да тасыды. Тауарлар Телеграф-Крикке түсіріліп, көлік немесе ат арбасымен шалқар елді мекендерге жеткізілді. 1930 жылдан 1960 жылға дейін АҚШ Әскери Инженерлер корпусы Аляска бойындағы кеме жүретін арнаны тазалауға жауапты болды, ол көбінесе кепкен ағаштар мен бұталармен толып жататын. Стикин дельтасының шалқақ арналары кеме қатынасына қауіп тудыратын, қайықтардың таяз суға батып қалуы мүмкін. Құлатылған теміржол жолы бүгінде Стикин бассейні арқылы созылып, Клаппан, Стикин және Танзилла өзендерінің бөліктерін кесіп өтеді. Ол Стикин өзенін Клаппанның құсылысының жанындағы болат көпірмен кесіп өтеді. Бұл көпір – 37-ші тас жол көпірінен басқа, өзендегі жалғыз көпір. Бұл ұсыныс халықтың, Тахлтан тайпасының және табиғатты қорғау ұйымдарының наразылығын тудырды. «Стикин достары» және «Тұрғындар еркін ағып жатқан Стикин үшін» атты екі экологиялық ұйым осы ұсынысқа тікелей жауап ретінде құрылды. 2000 жылы Тахлтан Британдық Колумбия үкіметімен басқару жоспары туралы келісімге келді, ол Стикин өзенінің бөліктерін, соның ішінде Гранд-Каньонды болашақтағы су электр станцияларын салудан қорғады. Қауіптілігі мен қиындығынан ол «ақ судың K2-сі» деген атаққа ие болды. 1995 жылы Стикин BC Heritage Rivers жүйесіне енгізілген жеті бастапқы өзеннің бірі болды. 1998 жылы ол Канаданың мұралық өзендер жүйесіне ұсынылды. Жаздың ортасында сокей (қызыл) шабақ жүзеді; олар көптеген салалармен жүргенімен, олардың ең ірі шабақ жерлері Тахлтан көлінде орналасқан, ол жалпы санының 30–60 пайызын құрайды. Қызғылт және итбалық (дог) ласось тамыз айында, негізінен Тахлтан өзенінің төменгі жағындағы Стикиннің негізгі арнасында шабақтайды. Стикин өзені Таку бассейнінен әлдеқайда үлкен болғанымен, ол ласось өндірімі жағынан одан әлдеқайда кем. Бұл негізінен геологиялық кедергілерге байланысты, мысалы, Гранд-Каньонның тасылдары және Искут өзені сияқты салалардың сарқырамалары, олар табиғи түрде 50 пайыздан астам шабақтың жолын кеседі. Дегенмен, Стикин жылына орташа есеппен 40 000-ға жуық чинок ласосін өндіреді.

The Stikine remained the primary route to interior northern BC well into the twentieth century. After the end of the Klondike gold rush, riverboats continued to operate on the Stikine, carrying oil, machinery and food upriver and returning with furs and ore, in addition to ferrying passengers. Goods were unloaded at Telegraph Creek and transported by vehicle or pack train to remote inland communities. From the 1930s to the 1960s the U. S. Army Corps of Engineers was responsible for clearing the navigation channel along the Alaska reach, which is often clogged with snags and driftwood. The shallow channels of the Stikine delta were another hazard to shipping, with boats occasionally stranding at low tide. The abandoned railroad grade still stretches across the Stikine basin today, following portions of the Klappan, Stikine and Tanzilla Rivers. It crosses the Stikine near the Klappan confluence on a steel bridge, which was completed at a cost of $3 million only a few months before the entire project was cancelled. This is the only bridge across the river other than the Highway 37 bridge. The proposal was met with outrage from the general public, the Tahltan tribe, and conservation groups. Two environmental organizations, Friends of the Stikine and Residents for a Free Flowing Stikine, were formed in direct response to the proposal. In 2000 the Tahltan negotiated a management plan with the BC government, which protected parts of the Stikine River including the Grand Canyon from future hydroelectric development. Because of its danger and difficulty it has earned a reputation as the "K2 of white water challenges." In 1995 the Stikine was one of seven initial rivers included in the BC Heritage Rivers system. In 1998, it was nominated for the Canadian Heritage Rivers System. Sockeye (red) follow in mid summer; although they run up many tributaries their largest spawning grounds are at Tahltan Lake, which accounts for 30–60 percent of the total. Pink and chum (dog) salmon spawn in August, primarily in the main Stikine below the Tahltan River; Although the Stikine is a much larger river, it produces significantly fewer salmon than the Taku basin. This is largely due to geological barriers – such as the rapids of the Grand Canyon, and falls on tributaries such as the Iskut River – which naturally block between 50 However, the Stikine produces slightly more chinook salmon, with an average of 40,000 per year

Жылы орман, батыс гемилок және ситка шыршасы басым, Аляскадан басталып, Стикин және Искут өзендерінің төменгі аңғарлары арқылы Британдық Колумбияға дейін созылады. Өзеннің су басқан жазықтарында, негізінен пахта, алдыр және сабаннан тұратын үлкен жағалау ормандары орналасқан. Стикин бойымен жоғары ағысқа қарай ақ шырша, қара шырша, лоджполь қарағай және субальпий шыршасы, сондай-ақ аспен, қайың және тополь сияқты әр түрлі қатты ағаштардан тұратын тайга ормандары орналасқан. Spatsizi Plateau Wilderness провинциялық паркі, Стикин бассейнінде орналасқан, маңызды қысқы карибулардың мекендеу ортасын, сондай-ақ тау ешкісі мен қойдың тіршілік ортасын сақтайтын Гладис көлінің экологиялық қорығын қамтиды. Парк аумағында 140-тан астам құс түрі байқалған. Стикин өзенінің дельтасы – ені 8 шақырымға дейін жететін, тұщы және тасқын сулы сулы алқаптар, аралдар, саз және шөпті жазықтар және жағалау ормандары бар кең саға. Қыста су деңгейі төмендеген кезде Стикин өзенінің жоғары ағысындағы ашық мұздық шөгінділері жағалауға қарай желмен ұшып, дельта аралдарында лосс ретінде жиналады, топырақтағы қоректік заттарды жаңартады. Дельта жыл сайын үш миллионға жуық көшпенді құстарға жем береді, олардың ішінде қаздар, үйректер, аққулар және құмды қаз құстар бар. Сонымен қатар, бұл жерде Солтүстік Америкадағы ең көп шоғырланған аққабақ бүркіттер мекендейді, олар көктемде еулашон шабағына жиналады. Дельтаны көптеген сүтқоректілер де пайдаланады, олардың ішінде Ситка қара құйрықты бұғысы, лось, аю, сұр қасқыр, койот, норка, өзен саңырауқұлағы, бобёр, тюлендер және теңіз арыстандары бар. Стикин дельтасы ішінара Құрғақ тұйықтардағы ішкі өтуді толтырған жерде, ол Миткоф, Купреанов және Куйу аралдарында мекендеу үшін лось сияқты құрлық жануарларына жол ашты. Жоғары Стикин өзені техникалық жағынан қиын, III және IV сыныптағы бірнеше тасылдары бар, бірақ демалыс үшін де жарамды. Жоғары Стикинге саяхатты бастау орны Кассиар тас жолының көпірі, Гранд-Каньонның жоғары ағысынан сәл жоғары орналасқан. Гранд-Каньон демалыс үшін жарамсыз, оны тек тәжірибелі мамандар ғана басып өтуі керек. LRMP қолданыстағы қорғалған аумақтардың (мысалы, провинциялық парктер) көлемін ұлғайтты, жаңа қорғалған аумақтар қосты және Стикин бассейнінде арнайы басқару аймақтарын (SMZ) құрды. SMZ-да кен өндіру, ағаш кесу және мал жаю сияқты экономикалық қызметтерге рұқсат беріледі, бірақ олар реттеледі, мысалы, жабайы жануарлардың тіршілік ету ортасын сақтау және демалыс мүмкіндіктерін қамтамасыз ету мақсатында. 1975 жылы құрылған Spatsizi Plateau Wilderness провинциялық паркі Стикин, Spatsizi және Klappan өзендерінің ағымдарындағы 5000 шаршы километрді қамтиды. Өзеннің ар жағында шағын Choquette Hot Springs провинциялық паркі орналасқан, онда осы атпен аталатын ыстық бұлақтар және Александр Шокеттің Стикин алтын асыруы кезіндегі сауда бекеті орналасқан. Аляскада өзеннің барлық бөлігі Tongass ұлттық орманының Stikine LeConte Wilderness аймағына кіреді. 1980 жылы белгіленген бұл аймаққа жылы орман, Стикин өзенінің сағасы және Солтүстік Америкадағы ең оңтүстіктегі теңіз мұзымен байланысқан LeConte мұзыаяғы кіреді. АҚШ Орман шаруашылығы қызметі Стикин өзені бойында он екі демалыс кабинасын және бірнеше қарапайым кемпингтерді ұстап тұрады.

Temperate rainforest, dominated by western hemlock and Sitka spruce, extends from Alaska up the lower valleys of the Stikine and Iskut rivers well into BC. Along the river's floodplain there are large riparian forests, consisting primarily of cottonwood, alder and willow. Further upstream along the Stikine are boreal forests including white spruce, black spruce, lodgepole pine and subalpine fir, and various hardwoods including aspens, birches and poplars. Spatsizi Plateau Wilderness Provincial Park, located at the headwaters of the Stikine, includes crucial winter caribou range, as well as the Gladys Lake Ecological Reserve, which preserves mountain goat and sheep habitat. More than 140 species of birds have been observed in the area of the park. The Stikine River delta is an , up to wide estuary with a mix of freshwater and tidal wetlands, islands, mud and grass flats, and riparian forests. During low flows in winter, exposed glacial sediments in the upstream Stikine River are blown towards the coast to be deposited as loess on delta islands, renewing nutrients in the soil. The delta provides forage for some three million migrating birds each year including geese, ducks, swans and sandhill cranes. It also supports one of North America's highest concentrations of bald eagles, which gather to feast on the spring eulachon run. Numerous mammal species also use the delta including Sitka black tailed deer, moose, bears, gray wolf, coyote, mink, river otter, beaver, seals and sea lions. Where the Stikine delta has partially filled in the Inside Passage at Dry Straits, it has provided a passage for mainland animals such as moose to colonize Mitkof, Kupreanof and Kuiu Islands. The upper Stikine River is more technical, with a few class III IV rapids, but is also suitable for recreational boating. The take out for the upper Stikine run is at the Cassiar Highway bridge, just upstream of the Grand Canyon. The Grand Canyon is not suitable for recreational boating and should only be attempted by experts. The LRMP increased the size of existing protected areas (such as provincial parks), added new protected areas, and established special management zones (SMZs) across the Stikine basin. Economic activities such as mining, logging and grazing are allowed on the SMZs, but are subject to regulation, with objectives such as preserving wildlife habitat and recreational opportunities. Spatsizi Plateau Wilderness Provincial Park, established in 1975, encompasses in the upper Stikine, Spatsizi and Klappan River drainages. Directly across the river is the small Choquette Hot Springs Provincial Park, which includes the namesake hot springs and the site of Alexander Choquette's Stikine Gold Rush trading post. In Alaska, the entirety of the river is within the Stikine LeConte Wilderness of the Tongass National Forest. Designated in 1980, the wilderness includes temperate rainforest, the Stikine River estuary, and the LeConte Glacier – the southernmost tidewater glacier in North America – just to the north of the Stikine's mouth. The U. S. Forest Service maintains twelve recreational cabins and several primitive campsites along the Stikine River.

Балық аулау

Стикин өзенінің Канада бөлігінде 1975 жылдан бері Телеграф сағасынан коммерциялық желілі балық аулау жүргізілуде. Шалап орналасқандықтан, коммерциялық балық аулау 1979 жылға дейін қиындыққа тап болды, осы кезде балықты Принс-Руперт портына әуемен тасымалдау алдында тұзды суға толы баржаларда сақтау жүйесі құрылды. Коммерциялық балық аулауға екі аймақ ашық: Тахлтан өзенінен Чутин өзенінің қосылған жеріне дейінгі жоғарғы аймақ және Топан өзені мен халықаралық шекара арасындағы төменгі аймақ. Балық аулау өзеннің негізгі арнасында және Искут өзенінің төменгі ағысындағы шағын бөлігінде ғана жүргізіледі. Бұрыш негізінен теңізде троллинг немесе ағын желісі арқылы ұсталады. Сокей үшін Тынық мұхитының бұрыш комиссиясы Стикин өзенінің негізгі арнасы үшін жылдық 20 000–40 000, ал Тахлтан көлі үшін 18 000–30 000 балықтың қашу мақсатын белгіледі. Стикин өзенінің негізгі арнасы үшін қыңыршақтардың қашу мақсаты 14 000–28 000 құрайды.

Тау-кен өндірісі

Стикин жазығында алтын, күміс, мыс, молибден және көмір сияқты кең көлемде минералдық қорлар бар. Аймақта мыңдаған тасталған кен орындарынан өзге, бірнеше жұмыс істеп тұрған кен орындары бар, олардың көпшілігі алтын іздеу кезеңіне дейін барады. Бұрынғы ең ірі кен орындарының бірі – Искут өзенінің төменгі ағысында орналасқан Снип кеніші, 1999 жылы жабылуға дейін алтын өндірген. Стикиннің кен өндірісін дамытудың ұзақ тарихына қарамастан, 1990-жылдар мен 2000-жылдардың басында АҚШ Геологиялық қызметі және Канаданың Қоршаған орта министрлігі төменгі өзендегі су сапасының, мыс деңгейінің жоғарылауынан басқа, жалпы алғанда жақсы екенін хабарлады. Врангелл және Петерсбург округтері 2014 жылы Кеснел көлін ластаған тау-кен полисі кенішінің иесі «Империал Металс» компаниясы басқаратын «Ред Крис» кенішінің қалдықтарын сақтау тоғанының қауіпсіздігіне алаңдаушылық білдірді. Тахлтан тайпасының басшылары, әдетте, осы кен орны мен басқаларын аймаққа экономикалық пайдасы үшін қолдады; алайда, олар мәдени маңызы бар жерлерге әсер ететін жобаларға қарсы шықты. Аляска шекарасынан Британ Колумбиясында орналасқан «Galore Creek» кеніші әлемдегі ең ірі игерілмеген мыс/алтын кен орындарының бірінде жатыр. Алясканың Табиғи ресурстар департаменті ондағы қалдықтарды сақтау қауіпсіздігіне қатысты алаңдаушылық білдірді. 2020 жылдың мәліметі бойынша, экономикалық белгісіздіктерге байланысты жоба тоқтап тұр.

Энергетика және инфрақұрылымдық жобалар

2014 жылы BC Hydro Солтүстік-Батыс беру желісінің (NTL) бірінші кезеңін аяқтады, электр желісін Террасадан солтүстікке қарай Стикин өзенінің жанындағы Искут қауымына дейін кеңейтті. Red Chris кеніші желіден қуат алған алғашқы кен орны болды. 1980 жылдары ұсынылған ірі гидроэлектр станцияларынан гөрі кішкентай, өзен арнасындағы бірнеше гидроэлектр станциялары Стикин бассейнінде кеңейтілген желіге қуат беру үшін салынды. Олардың ең ірісі – 2014 жылы аяқталған Искут өзеніндегі 195 мегаватттық Форрест Керр гидроэлектр станциясы. NTL жобасы Аляска–БК Intertie-нің бір бөлігі болып табылады, ол Оңтүстік-Шығыс Алясканы Солтүстік Американың қуат желісіне БК арқылы қосуды жоспарлап отыр. Аляска Энергетика басқармасы жоспарларды сынға алды, себебі халықтың аздығы, ұзақ қашықтықтар мен қиын-қыстау жер бедері аймақтық қуат желісін экономикалық тұрғыдан тиімсіз етеді. Оңтүстік-Шығыс орталық аймаққа қатысты жобаға алғаш рет 1978 жылы ұсыныс жасалған, ол Алясканың оңтүстік-шығысынан Кассиар тас жолына жол байланысын құруды көздейді, бұл Аляска порттары арқылы ішкі аймақтан кен мен ағаш экспорттауға мүмкіндік береді. Ұсынылған баламалардың бірі – төменгі Стикин және Искут өзендері бойында жол салу, қазіргі уақытта жолсыз дала аймағы. Бұл жолдың салынуы Аляска–БК Intertie-ін аяқтауға да мүмкіндік береді, себебі Форрест Керр гидроэлектр станциясы Аляска шекарасына жақын орналасқан. БК және Аляска үкіметтері жобаны белсенді түрде қолдады, ал Аляска кемелерінен экономикалық бәсекеге ұшырайтын басқа порт қалалары оған қарсы шықты. Жол жобасы экологиялық қиындықтарға да тап болады, өйткені Стикин өзені бағыты Stikine LeConte Wilderness қорығынан өтеді.