Йонас Альстрёмер: Швецияның ауыл шаруашылығы мен өнеркәсібінің дамуына қосқан үлесі
Jonas Alströmer
Йонас Альстрёмер (1685-1761): Швециядағы ауыл шаруашылығы мен өнеркәсібінің іргесін қалаушы. Жүн фабрикасы, қант зауыты, картоф өсіруді дамытумен аты шықты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Йонас Альстремер (7 қаңтар 1685 – 2 маусым 1761) – Швециядағы ауыл шаруашылығы мен өнеркәсіптің пионері. Вестергётландтағы Алингасос қаласында Йонас Торессон (кейін Альстрем деп өзгертілген) болып дүниеге келген ол 1707 жылы Лондондағы Альберг саудагерінің кеңсе қызметкері болды. Альбергтің бизнесі үш жылдай уақыттан кейін сәтсіз аяқталды, бірақ Альстрем өз бетімен кеме брокері болып жұмыс істеп, жақсы табыс тапты. Соңында ол туған жерінде өнеркәсіп құруды қалады, 1724 жылы туған ауылында жүн фабрикасын ашты, ол бастапқы қиындықтардан кейін пайдалы болды. Одан кейін Гётеборгта қант фабрикасын құрды, картоп өсіруді, тері илеуді, аспап жасауды және кеме жасауды жақсартуға үлкен үлес қосты. Альстремер картоп өсіруді насихаттауда маңызды рөл атқарғанымен, Швецияға картопты оның әкелгені туралы кең таралған пікір – миф. Себебі картопты Олаус Рудбек 1658 жылы Уппсала ботаникалық бағында (қазіргі Линней бағында) Альстремер дүниеге келмес бұрын-ақ өсірген. Дегенмен Альстремер өзі картопты Швецияға әкелгенін айтқан, және оның есімі картоппен тығыз байланысты болып қала берді. Ол 1739 жылы Швеция Корольдік Ғылым академиясын құрған алты адамның бірі болды. 1748 жылы король оны Полярлық жұлдыз орденінің рыцары етіп тағайындады, көп ұзамай ол дворяндыққа ие болып, атын Альстремер деп өзгертті. Йонас Альстремердің екі некеден төрт ұлы болды: Патрик Альстремер, Август Альстремер (Анна Маргарета Альстремердің әкесі), Клас Альстремер және Йохан Альстремер. Оның ұлы Клас Альстремер белгілі табиғаттанушы болды.
Jonas Alströmer (7 January 1685 – 2 June 1761) was a pioneer of agriculture and industry in Sweden. Born Jonas Toresson (later changed to Alström) in the town of Alingsås in Västergötland, in 1707 he became a clerk for Stockholm merchant Alberg in London. Alberg's business failed after about three years, but Alström became a shipbroker on his own, and did very well. Eventually he desired to establish industry back home, and in 1724 established a woolen factory in his native village, which became profitable after some initial difficulties. He then established a sugar refinery in Gothenburg, encouraged improvements in potato cultivation, tanning, cutlery, and shipbuilding. Although Alströmer was pivotal in popularizing the cultivation of potatoes, the popular idea that he was responsible for introducing the potato in Sweden is a myth, as potatoes were grown in the Uppsala Botanical Garden (in what is now the Linnaean Garden) by Olaus Rudbeck in 1658, before Alströmer was even born. Nevertheless, Alströmer himself maintained that he had brought the potato to Sweden, and his name has remained closely associated with potatoes. He was one of the six persons who founded the Royal Swedish Academy of Sciences in 1739. The King made him a knight of the Order of the Polar Star in 1748, and soon after with letters of nobility, changing his name to Alströmer. Jonas Alströmer had four sons in two marriages, Patrik Alströmer, August Alströmer (father of Anna Margaretha Alströmer), Clas Alströmer and Johan Alströmer. His son Clas Alströmer was a noted naturalist.