1962-1990 жылдар аралығындағы Йемен Араб Республикасы
Yemen Arab Republic
Йемен Араб Республикасы (1962-1990) – Йеменнің тарихы, Солтүстік Йемен, Сана қаласы, Біріккен Йемен Республикасының құрылуы. Йемен тарихы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Батыс Азиядағы ел (1962–1990) – 1962 жылдан 1990 жылға дейін болған тарихи ел.
Country in West Asia (1962–1990)
the historical country that existed from 1962 to 1990
Йемен Араб Республикасы (YAR; الجمهورية العربية اليمنية), көбінесе Солтүстік Йемен немесе Йемен (Санаʽа) деп аталады, 1962 жылдан 1990 жылға дейін қазіргі Йеменнің солтүстік-батыс бөлігінде болған мемлекет. Оның астанасы Сана қаласы болды. 1990 жылдың 22 мамырында Йемен Халық Демократиялық Республикасымен (көбінесе Оңтүстік Йемен деп аталады) бірігіп, қазіргі Йемен Республикасын құрды.
The Yemen Arab Republic (YAR; الجمهورية العربية اليمنية ), commonly known as North Yemen or Yemen (Sanaʽa), was a country that existed from 1962 to 1990 in the northwestern part of what is now Yemen. Its capital was at Sanaa. It united with the People's Democratic Republic of Yemen (commonly known as South Yemen) on 22 May 1990 to form the current Republic of Yemen.
Тарих
1918 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Осман империясы ыдырағаннан соң, солтүстік Йемен Тәуелсіз мемлекет болып, Йеменнің Мутавакилиттік Корольдігі ретінде құрылды. 1962 жылдың 26 қыркүйегінде, Біріккен Араб Республикасының (Египет) президенті Гамал Абдель Насердің араб ұлтшылдығы идеологиясымен шабыттанған Солтүстік Йемен республикалық революционерлері, жаңадан таққа отырған король Мұхаммед әл-Бадрды биліктен тайдырып, Сана қаласын бақылауға алып, Йемен Араб Республикасын (ЯАР) құрды. Бұл төңкеріс Солтүстік Йемендегі Азамат соғысының басталуын белгіледі, онда Біріккен Араб Республикасы (Египет) қолдаған ЯАР әскерлері, Сауд Арабиясы және Иордания қолдаған Бадрдың роялистік күштеріне қарсы күресті. Қақтығыстар 1967 жылға дейін кезең-кезеңмен жалғасты, содан кейін Египет әскерлері Алты күндік соғысқа қатысу үшін шығарылды. 1968 жылы Сананы роялистер қоршағаннан кейін, көптеген қарсыласатын басшылар келісімге келді. Сауд Арабиясы Республиканы 1970 жылы мойындады. Шығыс және Батыс Германия, Солтүстік және Оңтүстік Корея, немесе Солтүстік және Оңтүстік Вьетнам сияқты елдерден өзгеше, ЯАР және оның оңтүстік-шығыс көршісі, Йемен Халықтық Демократиялық Республикасы (PDRY), сонымен қатар Оңтүстік Йемен деп те аталатын, қарым-қатынастары жиі шиеленіссе де, салыстырмалы түрде жақсы қарым-қатынаста болды. 1972 жылғы Йемен соғысынан кейін екі ел бірігуге келісті. Алайда, 1979 жылғы Йемен соғысы осы жоспарларды тоқтатты, және соғыс тек Араб Лигасының араласуы арқылы тоқтатылды. Бірлік мақсаты 1979 жылдың наурыз айында Кувейтте өткен саммитте солтүстік және оңтүстік мемлекеттердің басшылары тарапынан қайта расталды.
Following the dissolution of the Ottoman Empire in 1918 after the First World War, northern Yemen became an independent state as the Mutawakkilite Kingdom of Yemen. On 26 September 1962, the North Yemeni republican revolutionaries inspired by the Arab nationalist ideology of the United Arab Republic (Egyptian) President Gamal Abdel Nasser deposed the newly crowned King Muhammad al Badr, took control of Sanaʽa, and established the Yemen Arab Republic (YAR). This coup d'état marked the beginning of the North Yemen Civil War that pitted YAR troops, assisted by the United Arab Republic (Egypt), against Badr's royalist forces, supported by Saudi Arabia and Jordan. Conflict continued periodically until 1967, when Egyptian troops were withdrawn to join the conflict of the Six Day War. By 1968, following a final royalist siege of Sanaa, most of the opposing leaders reached a reconciliation. Saudi Arabia recognized the Republic in 1970. Unlike East and West Germany, North and South Korea or North and South Vietnam, the YAR and its southeastern neighbor, the People's Democratic Republic of Yemen (PDRY), also known as South Yemen, remained relatively cordial, though relations were often strained. Following the Yemenite War of 1972, the two nations declared that unification would eventually occur. However, these plans were put on hold due to the Yemenite War of 1979, and war was stopped only by an Arab League intervention. The goal of unity was reaffirmed by the northern and southern heads of state during a summit meeting in Kuwait in March 1979.
Біріктіру
1988 жылдың мамырында Йемен Араб Республикасы мен Йемен Халық Демократиялық Республикасы үкіметтері шиеленісті едәуір төмендеткен келісімге келді. Олар бірігу мәселесін қайта талқылауға, белгіленбеген шекараларында бірлескен мұнайды іздеу аймағын құруға, шекараны демилитаризациялауға және йемендіктерге ұлттық жеке куәлігі бойынша шекарадан еркін өтуге келісті. 1990 жылдың 22 мамырында Йеменнің ресми бірігуі болды, жоспарланған 30 айлық процесс 1992 жылдың қарашасында аяқталуға тиіс болды. "Йемен Республикасы" деген жазуы бар алғашқы пошта маркасы 1990 жылдың қазан айында шығарылды. Үкімет министрліктері біріктірілуге көшті, бірақ екі валюта да 1996 жылдың 11 маусымына дейін қолданыста болды. 1994 жылғы азамат соғысы толық бірігуді кейінге жылдырды.
In May 1988, the YAR and PDRY governments came to an understanding that considerably reduced tensions. They agreed to renew discussions concerning unification, to establish a joint oil exploration area along their undefined border, to demilitarize the border, and to allow Yemenis unrestricted border passage on the basis of a national identification card. Official Yemeni unification took place on 22 May 1990, with a planned, 30 month process, scheduled for completion in November 1992. The first stamp bearing the inscription "Yemen Republic" was issued in October 1990. While government ministries proceeded to merge, both currencies remained valid until 11 June 1996. A civil war in 1994 delayed the completion of the final merger.