Кіріспе

Мукалла (ٱلْمُكَلَّا) – Йеменнің ең ірі провинциясы Хадрамауттың теңіз порты және астанасы. Қала Араб түбегінің оңтүстік бөлігінде, Аден шығанағында, Араб теңізінің жағасында, Аденнен шамамен солтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Бұл Хадрамаут аймағындағы ең маңызды порт қаласы. 2023 жылғы мәліметтер бойынша, қала халқы шамамен 595 000 адамды құрайды және Йемендегі алтыншы ірі қала болып табылады. Қалаға жақын орналасқан Риян халықаралық әуежайы қызмет көрсетеді.

Йемендегі азаматтық соғыс

2015 жылдың 2 сәуірінде Йемендегі азаматтық соғыс кезінде Арабия түбегіндегі «Әл-Қайда» (АҚҚА) ұйымы орталық түрмені шауып алып, екі жоғары дәрежелі АҚҚА командирінің ішінде жүздеген тұтқындарды босатты. Олар орталық банкқа шабуыл жасап, 17 миллиард йемен риалы мен 1 миллион АҚШ долларын тартып алды, содан кейін қаладағы президенттік сарайды басып алды. Қаланың толығымен олардың бақылауында екені және Хадрамаут аймағында ислам әмірлігін құруды жоспарлап отырғаны хабарланды. Мұқалла АҚҚА штаб-пәтеріне және Йемендегі олардың әмірлігінің астанасына айналды. 2015 жылдың сәуір айында Насер бин Әли әл-Анси қалада АҚШ-тың дрон шабуылында қаза тапты, деп SITE Intelligence Group хабарлады, бұл туралы бұқаралық ақпарат құралдары мәлімдеген. 2015 жылдың 23 наурызында АҚШ әуе шабуылы АҚҚА оқу лагеріне соғып, кем дегенде 50 адам қаза тапты. Бірнеше күннен кейін АҚҚА қалада АҚШ пен оның әуе шабуылдарына қарсы үлкен митинг өткізді. 2016 жылдың сәуір айында АҚҚА тек Мұқалла қаласында ғана кем дегенде 1000 жауынгерін ұстап тұрғаны және қаладағы салық түсімдері күніне 2 миллионнан 5 миллион АҚШ долларына дейін жететіні хабарланды. 2016 жылдың сәуір айының ортасында АҚҚА Мұқалладағы бақылауын нығайтып, Ансар әл-Шария Хадрами ішкі кеңесіне қарасты күштерден Мұқалла әуежайын басып алды, сонымен қатар жақын жердегі әл-Даба мұнай портының маңына жарылғыш заттарды орналастырып, эвакуация жүргізді. АҚҚА сондай-ақ Мұқалланың солтүстігіндегі Уади Хадрамауттағы лагерден жеті йемендік жауынгерді тұтқындады, онда БАӘ АҚҚА-ға қарсы операциялар үшін күштерді дайындап жатыр деген хабар бар. Сонымен қатар, АҚҚА солтүстік жер иелерінен жерді жергілікті тайпа басшыларына бөліп беру арқылы қолдауын арттыруға тырысып бақты. Сауд Арабиясы бастаған коалицияның маңызды мүшесі БАӘ Лахидж провинциясындағы әл-Хаута қаласын АҚҚА-дан қайтару операциясын сәтті аяқтады, сонымен қатар Йемендегі терроризмге қарсы күрес науқанын кеңейту үшін АҚШ-тан көмек сұрап отыр деген хабарлар тарады.

Әл-Қаидадан қайтарып алынды

Мукалла қаласы 2016 жылғы 25 сәуірде әл-Қаидадан қайта басып алынды. 2000 йемендік және БАӘ әскері қалаға еніп, оның порты мен әуежайын бақылауға алды және қаланың барлық жерінде бақылау-өткізу бекеттерін орнатты. БАӘ азат етілген қалада AQAP-қа қарсы өкілдік базасын құрды. Арнайы операциялар базасы ЦРУ және Бірлескен арнайы операциялар бас қолбасшылығына (JSOC) Йемендегі AQAP-тың ең күшті жасушаларын нысанаға алуға және AQAP-қа қарсы БАӘ-ның АҚШ-пен ынтымақтастығын күшейтуге мүмкіндік берді. Шабуыл полиция бөліміне жасалды, нәтижесінде кем дегенде 25 полиция курсанты қаза тауып, кем дегенде 54 адам жарақат алды. Мукалла азат етілгеннен кейін, Хадрамаут облысының сол кездегі әкімі генерал-майор Фараж Әл Бахсани денсаулық сақтау және білім беру жүйелерін, жаңа үйлерді және жергілікті полиция күштерін қайта құру жұмыстары жүріп жатқанын мәлімдеді. 2018 жылдың тамызында "The Independent" газетінің тілшілері жасаған сапар барысында қала қауіпті емес деп танылды. Қаланың сыртында көптеген бақылау-өткізу бекеттері орналасқан, қалаға қару-жарақ әкелуге тыйым салынған.

Экономика

Базарлық алаң – қаланың маңызды сауда орталықтарының бірі. Мұқалла порты қаланың шығысында орналасқан. "Pilot Book Pilot Directions" (2010 жылғы мәлімет бойынша) нұсқаулығына сәйкес, порттың ұзындығы 500 метрден аспайтын кемелерге қолжетімді. Сонымен қатар, Мұқалла портында екі 500 метрлік кеме және шамамен 20 шағын балық аулау кемесі бір қатарға тоқтауға мүмкіндігі бар (балық аулау кемелері біріне-бірі тікелей бекітіледі). Порт танкерлерге арналған мұнай құбырымен жабдықталған. Портқа жақын жерде мұнай резервуарлары орналасқан. "RAYSUT" Оман-Йемен компаниясының (Оман Йемен компаниясы) цемент зауыты портта орналасқан және цемент тасымалдаушылардан цементті жаппай қабылдай алады.

Көрікті жерлер

Ескі қала туристерге ашық. Көрікті жерлердің қатарында сұлтанның сарайы бар. Ескі қала төңірегіндегі қарауыл мұнаралары бұрынғы бекіністердің орнында тұр. Жақын маңда Хадрамаут таулары, соның ішінде Хусн Гураф тауы бар.