Кіріспе
Генади Леонидипа Гагулия (,) – абхаздық саясаткер, Абхазияның үш рет премьер-министрі және Сауда-өнеркәсіп палатасының төрағасы болған. 1995 жылы конституциямен қызмет орнатылғаннан кейін ол Абхазияның тұңғыш премьер-министрі болып тағайындалды және 1997 жылға дейін қызмет етті. 2002 жылы ол қайтадан осы лауазымға келді және 2003 жылдың басына дейін бірнеше ай қызмет етті. 2018 жылы автокөлік апатында қаза болғанға дейін ол соңғы рет премьер-министр болып тағайындалды.
Gennadi Leonidipa Gagulia (, ; 4 January 1948 – 8 September 2018) was an Abkhazian politician who was three time prime minister of Abkhazia and the head of the Chamber of Commerce and Industry. He served as the first prime minister of Abkhazia after the post was established by the constitution in 1995, holding it until 1997. He returned to the post in 2002 and remained for several months into 2003, and held it for a final time in 2018 until he was killed in a car crash.
Ерте өмір және мансап
Гагулия 1948 жылдың 4 қаңтарында Абхазия Автономиялық Кеңес Социалистік Республикасының Гудаута ауданында дүниеге келген. 1972 жылы Белорусь политехникалық институтының азаматтық құрылыс факультетін бітіріп, 1973-1977 жылдары Stroymaster мекемесінде бас инженер және құрылыс алаңының басшысы болып жұмыс істеді. Одан кейінгі 15 жылды Ризал көліндегі тамақтандыру бойынша директордың орынбасары және Гудаута аудандық тұтыну кооперативтерінің төрағасы қызметтерін атқарды.
Саяси мансап
Абхазия Республикасы құрылғаннан кейінгі жылы ол республика Министрлер Кеңесінің Сыртқы экономикалық қатынастар жөніндегі мемлекеттік комитетінде жұмыс істеді, соңынан 1992 жылдан 1995 жылға дейін Абхазия Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары болып қызмет етті. Грузия-Абхаз соғысы барысында Гагулия Абхазия қорғаныс комитетінің құрамында болды, ол Абхазия қарулы күштеріне азық-түлік таратуды ұйымдастырумен айналысты.
Премьер-министрдің бірінші өкілеттігі (1995-1997)
Гагулия 1994 жылғы Абхазия Конституциясы қабылданғаннан кейін 1995 жылы Абхазияның тұңғыш премьер-министрі болды. Премьер-министр ретінде Гагулия Абхазияның ең Ресейге жақын премьер-министрлерінің бірі ретінде танылды. Ол Грузиямен қайта бірігуге де, Грузия-Абхазия шекарасынан Ресей әскерлерінің шығарылуына да қатысты түрде қарсылық көрсетті. Сондай-ақ, Абхазияның Ресеймен бірігу мүмкіндігі туралы да айтты. Осы қызметінде ол көптеген шетелдік басшылармен, оның ішінде Ресей президенті Владимир Путинмен және Грузия президенті Эдуард Шеварднадземен кездесті. 1997 жылы Гагулия денсаулығына байланысты премьер-министр қызметінен қанағаттанды.
Еңбек жолы (1997-2002)
Премьер-министр лауазымындағы алғашқы екі мерзімі арасында Гагулия Абхазияның Сауда-өнеркәсіп палатасының төрағасы қызметін атқарды. Ол Анри Ергеня басшылығымен премьер-министрдің орынбасары болып та жұмыс істеді.
Премьер-министрдің екінші өкілеттігі (2002-2003)
2002 жылы 29 қарашада Джергенья жұмыстан босатылғаннан кейін Гагулия екінші рет премьер-министр болып тағайындалды. Ол Гагулия үкіметі 2003 жылы 7 сәуірде отставкаға кешіп, бар болғаны 5 ай қызмет етті. Сол күні тоғыз абхаз тұтқыны қашып кетті, олардың төртеуі 2001 жылғы Кодори дағдарысына қатысқандары үшін өлім жазасына кесілген еді. Президент Ардзинба бастапқыда Гагулияның отставкасын қабылдаудан бас тартты, бірақ 8 сәуірде келісуге мәжбүр болды. 8 сәуірде вице-президент Валерий Аршба үкіметтің отставкаға кетуіне түрмеден қашу себеп болмағанын айтты және бұл оппозицияның 10 сәуірде наразылық митингілерін өткізу жоспарларымен байланысты екенін мәлімдеді.
Екінші мерзімнен кейінгі мансабы (20032018)
2003 жылдың 15 желтоқсанында Гагулия Мирон Агбаның орнына Президент әкімшілігінің басшысы болып тағайындалды. 2004 жылдың 18 маусымында Гагулия қызметінен кетіп, "Абхазияда президент сайлауы үшін белгілі бір жоспар бар. Мен сол жоспарға сай келмеймін, сондықтан қызметтен бас тартамын" деді. Ардзинба Гагулияны президенттікке мұрагер еткісі келген болуы мүмкін деген пікірлер болды, бірақ Ардзинба оның орнына сол кездегі премьер-министр Рауль Хажимбаны қолдауға шешім қабылдады. 2004 жылдың 24 маусымында Гагулия Юрий Акабаның орнын басып, Абхазияның Сауда-өнеркәсіп палатасының басшысы болып қайта тағайындалды. Гагулия 2018 жылдың сәуір айына дейін осы лауазымда қалды.
Премьер-министр лауазымының үшінші мерзімі (2018 ж.)
Гагулия 2018 жылдың сәуір айында президент Рауль Хажимба тарапынан Абхазияның премьер-министрі қызметіне қайта тағайындалды, ол Беслан Барцицтің орнын басты.
Өлім
Гагулия 2018 жылдың 8 қыркүйегінде Гудаута ауданындағы Мюссера ауылының сыртында болған автомобиль апатында қаза тапты. Ол Хажимбамен бірге Сирияға 3 күндік сапардан оралғаннан кейін Сочи халықаралық әуежайынан қайтып келе жатқан еді. Көлік конвойге шағылысып, Гагулияның көлігі жол шұңқырына түсіп кетті. Автомобильді 22 жастағы абхаз ер адам басқарған, ол жергілікті биліктің мәлімдемесінше, "есірткілік заттардың әсерімен" болған. Ол оқиға орнында қаза тапты. Сол сәтте оқиғаға куә болған Хажимба, бұл қастандық немесе терроризм емес, жай ғана апат екенін айтты.