Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Paradiso – кубалық жазушы Хосе Лезама Лиманың өмірінде аяқталған және жарық көрген жалғыз романы. Күрделі барокко стилінде жазылған бұл туынды Хосе Семидің балалық шағы мен жастық кезеңін суреттейді және Лезаманың Гаванадағы жас ақын ретінде өткен өмірімен байланысты көптеген эпизодтарды көрсетеді. Көптеген кейіпкерлер Лезаманың өлімнен кейін жарық көрген «Опиано Ликарио» романында да қайта пайда болады, ол 1977 жылы Мексикада басылды.
Paradiso is a novel by Cuban writer José Lezama Lima, the only one completed and published during his lifetime. Written in an elaborately baroque style, the narrative follows the childhood and youth of José Cemí, and depicts many scenes which resonate with Lezama's own life as a young poet in Havana. Many of the characters reappear in Lezama's posthumous novel Oppiano Licario, which was published in Mexico in 1977.
Өмірбаян
Роман алғаш рет Кубада жарық көрді, Аргентиналық жазушы Хулио Кортазардың өте қанағаттандырмайтын деп есептеген басылымда, бұл ішінара Лезаманың нашар пунктуациясы мен стильдік қателіктеріне байланысты болды. Лезаманың рұқсатымен Кортазар келесі мексикалық басылым үшін мәтінді жеке өңдеді, "мыңдаған қателіктер мен беймәлімдіктерді" түзеді. Куба тарихындағы ең көрнекті романдардың бірін жазғанына қарамастан, Лезама өзін романист деп есептемеді, оның орнына романға айналған өлең жазған ақынмын деді. Осылайша, "Парадизоны" нео-барокко романы сияқты, сонымен бірге ұзақ поэма деп қарастыруға болады.
The novel was originally published in Cuba in an edition regarded by the Argentine writer Julio Cortázar as being highly unsatisfactory, in part because of Lezama's poor punctuation and stylistic errors. With Lezama's blessing, Cortázar personally edited the text for a subsequent Mexican edition, correcting "thousands of errors and ambiguities." Despite having written one of the most accomplished novels in Cuba's history, Lezama said he never considered himself a novelist, but rather a poet who wrote a poem that became a novel. Paradiso can thus be considered a kind of long poem, just as well as a neo baroque novel.
Сюжет
Роман Джемидің балалық шақтағы түсініксіз аурумен күресін, әкесінің қазасын суреттейді, оның гомосексуализмі мен әдеби қабілеттерін зерттейді. Ол Кастроға дейінгі Гаванада өмір сүреді, ал Куба революциясы тек қосымша сюжеттік желі ретінде көрінеді. Кейінгі тараулардың бір бөлігінде бірнеше кезектесетін әңгімелер, олар мүлдем әртүрлі кезеңдерде өріліп, Хосе Джемимен тікелей байланысы байқалмайтын, бірігіп, соңында үйлеседі. (Лезама Хулио Кортазарға жолдаған хатында бұл тараулар Джемидің әкесінің қайтысынан кейінгі армандарының бейнесі екенін түсіндірді.)
The novel relates Cemí's struggles with a mysterious childhood illness, describes the death of his father, and explores his homosexuality and literary sensibilities. He lives in the world of pre Castro Havana, and the Cuban Revolution only appears as a secondary plot. Some of the later chapters incorporate narrative experiments in which several alternating stories, set during widely divergent eras and having no immediately apparent connection with José Cemí, are interwoven and eventually merged. (In a letter to Julio Cortázar, Lezama explained that these chapters represent Cemí's dreams after the death of his father.)
Дау
Графикалық гомосексуалдық көріністері мен романның сол кездегі саяси ахуалға қатысты беймаздығынан Paradiso дау тудырып, жариялануда қиындықтарға тап болды. Бүгінде ол испан тілінде сөйлейтін әлемде кеңінен оқылады, бірақ американдық аудармашы Грегори Рабасса жасаған аудармаға қарамастан, ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде сол деңгейде танылмады.
Because of the graphic homosexual scenes and the novel's ambivalence towards the political situation of the day, Paradiso encountered controversy and publication problems. Today it is widely read in the Spanish speaking world but has not achieved the same fame in English speaking countries despite a translation by the American translator Gregory Rabassa.