Кіріспе

Гватемаладағы бұрынғы әскери хунта басшысы Эльфего Эрнан Монсон Агирре (1912 жылғы 5 мамыр – 1981 жылғы 6 маусым) – Гватемала армия офицері, Гватемала президенті және 1954 жылғы 29 маусымнан 8 шілдеге дейін 1954 жылғы Гватемала төңкерісі кезінде әскери хунтаның басшысы болған.

Ерте мансап

Монсон Гватемала әскерінің офицері болды, соңында полковник шеніне жетті. 1954 жылғы 14 қаңтарда АҚШ үкіметінің меморандумы оны «портфелі жоқ министр» деп сипаттады. Монсон армияның өзі коммунизмге қарсы екенін, бірақ армия бірдеңе жасау үшін жағдайдың нашарлауын күтетінін айтты. Дегенмен, ол бірнеше айдың ішінде армия Арбензді отставкаға кетуге мәжбүрлейтінін күтіп, басқа елдер Гватемалаға қатты экономикалық қысым көрсетуіне үміттенедінін жеткізді.

Төрағалық етуді қабылдау

1954 жылы 27 маусымда Арбенс АҚШ тарапынан ұйымдастырылған төңкеріс салдарынан отставкаға кетті. Карлос Энрике Диас оны әскери хунта төрағасы болып президенттікке ауыстырды. 29 маусымда Диас отставкаға кетуге мәжбүр болды, ал Монсон басқаратын үш адамнан тұратын жаңа хунта билікті өз қолына алды. АҚШ дипломаты Джон Пьюрифой, төңкерісте де рөл атқарған, әскери хунтаның үш мүшесін де шақырды, ал Диас Пьюрифой мен Санчеспен болған кездесуден кейін отставкаға кететінін хабарлады. Сосын Монсон кіріп, жаңа хунта құратынын жариялады.

Сальвадор келіссөздері

Монсон коммунизмге қарсы тұрушы еді және АҚШ-қа адалдығын көп рет айтқан. Дегенмен, ол бастапқыда АҚШ қолдауымен Арбенске қарсы төңкеріс жасаған көтерілісшілердің басшысы Карлос Кастильо Армасқа билікті беруге құштар болған жоқ. АҚШ Мемлекеттік департаменті Сальвадордың диктаторы Оскар Осорионы Монзонды, Кастильо Армасты және басқа да маңызды тұлғаларды Сан-Сальвадордағы бейбіт келіссөздерге қатысуға шақыруға көндірді. Осорио оған келісті, және Диас биліктен қуылғаннан кейін Монсон мен Кастильо Армас 30 маусымда Сальвадор астанасына келді. Хунтада Монзонды қолдаушылар деп есептелген полковник Круз Салазар мен полковник Дюбуа, Монзонның білмеуімен Кастильо Армаспен құпия келісім жасасып, 7 шілдеде отставкаға кетті. Осының салдарынан Монзон хунтада аздыққа түсіп, 1 қыркүйекте өзі де отставкаға кетті. Бұл Кастильо Армасқа хунта президенті болып бірауыздан сайлануға жол берді. Олардың ынтымақтастығы үшін Салазар мен Дюбуаға әрқайсысына 100 000 АҚШ доллары төленді. 13 шілдеде АҚШ үкіметі жаңа үкіметті мойындады. 1954 жылдың қазан айының басында сайлау ұйымдастырылды, бірақ барлық саяси партияларға қатысуға тыйым салынды. Бір ғана үміткер болды – Карлос Кастильо Армас, ол дауыстардың 99% жинады. Монсон Кастильо Армас әкімшілігінде қызметін жалғастырды.

Өлім

1981 жылы 6 маусымда Эльфего Эрнан Монзон Агирре Гватемалада 69 жасында қайтыс болды.