Кіріспе
Гватемала президенті 1873-1885 жылдары.
Хусто Руфино Барриос Ауйон (19 шілде 1835 – 2 сәуір 1885) – гватемалалық саясаткер және әскери генерал, 1873 жылдан өліміне дейін, 1885 жылға дейін Гватемала президенті қызметін атқарған. Ол либералдық реформаларымен және Орталық Американы қайта біріктіруге жасаған тытыстануымен танымал болды.
Ерте өмір
Барриос жастығынан-ақ зиялы қабілетімен және күш-қуатымен белгілі болды, заң оқу үшін Гватемала қаласына барып, 1862 жылы заңгер атанды.
Билікке көтерілу
1867 жылы Гватемаланың батысында көтеріліс басталды, көптеген тұрғындар бұрынғы тәуелсіз мемлекет мәртебесіне, Лос-Альтосқа, қайта оралуды қалады. Барриос Кетсальтенангодағы көтерілісшілерге қосылып, көп ұзамай өзін қабілетті әскери басшы ретінде көрсетті, содан кейін көтерілісші әскерде генерал шеніне ие болды. 1871 жылдың шілдесінде Барриос басқа генералдар мен наразылармен бірге Гватемаланың ұзақ жылдар бойы бекінген консервативтік үкіметін құлатуды көздейтін "Отан үшін жоспар" жариялады; олар осы жоспарды орындауға жедел жетті, генерал Гарсия Гранадос президент деп жарияланды, ал Барриос қарулы күштердің бас қолбасшысы болды. Барриос Кетсальтенагоға оралғанда, Гарсия Гранадосты өз партиясының мүшелері әлсіз санады және сайлау шақыруды талап етті, себебі Барриос жақсы президент бола алады деген жалпы пікір қалыптасқан еді. Барриос 1873 жылы президент болып сайланды.
Экономика
Барриос билік құрған кезде, Рафаэль Каррераның консервативті режимі қатты қорғаған "үндістердің жері" тәркіленіп, 1871 жылғы Либералдық революцияда оған көмектескен офицерлерге таратылды. №170 жарлық (ә.қ.а. Халық санауын өтеу жарлығы) армия офицерлері мен Верапастағы неміс қоныс аударушыларының пайдасына осы жерлерді тәркілеуді жеңілдетті, себебі ол осы ортақ үнді жерлерін ашық сатуға мүмкіндік берді. Сондықтан Барриос режимі кезіндегі өндірістік жүйенің басты ерекшелігі – азау санындағы жер иелерінің қолында кең аумақты жерлердің шоғырлануы және тума жергілікті жұмысшыларды пайдалану негізіндегі "жер шаруашылығындағы тәуелділік" құрылымы болды. Кофе плантацияларына тұрақты түрде жұмыс күші жеткізу үшін, көптеген жұмысшыларды қажет ететін кофе плантациялары үшін Барриос үкіметі Күндізгі жұмысшылар ережелерін, еңбек заңнамасын қабылдады, ол бүкіл жергілікті халықты жаңа және дәстүрлі Гватемалалық жер иелерінің билігіне бағындырды, тек тұрақты дін қызметкерлері ғана елден қуылды және олардың мүліктері тәркіленді. Осы жарлықта Гватемаланың тума халқы үшін келесі шаралар белгіленді:
ферма иелері қажеттілікке қарай талап еткен кезде, тума халқының қалалары қай жерде орналасқанына қарамастан, фермаларда жұмыс істеуге заңмен міндеттелді. Күндізгі жұмысшылардың барлық қажетті фермаларға жіберілуін қамтамасыз етуге міндеттелген жергілікті билік органдарының бақылауында болды. "Қайта оқытуға" (habilitation) жататын: күндізгі жұмысшыны қарызға батырып, одан кейін жер иелеріне қалаған уақытқа дейін өздерінің жерінде ұстауға заңдық негіз жасауға мүмкіндік беретін, мәжбүрлі алдын ала төлем түрі. Күндізгі жұмысшының кітапшасын жасады: күндізгі жұмысшының жұмыс беруші алдында берешегі жоқ екенін растайтын құжат. Бұл құжатсыз кез келген күндізгі жұмысшы жергілікті билік пен жер иелерінің қалауына бағынышты болар еді.
Екінші мерзім
1879 жылы Гватемала үшін конституция бекітілді. Бұл Республиканың тәуелсіз ел ретінде алғашқы конституциясы болды, себебі бұрынғы консерваторлық үкімет жарлықтар арқылы билік жүргізген. 1880 жылы Барриос алты жыл мерзімге президенттікке қайта сайланды. Барриос Гватемала мен Мексика арасындағы шекара дауы туралы мәселені шешу үшін Америка Құрама Штаттарының делдалдыққа араласуын қадағалаған, бірақ нәтижеге қол жеткізе алмады.
Орталық Америка одағы
Гватемала, Сальвадор және Гондурас Орталық Америка одағын қайта құруға келісті, бірақ сол кездегі Сальвадор президенті Рафаэль Зальдивар бас тартуға шешім қабылдады және Барриосты құлату үшін одақтасу мақсатымен Мексикаға елшілер жіберді. Мексика президенті Порфирио Диас Барриостың либералдық реформаларынан және Барриостың жоспарлары іске асса, күшті Орталық Американың көрші ел ретінде тудыратын ықпалынан қауіптенді. Диас Соконускодағы даулы аймақты басып алу үшін мексикалық әскерді жіберді.
Өлім
Жюсто Руфино Барриос 2 сәуірде 1885 жылы Сальвадордағы Халчуапа шайқасында қаза тапты, оның ұлы, генерал Венансио Барриос та сол шайқаста мерт болды. Либералдық ресми нұсқа бойынша Барриос офицер Адольфо В. Холлмен бірге шайқаста қаза тапқан. Дегенмен, кейбір деректерде гватемалалық әскердің бірі қате оқ атып, президент Барриосты артынан өлтіргені немесе оны өлтіру жоспары болған болуы мүмкін екені айтылады. Оның қазасы туралы хабарды естіген Гватемала армиясы қорқынышқа ұшырады; президент Барриостың жүрегі туысы, офицер Хосе Мария Рейна Барриос, Венансио Барриостың денесін алып, гватемалалық батальондардың шегінуін ұйымдастырды және сальвадорлықтардың шабуылына қарсы қорғанысқа дайындық жасады. Рейна Барриос, Росарио Ерджабенс есімімен қол қойып, өзі көрген оқиғаны баяндады, ол ресми мәліметтермен сәйкес келмейді: «Бас генерал, Жюсто Руфино Барриос, сағат 8-ге жуық уақытта «Каса Бланканың» солтүстік-шығыс жағына жеке басқарумен шабуыл жасауға шешім қабылдады; осы мақсатта ол барлық сарбаздары жалапалықтардан құралған Жирон бригадасын жіберді. Бұл сарбаздар өте қорқақ және арсыздықпен әрекет етті. Олардың кейбір опасыз сатқынның, жүрексіз және ар-ұяттан безген, игіліктің құнын білмей, жақсылық жасаған адамның қолын жалап, оның мейірімділігі мен ырысынан пайдаланған адамның әсерімен болған деп есептеледі. Апатты жағдай, шабуыл басталғаннан кейін бірден, жаудың оғы оны ауыр жарақаттады және оны майданнан шығару қажет болды. Бұл қайғылы оқиға генерал Барриосты өлген күйде көрген бірнеше қорқақ жалапалық сарбаздарға өздерінің бекеттерін тастап, қайғылы жаңалықты таратуға себеп болды». 4 сәуірде жеңілген гватемалалық әскерлер Гватемала қаласына келді, онда Рейна Барриос батыл шайқастағы ерен еңбегі үшін генерал шеніне көтерілді. Бүгінде оның суреті Гватемаланың бес кветсальдық банкнотасында бейнеленген, ал Исабаль облысының астанасы Пуэрто-Бариос қаласы мен порты оның есімін иеленеді.