Кіріспе

Американдық автор және кітапханашы (1954 жылы туған)

Синтия Райлант (6 маусым 1954 жылы туған) – американдық автор және кітапханашы. Ол 100-ден астам балалар кітабының авторы, олардың ішінде көркем әдебиет (сурет кітаптары, әңгімелер және романдар), ғылыми-танымдық және поэзия жанрларындағы туындылар бар. Оның бірнеше кітабы марапаттарға ие болды, соның ішінде 1993 жылы «Ньюбери» медалін жеңіп алған «Missing May» романы және 1987 жылы «Ньюбери» құрмет кітабы атанған «A Fine White Dust». Оның екі кітабы «Калдекотт» құрмет кітабының тізіміне енген.

Ерте өмір

Райлант Батыс Вирджиния штатының Хопвелл қаласында, АҚШ армиясының ветераны Джон Тьюн Смит пен Лиатрел Смиттен (қыздық аты – Райлант) дүниеге келді. Райлант өзінің псевдонимі ретінде анасының қыздық есімін пайдаланады. Ол өмірінің алғашқы төрт жылын Иллинойс штатында өткізді. Төрт жасында ата-анасы ажырасып, анасының ата-анасымен Куль-Ридж (Батыс Вирджиния) қаласына тұруға жіберілді, ал анасы медбикелікке оқуға кеткен кезде ол жылына бірнеше рет ғана оны көре алды. 1960 жылдарда АҚШ-тың Аппалачи аймағында өскен Райлант өте қиын экономикалық жағдайда өмір сүрді. Оның әже-шешесі, туыстары және мейірімді жергілікті тұрғындар оған қамқорлықпен күтім жасап, қауіпсіз ортаны қамтамасыз етті, ал кішкентай қыз "біреу мені алып қайтып келгенше күтемін" деп ойлады. Бірақ олар өте кедей болды және электр қуаты, су құбыры және көлік құралдары жоқ қарапайым өмір сүрді. Сондықтан ол бала кезінде балалар кітаптарын көрмеді, көбінесе комикстер оқыды және табиғаттың құшағында уақыт өткізді. Райлант әкесімен қайтадан кездеспеді, ол 1967 жылы он үш жасында қайтыс болды. Кейін ол: «Мен оны тануға немесе оған қоштасуға мүмкіндік алмадым, және жазушы болуым үшін осы жоғалтудың өзі жеткілікті болды» деп жазды. Тоғыз жасында Райлант Пол Маккартни мен The Beatles-ке ғашық болды. Дегенмен, оның Батыс Вирджиниядағы балалық шағы оның туындыларына зор әсер етті, олардың көптегені Аппалачи аймағындағы өмірмен байланысты. Жасөспірім шағында Райлант Роберт Кеннедиге қызығушылық танытты және президенттік науқаны кезінде онымен кездесті. Ол оның қазасынан қатты қайғырды. Оның эмоционалдық дамуына мектептегі бір ұлмен болған қарым-қатынасы да маңызды рөл атқарды. Колледжді бітіргеннен кейін мамандығы бойынша жұмыс таба алмағандықтан, ол алдымен Ханттингтондағы (Батыс Вирджиния) Кабелл округінің кітапханасында официант болып жұмыс істеді, кейін кітапханашы болып орналасты, сонда ол балалар кітаптарымен танысты. 1979 жылы Маршалл университетінде жартылай штат бойынша ағылшын тілінен сабақ берді және өзінің алғашқы кітабын – «Тауларда жас кезімде» жазды. 1993 жылы Райлант бірінші некесінен туған ұлымен бірге Орегон штатының Юджин қаласына көшіп барды. 2003 жылы Портлендке (Орегон штаты) көшті. «Missing May» (1993) кітабы Ньюбери медалін жеңіп алды. «The Relatives Came» және «Appalachia: The Voices of Sleeping Birds» (1991) кітаптары Boston Globe/Horn Book Honor Books тізіміне енді, сондай-ақ сүйікті адамынан айырылу туралы «Missing May» кітабы да осы тізімге қосылды. «A Kindness» (1988), «Soda Jerk» (1990) және «A Couple of Kooks and Other Stories about Love» (1990) кітаптары Америка кітапханалар қауымдастығының «Жасөспірімдерге арналған жылдың үздік кітабы» деп танылды.