Кіріспе

Дантролен натрийі, басқалармен қатар Dantrium тауарлық атауымен сатылатын, бұлшық еттердегі оқу-құсылу байланысын азайтатын постсинаптикалық бұлшықеттерді босаңсытатын химиялық қосылыс. Ол саркоплазмалық ретикулумнан Ca2+ иондарының шығарылуын рианодин рецепторларына қарсы әрекет ету арқылы тежейді. Бұл жалпы анестезия немесе дәрі-дәрмектердің салдарынан туындайтын сирек кездесетін, өмірге қауіпті ауру – қатерлі гипертермияны емдеу және алдын алу үшін қолданылатын негізгі препарат. Сонымен қатар, ол нейролептикалық қатерлі синдромды, бұлшықет спастигін (мысалы, инсульттан кейін, параплегия, церебральды паралич немесе көптеген склерозбен ауыратын науқастарда) және 2,4-динитрофенол немесе оған байланысты динозеб және динотерб қосылыстарымен улануда қолданылады.

Жүктілік және бала емізу

Жүктілік кезінде қажет болған жағдайда, жеткілікті адамдарға жасалған зерттеулердің нәтижесі жоқ, сондықтан препаратты жүкті әйелдерге тек қана қатаң көрсеткіштер болғанда ғана беру керек. Препаратты босануға жақын уақытта қолданса, нәрестеде гипотония тудыруы мүмкін. Дилтиазем/верапамил түріндегі кальций арналарын блокадалайтын препараттар: Дантроленмен бірге тамырға енгізілгенде және кальций арналарын блокадалайтын препараттармен бірге қолданғанда, ауыр жүрек-қан тамырларының жедел құлдырауына, жүрек ырғағының бұзылуына, миокардтың әлсіреуіне және қандағы калийдің деңгейінің жоғарылауына әкелуі мүмкін. Векуроний бромиді сияқты, нейромискулярлық блокаданы күшейтетін деполяризацияланбайтын нейромискулярлық блокадалаушы агенттер. Орталық нерв жүйесін басаңдататын препараттар: седативтік әсер күшейеді. Бензодиазепиндер де бұлшық әлсіздігін тудыруы мүмкін. Бірлескен оральдық контрацептивтер және эстрогендермен гормондық алмастыру терапиясы дантроленнің бауырға зиянды әсерін күшейтуі мүмкін, әсіресе 35 жастан асқан әйелдерде.

Фармакология

Дантролен қаңқа бұлшық еттеріндегі қозу-жиырылу байланысын басады, рианодин рецепторының рецептор антагонисті ретінде әрекет етеді және жасуша ішіндегі бос кальций концентрациясын төмендетеді. Дантроленнің суға нашар ерігіштігі оның қолданылуында белгілі бір қиындықтар тудырады. Дантроленнің суда жақсы еритін аналогы – азумолен, ұқсас жағдайларда қолдану үшін әзірленуде. Davis and Snyder; (1968, Norwich Pharma Co.).

Тарих

Дантролен алғаш рет 1967 жылы ғылыми әдебиетте жаңа класс бұлшықет релаксаторы ретінде ұсынылған гидантоин туындыларының бірі ретінде сипатталды. Оңтүстік Африка анестезиологы Гейсфорд Харрисон оның қатерлі гипертермияны емдеудегі тиімділігін ашқанға дейін дантролен кеңінен спастикалық жағдайларды емдеуде қолданылған, және ол туралы 1975 жылы "Анестезияның британдық журналында" жарияланған маңызды мақалада хабарланды. Харрисон генетикалық тұрғыдан сезімтал шошқаларда галотан анестезиясымен қатерлі гипертермияны экспериментальды түрде тудырды және дантроленді тамырға енгізуден кейін сегіз экспериментінің жетісі аман қалды, бұл 87,5% тірі қалу деңгейін көрсетті. Дантроленнің адамдардағы тиімділігі кейіннен 1982 жылы жарияланған көп орталықты зерттеуде расталды және 1993 жылы эпидемиологиялық тұрғыдан нақтыланды. Дантроленге дейін қатерлі гипертермияны емдеудің жалғыз құралы прокаин болған, ол жануарлар моделінде 60% өлім-жітімге алып келген. Agilus құрамында маннит пен натрий гидроксиді дайындау уақытын қысқарту және қолдануды жеңілдету үшін гидроксипропил бета циклодекстрин (HP β CD) және Macrogol 3350-мен алмастырылды.