Кіріспе

Британдық лейборист саясаткері және қоғамдық белсенді (1965 жылы туған)

Клод Ажит Морес (1965 жылдың 22 қазанында туған) – британдық Лейборист партиясының саясаткері және қоғамдық белсенді, 1999 жылдан бастап Ұлыбританияның 2020 жылдың 31 қаңтарында Еурооданынан шығуына дейін Лондоннан Еуропалық парламент депутаты болды. Ол Азаматтық бостандықтар, Әділет және ішкі істер комитетінің төрағасы, Еуропалық парламенттегі Лейборист партиясының жетекші орынбасары және Еуропалық парламенттегі социалистер мен демократтар тобының вице-президенті қызметін атқарды.

Өмірбаян

Клод Морес – үнді тегінен шыққан. Ол Аденде (Аден мемлекеті) дүниеге келді және төрт жасында Үндістаннан Шотландияға, Данди қаласына көшіп, сонда өсті. Оның ата-анасы – Карнатака (Мангалор) және Мумбаи қалаларынан келген үнді католиктері. Ол Стирлингтегі Сент Модан жоғары мектебінде оқыды, содан кейін Данди университетінде, Биркбек университетінде, Лондон университетінде және Лондон экономика және саяси ғылымдар мектебінде заң және халықаралық құқықтан білім алды. Қазіргі таңда Лондон қалалық университетінің Еуропа құқығы институтында (ISEL) аға ғылыми қызметкер болып жұмыс істейді.

Бұрынғы еңбектері

Шотландиядан кеткеннен кейін Мораес Шығыс Лондонға қоныс аударды, кедейлікке қарсы қайырымдылық ұйымы «Тойнби Холлда» өмір сүрді және ерікті болып жұмыс істеді, кейін кеңес мүшесі болды. 1987 жылғы жалпы сайлаудан кейін ол Парламент депутаттары Джон Рид пен Пол Боатенгтің ғылыми қызметкері болды, ал 1989 жылы Кәсіподақтар конгресінде ұлттық лауазымда қызмет етті, онда ол TUC-ті Еуропалық Кәсіподақтар Конфедерациясында өкілдік етті. Еуропарламентке сайлануға дейін Мораес 1967 жылы құрылған, босқындар мен көші-қон мәселелеріне маманданған, Ұлыбританиядағы тәуелсіз құқықтық қорғау ұйымы – Иммигранттар игілігі жөніндегі бірлескен кеңестің директоры ретінде танылды. JCWI-де ол Ұлыбритания және Еуропа соттарында заңдық шақыруларды ұйымдастыруға көмектесті, 1992 жылы Дам Энн Оуэрстен кейін директорлық қызметке тағайындалды. Мораес 1997-2002 жылдары Расалық теңдік комиссиясына комиссар болып тағайындалды және 1994-2002 жылдары «Азаттық» кеңесінің сайланған мүшесі болды. 1992 жылғы жалпы сайлауда Харроу-Вест сайлау округінде екінші орын алды.

Еуропа Парламенті мүшесі, 19992020

1999 жылғы еуропалық сайлауда Еуропа Парламентіне сайланды, сол жылы Еуропа Парламентіне сайланған алғашқы Оңтүстік Азия (үнді) тегіндес Еуропалық Парламент депутаты (ЕПД) атанды. 2004 жылы Еңбек партиясы тізімінде бірінші нөмірмен қайта сайланды, және 2009 және 2014 жылғы еуропалық сайлауларда да бірінші орынды иеленді. Бастапқыда Жұмыспен қамту және әлеуметтік саясат, құқықтық мәселелер және ішкі нарық комитеттерінің мүшесі болды. Ол расалық теңдік туралы директиваның (2000) Еуропалық Одақ бойынша жүзеге асырылуына кедергі келтіретін факторларды анықтау және оны қолдау науқанына қатысты. Оның заңнамалық есептеріне «Кеңейтілген Еуропада азшылықтарды қорғау» (2005), «Еуропадағы маусымдық қызметкерлерді қорғау» (2014) және «Көк карта» миграциялық директивасы (өзгертілген нұсқасы) (2017) кіреді. 2009-2014 жылдары Азаматтық бостандықтар, әділет және ішкі істер комитетіндегі Социалистер мен демократтар тобының (S&D) сайланған өкілі болды. 2013 жылы Эдвард Сноуденнен алынған ақпараттардың жариялануынан кейін жаппай бақылауды зерттеу парламенттік тергеуінің баяндамашысы болып тағайындалды. 2014 жылдың наурызында мақұлданған «АҚШ Ұлттық қауіпсіздік агенттігінің бақылау бағдарламалары, мүше мемлекеттердегі бақылау органдары және олардың ЕО азаматтарының негізгі құқықтарына және әділет және ішкі істер саласындағы трансатлантикалық ынтымақтастыққа тигізетін әсері» атты зерттеу мен оның есебі кейде Парламенттің «Еуропалық цифрлық құқықтар туралы хартасы» деп аталды, себебі ол деректерді қорғау, жеке өмірге қатысты құпиялылық, бақылау, интернетті басқару, экстремистік контент және оны алып тастау саясаты, шифрлау және киберқылмыс салаларындағы ЕО-ның адам құқықтары мен коммерциялық мүдделерін қарастырды. 2018 жылы Facebook-ты зерттеу жөніндегі Еуропалық Парламенттік тергеудің төрағасы болды, оның аясында Марк Цукербергтен арнайы жауап алу сессиясы өтті және сайлауға араласу, жеке деректердің дұрыс пайдаланылмауы және Cambridge Analytica-ның салдары сияқты кең мәселелер зерттелді. 2014 жылдың шілдесінде Мораес Азаматтық бостандықтар, әділет және ішкі істер жөніндегі Еуропалық парламент комитетінің (LIBE комитеті) төрағасы болып сайланды, онда ол GDPR және Ақшаны жылыстатуға қарсы директива (AMLD) бойынша Еуропалық Одақтың заңнамалық трилогтарына төрағалық етті. 2016 жылы Ұлыбританияның Еуропалық Одаққа мүшелігі туралы референдумнан кейін ол 2019 жылғы еуропалық сайлауға дейін Еуропалық Парламенттің Brexit басқару комитетінің мүшесі болды. Ол Еуропалық Одақ азаматтарының құқықтары, Ұлыбритания азаматтарының Еуропалық Одақтағы құқықтары, қауіпсіздік одағы және құқық қорғау, деректердің жеткіліктілігі, көші-қон, баспана беру құқығы және еркін қозғалыс мәселелері бойынша Парламенттің шығу туралы келісімге қатысты ұстанымын қалыптастыруға үлес қосты. 2018 жылы комитетінің гуманитарлық, бюджеттік және босқындар дағдарысының заңнамалық аспектілеріндегі рөлінің артуына байланысты Ливия, Нигер, Ливан, сондай-ақ Грекия мен Италиядағы қабылдау орталықтарына (hotspots) делегациялар жетекшілік етіп, Еуропалық Одақтың жауап беруін жақсартуға көмектесті. 2019 жылы ол Еуропалық баспана беруді қолдау агенттігінің баяндамашысы ретінде босқындармен ұзақ жылдар бойы жұмысын жалғастырды. Сондай-ақ 2018 жылы ол Еуропалық Комиссияның Польша үкіметінің құқық үстемдігін бұзу туралы мәлімдемесіне байланысты Еуропалық Парламенттің келісім рәсімі бойынша тұрақты баяндамашысы болды, алғаш рет ЕО шарттарының 7-бабын тікелей қолдану туралы шешім қабылданды. Ол сол жылы Польша мен Словакияға құқық үстемдігін зерттеу үшін барлық партиялық делегациялар жетекшілік етті, бұл Ян Куцяк атты журналистің өлтірілуінен кейін болды. 2019 жылы ол Бюджеттік бақылау комитетімен бірлесіп, алғашқы Еуропалық Бас прокурорды құру және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі операциялық кеңсе тағайындалуына қатысты Еуропалық Парламенттің мандатын бақылады, сондай-ақ ЕҚК-ның өкілеттіктерін адам саудасымен айналысатын ұйымдасқан қылмыскерлерге қарсы күрес үшін кеңейтуге шақырды. 2019 жылдың мамырында Клод Мораес Лейбористік партиядан Лондон сайлау округінде бірінші нөмірмен тіркеліп, 2019 жылғы еуропалық сайлауда қайта сайланды. Осы сайлаудан кейін ол Еуропалық Парламенттегі Социалистер мен демократтар тобының (S&D) вице-президенті болып сайланды.

Құрметтер мен марапаттар

2011 жылы Мораес адам құқықтары жөніндегі жұмысы үшін "Dod" және Еуропалық парламент журналының "Жылдың Еуропарламент депутаты" атағымен марапатталды. 2016 жылы ол Politico журналының "Нақты маңызға ие 40 Еуропарламент депутаты" тізіміне енді. 2017 жылы Vote Watch Europe ұйымы оны "ең ықпалды" британдық Еуропарламент депутаты және Еуропалық парламенттегі ең ықпалды алтыншы депутат ретінде таныды. 2019 жылы Альберто Коста және Стюарт Макдональд депутаттармен бірге ол 3 миллионнан астам ЕО азаматының құқықтарын қорғау жұмысы үшін "Елші" сыйлығын алды. Клод Мораес 2020 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде адам құқықтарына қосқан үлесі үшін Британ империясы орденінің офицері (OBE) атағымен марапатталды және 2022 жылы Гринвич университетінің құрметті докторлық дәрежесін (DUniv) иеленді.