Кіріспе
Босния және Герцеговинаның Социал-демократиялық партиясы (босниялық: Socijaldemokratska partija Bosne i Hercegovine (SDP BiH) / Социјалдемократска партија Босне и Херцеговине), сонымен қатар жай ғана Социал-демократиялық партия (Socijaldemokratska partija (SDP) / Социјалдемократска партија) деп белгілі, Босния және Герцеговинадағы тарихи саяси партия. Қазіргі кезде ол негізінен босниялықтардың қолдауын жинап отыр.
The Social Democratic Party of Bosnia and Herzegovina (Bosnian: Socijaldemokratska partija Bosne i Hercegovine (SDP BiH) / Социјалдемократска партија Босне и Херцеговине), also simply known as the Social Democratic Party (Socijaldemokratska partija (SDP) / Социјалдемократска партија) is a social democratic political party in Bosnia and Herzegovina. and now gathers most of its support from Bosniaks.
Шығу тегі
СДП-ның тамыры 1909 жылы құрылған Босния және Герцеговинаның Социал-демократиялық партиясында. Партия жұмысшылар тарапынан өздерінің құқықтары мен мүдделерін қорғау мақсатымен құрылды және барлық этникалық топтардың өкілдерін қамтыды. 1920 жылдың 20 сәуірінде Социал-демократиялық партия Югославия Коммунистер лигасының құрамына кірді. Босния және Герцеговинаның СДП 1992 жылдың 27 желтоқсанында қайта құрылды. Алғашқы СДП-ға Боснияның Социал-демократтары партиясы қосылу арқылы партия кеңейтілді.
Уақыт шкаласы
Босния және Герцеговинадағы соғыстан кейінгі алғашқы сайлауда 1996 жылы СДП БиГ бес басқа партиямен Біріккен тізімде коалиция құрды. Босниялық және хорват Президенттік мүшелігіне кандидаттар Сеад Авдич пен Иво Комшич сайланбады. 1997 жылғы 6 сәуірде Златко Лагумджия СДП БиГ-нің жаңа президенті болып сайланды. 2000 жылғы парламенттік сайлауда СДП БиГ Өкілдер палатасында ең көп мандатты жеңіп алды. 2001 жылғы 22 ақпанда Божидар Матич Министрлер Кеңесінің төрағасы болып тағайындалды. 2006 жылғы жалпы сайлауда Желько Комшич Президенттікке хорват мүшесі болып сайланды және 2010 жылғы жалпы сайлауда қайта сайланды. 2014 жылғы 7 желтоқсанда Нермин Никич партия президенті болып сайланды, Лагумджиядан кейін осы лауазымға ие болды. 2020 жылғы қалалық сайлау алдында СДП БиГ «Халық және Әділет» (NiP), «Біздің партия» (NS) және «Тәуелсіз Босния және Герцеговина тізімі» партияларымен бірге төрт партиялық либералды коалицияға қосылды, бұл коалиция «Төрттік» деп белгілі. «Жақсы болашақ үшін одақ» және «Еуропалық халықтар одағы» қолдауымен коалиция 2022 жылғы 21 мамырда Босниядағы жалпы сайлауда Денис Бечировичтің кандидатурасын ұсынды, ол Президенттік мүшелігіне түсіп, босниялықтарды өкілдік етті. 2022 жылғы 2 қазанда өткен жалпы сайлауда Бечирович 57,37% дауыспен Президенттікке сайланды. Сайлаудан кейін СДП БиГ «Тәуелсіз әлеуметтік демократтар альянсы», «Хорват демократиялық одағы», NiP, NS және «Демократиялық халық альянсы» коалициясының қолдауымен жаңа үкімет құру туралы келісімге келді.
Идеология
Социал-демократиялық партия – солшыл демократиялық партия. Бағдарламалық көзқарасы Еуропа мен әлемдегі әлеуметтік демократияның құндылықтары мен идеяларына сай келеді. СДП Босния және Герцеговина – жұмысшылардың, ауыл халқының, студенттердің, жастардың, ардагерлердің, әйелдердің, зейнеткерлердің және Босния мен Герцеговинаның шетелдегі азаматтарының әлеуметтік жағдайын жақсартуға ерекше мән беретін азаматтық партия.
Президенттердің тізімі
#Аты (Туған – Өлген) Портрет Қызмет мерзімі Күндер 1 Нияз Дуракович (1949–2012) 27 желтоқсан 1992 6 сәуір 1997 2 Златко Лагумжия (т. 1955) 6 сәуір 1997 7 желтоқсан 2014 3 Нермин Никишич (т. 1960) 7 желтоқсан 2014 қазіргі уақытқа дейін
Босния мен Герцеговинаның Парламенттік Ассамблеясы
+ Босния және Герцеговина Парламент Ассамблеясы Жыл Лидері # Халық дауысы % Өкілдер палатасы Орын өзгерісі Сенат Орын өзгерісі Үкімет 1996 Нияз Дуракович 4 136,203 5.68 Жаңа Жаңа 1998 Златко Лагумджия 5 159,876 9.26 2 1 2000 1 268,270 18.00 5 2 2002 4 128,212 10.43 5 2 2006 4 143,272 10.15 1 0 2010 1 284,435 17.33 3 3 2014 7 108,501 6.65 5 4 2018 Нермин Никишич 4 150,453 9.08 2 1 2022 4 129,499 8.15 0 1
Босния және Герцеговина Федерациясының Парламенті
+ Босния және Герцеговина Федерациясының Парламенті Жыл Лидері # Халық дауысы % Өкілдер палатасы Орын өзгерісі Сенат Орын өзгерісі Үкімет 1996 Нияз Дуракович 3-ші 105,897 7.93 Жаңа Жаңа 1998 Златко Лагумжия 3-ші 126,635 13.65 8 6 2000 2-ші 226,440 26.09 18 27 2002 3-ші 111,668 15.96 22 28 2006 3-ші 130,204 15.17 2 3 2010 1-ші 251,053 24.53 11 9 2014 5-ші 100,626 10.14 16 11 2018 Нермин Никишич 2-ші 145,458 14.53 4 2 2022 2-ші 131,323 13.46 1 3
Президенттік сайлау
+ Босния және Герцеговина президенті Сайлау жылы # Кандидат Дауыс % Өкілдік Ескерту Сайланды?19962ndИво Комшич37,68410.1% Хорваттар4thСеад Авдич21,2542.3% Босниялықтар—19982ndГрадимир Гойер113,96131.8% Хорваттар—20023rdАлия Бехмен90,43417.5% Босниялықтар7thМладен Граховац22,8524.5% Сербтер—20061stЖелько Комшич116,06240.0% Хорваттар4thЮгослав Йовичіч22,2454.1% Сербтер—20101stЖелько Комшич337,06560.6% Хорваттар—20144thБакир Хаджиомерович75,36910.0% Босниялықтар—20182ndДенис Бечирович194,68833.5% Босниялықтар—20221stДенис Бечирович330,23857.37% Босниялықтар3rdВойин Миятович38,6556.1% Сербтер—