Кіріспе
Испандық ит тұқымы Преса Канарио - мастиф немесе аулау иті типіндегі ірі испандық ит тұқымы. Ол Канар аралдарының автономиялық аймағында пайда болған, көбінесе Гран-Канария және Тенерифе аралдарында кездеседі. Бұрын "Дого Канарио" деп аталған. Дәстүрлі түрде күзетші ит ретінде, қой және мал бағу үшін, сондай-ақ 1936 жылға дейін Испанияда заңды болған, ал кейін құпия түрде жалғасқан иттармен күресу үшін қолданылған.
The Presa Canario is a Spanish breed of large dog of mastiff or catch dog type. It originates in the autonomous region of the Canary Islands, and is found mostly in the islands of Gran Canaria and Tenerife. It was formerly known as the Dogo Canario. It was traditionally used as a guard dog, as a herding dog for both sheep and cattle, and for dog fighting, which was legal in Spain until 1936 and may have continued clandestinely thereafter.
Тарих
Преса Канарио Бардино Майореродан тегін алады, ол бұрын Канар аралдарында кеңінен таралған. Осы типтегі иттің ұрпақтары колониялық кезеңде әр түрлі уақытта аралдарға әкелінген молсоидті иттің түрлерімен шағылыстырылды. Преса Канариоға әсіресе XIX ғасырдың соңында британдықтардың көптеп қоныстануымен Британ аралдарынан әкелінген иттің әсері зор болды. 1960 жылдары тұқым жойылудың қаупіне тап болды. 1982 жылы "Club Español del Presa Canario" атты тұқымдық қоғам құрылып, аралдар үкіметі жариялаған уақытша тұқымдық стандарт әзірленді. Стандарт 1989 жылы Испанияның "Real Sociedad Canina de España" ұйымымен бекітілді. 1991 жылы бұл ит Гран-Канария аралының символы ретінде Канар аралдарының ұлттық символдарының ресми тізіміне енгізілді. Ол 2001 жылы Испания үкіметімен ресми түрде мойындалды. 2001 жылы тұқым Халықаралық кинологиялық федерация (Federation Cynologique Internationale) тарапынан "Dogo Canario" деген атпен алдын ала қабылданды, ал 2011 жылы толық қабылданды. 2018 жылдың желтоқсанында "Реал Сосиедад Канина де Испанияның" өтініші бойынша аты "Presa Canario" деп өзгертілді. Австралия мен Жаңа Зеландияда тұқымды импорттау мен сатуға тыйым салынған.
Сипаттамалары
Преса-канарьо – бұл ауыр, мықты денелі ірі ит. Иттердің құлағы 60–66 см, салмағы 50–65 кг аралығында болады; едіткелердің құлағы шамамен 56–62 см, салмағы 10 кг-ға жуық аз. Басы кең, массивті, төртбұрышты және күшті брахицефальды пішінде. Егер құлақтары кесілген болса, тік тұрады. Құлақ кесуге тыйым салынған елдерде құлақтар басына жақын орналасқан, төмен қарай ілінеді және салбыраған немесе "роза" пішінде болуы керек. Жоғарғы еріні сәл салбыраған, бірақ артық емес. Алдыңғы жағынан қарағанда жоғарғы және төменгі еріндер бірігіп, кері V пішімін құрайды. Еріндердің ішкі жағы қара түсті. Бұл тұқымның ерекшелігі – көлбеу жотасы (арқасы иықтан сәл жоғары). Тұқымның тағы бір ерекшелігі – аяқтарының пішіні ("мысық аяқ") және жануардың мысықтай қозғалысы. Денесі мезоморфты, яғни иттің бойынан сәл ұзын, бұл мысықтай қозғалысына көмектеседі.
Қолдану
Преса-канарьо дәстүрлі түрде күзетші ит ретінде, қой және ірі қара малын айдау үшін, сондай-ақ 1936 жылға дейін Испанияда заңды болған, ал кейін жасырын түрде жалғасқан иттармен шайқасу үшін қолданылған. 1950 жылдарға дейін бұл практика барлық аралдарда кең таралған күйінде сақталды.