Кіріспе

Star Trek телесериалының кейіпкері, капитан Кристофер Пайктің бірінші көмекшісі Уна Чин Райли, көбінесе және бастапқыда Бірінші сан деп белгілі, Star Trek ғылыми-фантастикалық франшизасының ойдан шығарылған кейіпкері. Ол Кристофер Пайк "Энтерпрайз" кемесінің капитаны болған кезде оның бірінші көмекшісі болды. Ол алғаш рет 1965 жылғы түпнұсқа серияның пилоттық эпизоды "The Cage" ("Қоңыршық") фильмінде Маджел Барретт рөлінде пайда болды. Пилоттық эпизод қабылданбады және оның көптеген кейіпкерлері, Бірінші сан да, екінші пилоттық эпизодтан және кейінгі сериялардан алынып тасталды (Спок пен Кирк арасындағы қарым-қатынас Бірінші сан мен Пайк арасындағы қарым-қатынастың үлгісі болды). "Қоңыршық" фильмінен алынған кадрлар 1966 жылы "The Menagerie" ("Қоңыршық") екі бөлімдік эпизодында қайта қолданылды, бұл Пайк пен Бірінші санның "Энтерпрайз" кемесінің бұрынғы экипажының мүшелері екенін және Star Trek канонының бір бөлігі екенін көрсетті. Барретт, Star Trek франшизасының авторы Джин Родденберридің әйелі, 1966 жылдан 2009 жылға дейін франшизадағы көптеген байланыссыз кейіпкерлерді сомдады, мысалы, түпнұсқа сериядағы медбике Кристин Чапель, Star Trek: The Next Generation ("Жұлдыздар жолы: Келесі буын") сериалындағы Луаксана Трои және екі серияда да "Энтерпрайз" кемесінің компьютерінің дауысы. 2019 жылы "Жұлдыздар жолы: Дискавери" сериалының екінші маусымында, Пайк "Энтерпрайз" кемесінің капитаны болған кезде, Бірінші сан 53 жылдан кейін экранда алғаш рет пайда болды, оны Ребекка Ромийн сомдады. Ромийн сол жылы "Жұлдыздар жолы: Ұзын сапарлар" сериалының екі эпизодында рөлін қайталады және 2022 жылдан бастап Пайк экипажының оқиғаларына арналған "Жұлдыздар жолы: Жаңа әлемдер" сериалында тұрақты рөлде ойнады.

Көріністер

Персонаж 1966 жылы "The Menagerie" фильмінде дебют жасады, сондай-ақ 1988 жылға дейін көрсетілмеген "The Cage" фильмінде де. Бұл кейіпкер 2019 жылға дейін тікелей түсірілімде Star Trek-те қайтадан көрінбеді, ол CBS All Access веб-сериалының екінші маусымында қайта оралатын кейіпкер болды. Экранда көрсетілмесе де, капитан Пайк пен оның тобы алғаш рет Талос IV планетасына телепортталғанда, Бірінші нөмірдің Энтерпрайз басқаруын қысқа мерзімге иеленгені айтылады. Кейіннен ол өзі де бірнеше рет планетаға телепортталады. "The Cage" кезінде Бірінші нөмір өз шетелдік тұтқындарына адамдар құлдыққа түсуден гөрі өлуді қалайтынын дәлелдейді. Оның ресми өмірбаянында Пайк оған құпия түрде қызығушылық танытатыны жазылған. Number One Star Trek: Discovery екінші маусымының үш эпизодында пайда болады, бастапқысы "An Obol for Charon" эпизоды, онда ол USS Discovery кемесінде Пайкке барады. Ол Пайкке Энтерпрайз кемесіне жасалып жатқан жөндеу жұмыстары туралы хабарлайды және лейтенант Споктың қайда екені туралы ақпарат береді. Бірінші нөмірдің өте тапқыр екені айтылады (Пайк "адамдар оған міндетті болып қалуға бейім" деп әжуалы түрде атап көрсетеді) және оның дәмді тағамға құштарлығы бар – Пайкпен бірге асханадағы сахнада ол хабанеро соусы қосылған чизбургер тапсырады. Оның "Уна" есімі "Star Trek: Discovery" эпизодындағы "Such Sweet Sorrow, Part 2" (шамамен 40:30-да) Пайк: "Саған басқару құқығын беремін, Уна" деген сөзінде айтылады. Discovery атқарушы продюсері Мишель Парадайс Пайк Бірінші нөмірге сөйлегенін растады. Уна – бұл гаэль тілінде "ақиқаттың, сұлулықтың және бірліктің бейнесі" деген мағынаны білдіретін әйел есімі. Сондай-ақ ол латын тілінен шыққан, "Бір" деген мағынаны береді. Discovery екінші маусымының финалында "Such Sweet Sorrow" кейіпкердің шын есімінің Уна екені, ал "Strange New Worlds" үшінші эпизодында "Ghosts of Illyria" кейіпкердің толық аты-жөні "Una Chin Riley" екені және ол адам емес, иллирийлік екені көрсетіледі. Number One Star Trek: Short Treks қысқа фильмдер сериясының екі бөлімінде пайда болады.

Дау

Star Trek: The Original Series ("The Cage") алғашқы пилотын әзірлеу кезінде Родденберри Number One ролін арнайы Барретт үшін жазды. NBC басшылары аса танымал емес актрисаны бекітуге көңілсіздік білдірді. Родденберри бұл рөлге басқа актрисаларды да қарастырды, бірақ ешкім басқа кандидат ретінде талданбады. Родденберри сол дәуірдегі әйелдердің оны қабылдауының қиын болғанын айтты. Атқарушы продюсер Херб Солоу NBC басшыларын жаңа жүздің рөлге сенімділік әкелетініне көндіруге тырысты, бірақ олар оның Родденберридің сүйіктісі екенін білді. Осыған қарамастан, олар өндірістің осы кезеңінде Родденберриді ренжітпеу үшін оның актерлік құрамын бекітті. Екінші пилот түсірілді. Көптеген жағдайларда желі Энтерпрайздің екінші командирі ретінде әйел кейіпкерді ұнатпағаны түсіндірілсе де, Солоу оқиғаға өзгеше көзқарас білдірді; ол "ешкім оның актерлік шеберлігін ұнатып көрмеді, ол жақсы әйел еді, бірақ шындығында ол актерлікке қабілетсіз болды" деді. "Жұлдыз жолы: Нағыз оқиға" кітабында Солоу желінің кейіпкерге қатысты ешқандай мәселесі болмағанын, бірақ Родденберримен қарым-қатынасы болғандықтан салыстырмалы түрде белгісіз актрисаны таңдағандарына ашуланғанын айтады. NBC-нің екінші пилотқа тапсырыс беруіне байланысты Родденберри Number One кейіпкерін алып тастады, бірақ оның кейіпкерінің ерекшеліктері – әсіресе, оның салқын мінезі мен логикалық ойлау қабілеті – сериалдың барысында Спокқа (ол "The Cage" да пайда болады) біріктірілді. Star Trek: Picard сериалда зейнеткер адмирал Пикардтың "Number One" деп аталған питбулі бар. Number One алғаш рет 2016 жылғы Star Trek: Legacies романының трилогиясында "Уна" деп аталды, бұл романды Pocket Books баспасы түпнұсқалық сериалдың 50 жылдығына арнап шығарды. Авторлар Грег Кокс, Дэвид Мак, Дейтон Уорд және Кевин Дилмор романдардағы маңызды рөліне байланысты оған есім берді. Көптеген дереккөздер бұл шешімнің Star Trek авторы Уна МакКормакқа құрмет көрсету мақсатында жасалғанын көрсетеді. "Уна" есімі Star Trek: Discovery сериалдың екінші маусымының финалында қолданылғаннан кейін канонға енді.

Қабылдау

Баретттің бірінші пилоттағы Бірінші номер рөлі оны түпнұсқа Star Trek телесериалында медбике Чапел рөліне таңдауға әкелді. "The Cage" пилоттық түсірілімінің көп бөлігі, соның ішінде Баретттің Бірінші номер рөліндегі көріністері 1966 жылғы "The Menagerie" эпизодына енгізілді. 2017 жылы Space.com "The Menagerie" эпизодын барлық Star Trek телесериалдарының арасында үшінші ең жақсы эпизод деп бағалады. "The Cage" 1965 жылы NBC телеарнасына ұсынылды, бірақ ол 1986 жылға дейін VHS форматында жарық көрмеді және 1988 жылға дейін көрсетілмеді. Осыған сәйкес, "The Menagerie" осы кейіпкердің теледидардағы алғашқы көрсетілімі болды. 2016 жылы Wired журналы 100 кейіпкердің ішінде Star Trek ғылыми-фантастикалық әлеміндегі Жұлдыздық Флоттың ең маңызды 57-ші кейіпкері деп бағалады. 2017 жылы CBR Star Trek әлемінің ең қатыгез әйел кейіпкерлерінің тоғызыншысы деп Бірінші номерді таныды. 2018 жылы актриса Ребекка Ромийн Star Trek: Discovery сериалының 2-ші маусымында Бірінші номер рөліне шақырылды және бұл рөлді сомдауға "құрметті екенін" айтты. Ромижннің ойынына жағымды пікірлер айтылды. Продюсерлер Ромижнді екі эпизодта Star Trek: Short Treks сериалында қайтаруды жоспарлап отырғанын хабарлады, содан кейін Star Trek: Strange New Worlds сериалының басты кейіпкері ретінде көреміз.