Кіріспе

Ұлыбританиядағы темір жол саласы үшін бұрынғы ведомстволық емес мемлекеттік орган.

Стратегиялық темір жол басқармасы (SRA) – 2000 жылғы Көлік туралы заңға сәйкес темір жол саласына стратегиялық бағыт беру мақсатында құрылған Ұлыбританиядағы ведомстволық емес мемлекеттік орган. Оның ұраны «Британияның темір жолы, тиісінше ұйымдастырылды» болды. Ол 2006 жылғы «Темір жол (Стратегиялық темір жол басқармасын тарату) жарлығымен» таратылды, оның функциялары Көлік министрлігіне немесе Темір жолды реттеу басқармасына (қазіргі Темір жол және жол басқармасы) берілді.

Құру

Shadow SRA 1999 жылы 1997 жылы Лейбористік партия үкіметі сайланғаннан кейін құрылды, бұл British Rail жекешелендірілгеннен кейін фрагменттелген теміржол желісін мемлекеттік бақылауда ұстауды күшейту мақсатымен жасалды. Ол бұрынғы Консервативтік үкіметтің жолаушылар теміржолы франшизаларын беру директорының қызметін қамтыды. Оның басты міндеті – жолаушылар теміржолы франшизаларын беру және олардың орындалуын қадағалау болды. Бұл мемлекеттік және жеке сектор операторлары арасындағы келісімшарттар еді, онда операторлар мемлекеттік субсидиялар алу үшін қызметтердің белгілі бір деңгейін ұсынуға міндеттенді; кейбір франшизалар пайдалы болды, яғни оператор SRA-ға қызмет көрсету құқығы үшін төлем жасады. SRA-ның басқа функциялары өмір сүруге қабілетсіз қызметтерге қаржылық қолдау көрсетумен байланысты болды, мысалы, маргиналды жүк тасымалы қызметтерін қолдауға гранттар беру және жүк терминалдарын салу. SRA 2000 жылғы Көлік туралы заңмен заңдық негізде құрылды және 2001 жылдың 1 ақпанында жұмысын бастады. Үкімет SRA-ның Railtrack және оның ізбасары Network Rail-мен белсендірек әрекет етуін қалады, бірақ оған оны іске асыруға қажетті заңдық өкілеттіктер берілмеді. Бұл өкілеттіктер Теміржол реттеушісінде болды және ол оларды қатты қорғады, SRA өзінің құзыретінен асып кеткенін сезгенде олармен жиі қақтығыстарға түсті. SRA Көлік министрінің, Шотландияда – Шотландияның Көлік министрінің және Үлкен Лондонда – Лондон мэрінің нұсқауларымен жұмыс істеді. Шотландияда SRA бюджеті Барнетт формуласы бойынша Шотландия Парламентіне берілді. SRA-ның алғашқы төрағасы – сэр Аластер Мортон, ол 1999 жылдың ақпанынан 2001 жылдың қазанына дейін қызмет етті. Оның алғашқы бас директоры – Майк Грант. Оның екінші төрағасы (сонымен қатар бас директоры) – Ричард Боукер, ол 2001 жылдың қазанынан 2004 жылдың қыркүйегіне дейін қызмет етті. Оның үшінші төрағасы – Дэвид Квармби, үшінші бас директоры – Ник Ньютон, олар 2004 жылдың қыркүйегінен таратылғанға дейін қызмет етті.

Жою

2004 жылдың 15 шілдесінде Көлік министрі Алистер Дарлинг алдағы 12-18 айдың ішінде SRA таратылатынын жариялады. 2005 жылғы Темір жол заңы қабылданғаннан кейін, ол 2006 жылдың 1 желтоқсанында таратылып, оның функциялары Көлік министрлігінің Темір жол тобына, Network Rail-ге және Темір жол реттеу кеңсесіне берілді. Шотландия үкіметі, Уэльс Ассамблеясы және Үлкен Лондон Әкімдігі өздерінің аймақтары бойынша белгілі бір үлес қосты.