Кіріспе

Америка саясаткері және дипломаты (1850–1926)
Америка Құрама Штаттарының елшісі және саясаткері

Оскар Соломон Страус (23 желтоқсан 1850 – 3 мамыр 1926) – американдық саясаткер және дипломат. Ол 1906 жылдан 1909 жылға дейін президент Теодор Рузвельт басқарған кезеңде АҚШ Сауда және Еңбек министрі қызметін атқарды, осылайша АҚШ тарихындағы алғашқы еврей министрі болды. Страус төрт президенттік әкімшілікте Осман империясындағы Америка өкілі ретінде қызмет етті және 1912 жылы бұрынғы президент Теодор Рузвельттің прогрессивтік «Бұл Моос» партиясынан Нью-Йорк штатының губернаторы лауазымына кандидат болды. Осы жылы Рузвельт президенттікке үшінші рет сайлануға тырысты, бірақ сайлауда жеңіліске ұшырады.

Ерте өмір және білім

Оскар Штраус Германияның Бавария корольдігінде (қазіргі Германияның бір бөлігі) билеген бұрынғы Пфальц аймағындағы Оттерберг қаласында неміс еврей отбасында дүниеге келді. Ол Лазар Штраустың (1809–1898) және оның екінші әйелі Сараның (1823–1876) үшінші баласы еді. Оның туыстары Гермин Строус Кохнс (1846–1922), Изидор Строус (1845–1912) және Натан Строус (1848–1931) болды. 1854 жылы отбасы АҚШ-тың Джорджия штатына көшіп келді. Штраус отбасы құлдарға иелік етті және басқа құл иелерімен сауда жасады, Конфедерация жеңілгеннен кейін бірнеше бұрынғы құл болған адамдарды отбасымен бірге Солтүстікке алып кетті. Азамат соғысы аяқталғаннан кейін ол Нью-Йорк қаласына көшіп, 1871 жылы Колумбия колледжін, ал 1873 жылы Колумбия құқық мектебін бітірді. Ол 1881 жылға дейін заңгерлікпен айналысты, содан кейін саудагер болып жұмыс істеді, әдебиетке деген қызығушылығын сақтап қалды.

Дипломатиялық мансап

Ол алғаш рет 1887 жылдан 1889 жылға дейін және 1898 жылдан 1899 жылға дейін Осман империясында АҚШ министрі болып қызмет етті. Константинопольға келген соң, оған "шынайы құрметпен қарсы алынды" делінеді. 1899 жылы филиппин-американ соғысы басталғанда, мемлекеттік хатшы Джон Хей Штраустан солтан Абдул Хамид II-ге хат жеткізіп, Сулу сұлтандығының Моро Сулу мұсылмандарына американдық үстемдікке және американдық әскери билікке бағынуды бұйыратын хат жазуын сұрады. Штраус "Сулу мохаммедандары көтерілісшілерге қосылудан бас тартып, өздерін біздің әскеріміздің бақылауына алды, осылайша американдық егемендікті мойындады" деп жазды. Президент Маккинли Штрауске жеке алғыс хат жолдап, оның бұл жетістігі АҚШ-ты кем дегенде жиырма мың сарбазды майданға аттандырудан сақтап қалды деді. 1904 жылы Моро көтерілісі басталды, оның кесірінен американдықтар мен Моро мұсылмандары арасында соғыс болды, сондай-ақ Моро кратеріндегі қырғын сияқты Моро мұсылман әйелдері мен балаларына қатысты қатыгездіктер жасалды. 1902 жылдың 14 қаңтарында ол Гаагадағы тұрақты төрелік сотының мүшесі болып тағайындалды, бұл қызметке бұрынғы президент Бенджамин Харрисонның қайтысынан босаған орынға ие болды.

Сауда және еңбек министрі және Осман империясының елшісі

1906 жылдың желтоқсанында Штраус президент Теодор Рузвельт кезінде АҚШ-тың сауда және еңбек министрі болды. Бұл лауазым оны АҚШ Иммиграция бюросының басшысы етіп тағайындады. Өкілеттігінің кезеңінде Штраус иммиграциялық инспекторларға жергілікті полициямен және АҚШ Құпия қызметімен тығыз байланыста жұмыс істеуді тапсырды. Анархистік көзқарастағы иммигранттарды анықтау, қамау және депортациялау үшін, Анархистерді шығарып тастау заңының талаптарына сәйкес. 1909 жылы Уильям Говард Тафт президент болғанда Штраус Сауда департаментінен кетті. 1909 жылы Тафт оны Осман империясындағы АҚШ елшісі етіп тағайындады. Тафт әкімшілігі кезінде американдық стратегия әскери қақтығыстардың орнына бизнес-келісімдерге қатысуға бағытталды, бұл саясат «Доллар дипломатиясы» деп аталды. Штраус 1910 жылға дейін қызмет еткендіктен және американдық бәсекелестікті қаламаған Еуропа елдерінің қысымынан Осман империясының тұрақсыздығынан қатысты, ол Осман империясына қатысты сәтсіз аяқталды. Американдық сауданың үлесі шағын болып қалды. 1912 жылы ол Прогрессивтік және Тәуелсіздік лигасының тізімі бойынша Нью-Йорк штатының губернаторы лауазымына үміткер болды, бірақ жеңіліске ұшырады. 1915 жылы Нью-Йорк штатының қоғамдық қызмет комиссиясының төрағасы болды. 1917 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. 1919 жылы Версаль бейбіт келісімдері конференциясында «Бейбітшілікті сақтау лигасының» делегаты болды. Ол Америка еврей тарих қоғамының президенті болды. Олардың үш баласы болды: Милдред Штраус Шафер (1883 жылы туған), Алина Штраус Хокстадер (1889 жылы туған) және Роджер Уильямс Штраус (1891 жылы туған). Олардың Вашингтондағы үйлеріндегі мүліктері 1909 жылдың 25, 26 және 27 наурызында С.Г. Слоан ұйымдастырған аукционда сатылды. Оның немересі – Оскар Шафер, Нью-Йорк филармониясының бұрынғы төрағасы.

Мұра

Вашингтон, округ Колумбия, Оскар Штраус ескерткішінде осы танымал еврей-неміс америкалық мемлекет қайраткерінің еңбектерін еске алады.