Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапон офицері, соғыс қылмыскері 1881–1965
Japanese officer, war criminal 1881 1965
Отодзо Ямада (山田 乙三) – карьералық офицер, сотталған соғыс қылмыскері және Жапон императорлық армиясының генералы. Ол Ресей-Жапон соғысынан бастап Екінші дүниежүзілік соғыстың аяғына дейін қызмет еткен.
Otozō Yamada (山田 乙三) was a career officer, convicted war criminal and general in the Imperial Japanese Army, serving from the Russo Japanese War to the end of World War II.
Ерте мансап
Ямада Нагано префектурасында Жапон императорлық армиясының бухгалтері Ичикава Каташидің үшінші ұлы ретінде дүниеге келді. Бала кезінде Ямада отбасы асырап алды. 1903 жылы Жапон императорлық армия академиясының 14-шы сыныбын бітірді, оның құрбыларының арасында болашақ генералдар Мотоо Фурушо және Тошидзо Нисио болды. 1905 жылдың ақпанында лейтенант болып, Армия академиясында оқытушы болып жұмыс істеді, ал 1912 жылдың қыркүйегінде капитан болып тағайындалды. 1903 жылы қарашада Армия штабының 24-ші сыныбын бітірді, оның құрбылары Кенджи Дойхара, Киёши Кацуки, Хисао Тани және Янагава Хейсуке болды. Кавалерия офицері ретінде оның мансабы тұрақты түрде өсті. 1918 жылдың маусымында майор болып, 1922 жылдың тамызында подполковник болып, Армия кавалерия мектебінде оқытушы болып тағайындалды. 1925 жылдың тамызында полковник болып, IJA 26-шы кавалерия полкінің командирі болып тағайындалды. 1926 жылы Таңдалған армияның штаб бастығы қызметін атқарды. 1927-1930 жылдары Жапон императорлық армиясы Бас штабының 3-ші бюросының байланыс бөлімінде қызмет етті. 1930 жылдың тамызында Ямада генерал-майор болып тағайындалды және Армия кавалерия мектебінің коменданты болды. 1931-1932 жылдары IJA 4-ші кавалерия бригадасының командирі ретінде қайтадан әскери қызметке оралды, содан кейін 1937 жылға дейін бірқатар әкімшілік лауазымдарды (соның ішінде Жапон императорлық армия академиясының коменданты) атқарды. 1934 жылдың ақпанында 2-ші дәрежелі «Құдайға арналған қазына» орденімен марапатталды және 1934 жылдың тамызында генерал-лейтенант болып тағайындалды.
Yamada was born in Nagano Prefecture as the third son of Ichikawa Katashi, an accountant in the Imperial Japanese Army, and was adopted by the Yamada family as a child. He graduated from the 14th class of the Imperial Japanese Army Academy in 1903, and his classmates included future generals Motoo Furushō and Toshizō Nishio. He was promoted to lieutenant in February 1905 and taught as an instructor at the Army Academy, and was promoted to captain in September 1912. He graduated from the 24th class of the Army Staff College in November, where his classmates included Kenji Doihara, Kiyoshi Katsuki, Hisao Tani, and Yanagawa Heisuke. As a cavalry officer, his rise through the ranks was steady. He was promoted to major in June 1918 and appointed an instructor at the Army Cavalry School, receiving a promotion to lieutenant colonel in August 1922. In August 1925, he was promoted to colonel and appointed commander of the IJA 26th Cavalry Regiment. In 1926, he was Chief of Staff of the Chosen Army. He served in the communications section of the 3rd Bureau of the Imperial Japanese Army General Staff from 1927 to 1930. Yamada was promoted to major general in August 1930 and appointed commandant of the Army Cavalry School. From 1931–1932, he returned to the field as commander of the IJA 4th Cavalry Brigade, before resuming a number of administrative positions (including that of commandant of the Imperial Japanese Army Academy) to 1937. He was awarded the Order of the Sacred Treasure, 2nd class in February 1934 and promoted to lieutenant general in August 1934.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1937 жылы Екінші Қытай-Жапон соғысы басталғанда Ямада Маньчжуриядағы IJA 12-ші дивизиясының командирі болып тағайындалды. Сол кезде 12-ші дивизия – өте көп атыс күші мен ауыр техникасы бар элиталық бөлім болды. 1938 жылы IJA 3-ші армиясының, ал 1938-1939 жылдары Орталық Қытай экспедициялық армиясының қолбасшысы болды. 1940 жылдың тамызында Ямада генерал дәрежесіне көтеріліп, 1940 жылдан 1944 жылға дейін Жапонияға әскери оқытылудың бас инспекторы лауазымына шақырылды. Ол сондай-ақ осы кезеңде Жоғарғы соғыс кеңесінің мүшесі болды. 1943 жылдың мамырында ол үшінші дәрежелі сарай кеңесшісі атағына ие болды. 1944 жылы премьер-министр Хидеки Тоджо отставкаға кеткен соң Ямада саяси ықпалынан айырылып, шілдеде Маньчжурияға Квантун армиясының соңғы қолбасшысы ретінде қайта тағайындалды. Ол сонымен қатар Маньчжуриядағы Жапония елшісі және Квантун жалға алынған аумағының генерал-губернаторы қызметін атқарды. Ямада Императорлық Бас штабқа Квантун армиясының тәжірибелі әскерлерінің (жабдықтарының көп бөлігімен) Тынық мұхитындағы соғысқа қайта орналастырылуына байланысты, бөлінген күштермен Кеңес Одағымен шекараны ұстап тұру мүмкін емес екенін дереу хабарлады. Жапониядан көмек келмегендіктен, Ямада көптеген нашар даярланған сарбаздар мен еріктілерді сегіз жаңа жаяу әскер дивизиясы мен жеті жаңа жаяу әскер бригадасына біріктіріп, елдің стратегиялық ядросын қорғау үшін шекаралық аймақтардан шығуға тырысты. Алайда, 1945 жылдың 9 тамызында Кеңес Армиясы Маньчжурияға шабуыл жасағанда, Ямаданың көптеген уақытша жасақтарының жауынгерлік қабілеті 15%-тан аспады және олар тез жеңіліске ұшырады. Жапонияның капитуляциясынан кейін Ямада КСРО-ның Хабаровскі қаласына тұтқынға алынды. Ол Хабаровск соғыс қылмыстары процесінде айыпталып, соғыс қылмыстары үшін 25 жылға ГУЛАГ еңбек лагеріне кесілді. Сотта ол "Иши бомбаларын" пайдалануға рұқсат бергенін мойындады – бұл 731-ші бөлімде әзірленген тиф және оба бактерияларын қамтитын, нәзік фарфор гранаталары, олар бактериологиялық соғыста қолдануға арналған. Сондай-ақ Ямаданың ерікті емес адамдарға биохимиялық қаруды сынақтан өткізуді ұйымдастырғаны және оған қолдау көрсеткені анықталды, нәтижесінде мыңдаған адам азапталды және қаза болды. 1950 жылы ол NKVD-ның №48 арнайы лагеріне ауыстырылды, онда құпия совет биологиялық қарулар мекемесі құрылды. 1956 жылдың желтоқсанында Ямада Жапония мен Кеңес Одағы арасындағы дипломатиялық қатынастарды жаңадан орнату туралы 1956 жылғы Кеңес-Жапон бірлескен декларациясы бойынша босатылып, Жапонияға қайтарылды, онда ол 1965 жылы қайтыс болды.
With the start of the Second Sino Japanese War in 1937, Yamada was named commander of the IJA 12th Division, based in Manchukuo. During that period, the 12th Division was an elite unit, with a disproportionately large amount of firepower and heavy equipment. He became commander of the IJA 3rd Army in 1938, and that of the Central China Expeditionary Army from 1938 to 1939. Yamada was promoted to full general in August 1940, and was recalled to Japan to assume the post of Inspector General of Military Training from 1940 to 1944. He also served as a member of the Supreme War Council during this period. In May 1943 he was promoted to the honorific title of Third Court Rank. In 1944, with the resignation of Prime Minister Hideki Tojo, Yamada fell from political favor, and was reassigned in July back to Manchukuo as the final commander of the Kwantung Army, and he concurrently held the positions of Japanese ambassador to Manchukuo and Governor General of the Kwantung Leased Territory. He quickly advised Imperial General Headquarters that it would be impossible to hold the border with the Soviet Union with the forces allocated, as the Kwantung Army had largely been hollowed out with redeployment of experienced troops (with most of their equipment) to the Pacific theater of the war. With no aid forthcoming from Japan, Yamada attempted to organize large numbers of poorly trained conscripts and volunteers into eight new infantry divisions and seven new infantry brigades, and to withdraw from border areas to protect the strategic core of the nation. However, when the Soviet Army invaded Manchuria on 9 August 1945, many of Yamada's makeshift forces were no more than 15% combat ready and were quickly overrun. At the surrender of Japan, Yamada was taken as a prisoner of war to Khabarovsk in the Soviet Union. He was a defendant in the Khabarovsk War Crime Trials and was sentenced to 25 years in a Gulag labor camp for war crimes. During his trial, he admitted to authorizing the use of "Ishii bombs", fragile porcelain grenades containing typhus and bubonic plague bacteria, which had been developed by Unit 731 for use in bacteriological warfare. Yamada was also found to have presided over and encouraged biochemical weapon experimentation on involuntary human subjects, resulting in the torture and murder of thousands of people. In 1950 he was transferred to NKVD special camp No. 48 where a secret Soviet biological weapons facility was established. In December 1956, Yamada was released with the Soviet–Japanese Joint Declaration of 1956 renormalizing diplomatic relations between Japan and the Soviet Union, and was repatriated to Japan, where he died in 1965.