Кіріспе

1944-1945 жылдары Жапонияның премьер-министрі болған бұл тұлға – жапон саясаткері, әскери қайраткері және соғыс қылмыскері деп танылған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1944-1945 жылдары Жапония премьер-министрі қызметін атқарды. Бұрынғыда 1942-1944 жылдары Кореяның генерал-губернаторы болып жұмыс істеген. Екінші дүниежүзілік соғыста Жапонияның жеңіліске ұшырағаннан кейін, ол соғыс қылмыстары үшін сотталып, өмір бойына түрмеге кесілді. 1950 жылы түрмеде қайтыс болды.

Ерте өмір

Коисо 1880 жылдың 22 наурызында Точиги префектурасының Уцуномия қаласында полицияның бас инспекторы және шизоку (бұрынғы самурай) Коисо Сусумудың тұңғыш ұлы болып дүниеге келді. Ол сегіз түрлі мектепке қатысып, Ямагата орта мектебін (қазіргі Ямагата префектурасының Ямагата шығыс жоғары мектебі) бітірді. 1898 жылы офицерлік құрамға кандидат ретінде қабылданды.

Әскери мансап

Коисо 1900 жылы Жапон императорлық армия академиясын бітіріп, Армия штабының колледжінде оқыды. 1901 жылдың маусым айында 30-шы жаяу әскер полкінде 2-ші лейтенант болып тағайындалды, ал 1903 жылдың қарашасында лейтенант қызметіне көтерілді. Рус-жапон соғысы кезінде 1904 жылдың қыркүйегінде батальон адъютанты, 1905 жылдың наурыз айында рота командирі болып қызмет етті және 1905 жылдың маусым айында капитан болып тағайындалды. 1910 жылдың қарашасында Коисо Армия штабының колледжін 55 студенттің арасында 33-ші орынмен бітіріп, 1910 жылдың желтоқсанында Жапон императорлық армия академиясына нұсқаушы болып оралды. 1912 жылдың қыркүйегінде Квантун армиясының Бас штабына қайта тағайындалған Коисо 1914 жылдың тамызында 2-ші жаяу әскер полкінің майоры және батальон командирі болып тағайындалды. 1915 жылдың маусым айында Жапон императорлық армиясының Бас штабына оралды, 1918 жылдың шілдесінде подполковник болып жоғарылатылды және 1921 жылдың шілдесінде Жапон императорлық армиясының әуе күштеріне жіберілді. 1922 жылдың ақпанында полковник болып жоғарылатылғаннан кейін, ол 1922 жылдың маусым айында Еуропаға әскери атташе ретінде жіберілді, ал 1923 жылдың тамызында IJA 51-ші дивизиясының басшылығына оралды. 1925 жылдың мамырында Армия Бас штабына оралған ол 1926 жылдың желтоқсанында генерал-майор, ал 1931 жылдың тамызында генерал-лейтенант болып тағайындалды. 1920 жылдары Коисо генерал Казусиге Угаки басқарған, салыстырмалы түрде орташа Тосеиха (Бақылау фракциясы) тобына қосылды, оған генерал Сугияма, Йошижиро Умедзу, Тетсузан Нагата және Хидеки Тоджо да кірді. Бұл, Садао Араки басқарған радикалдық Кодоха (Іс-қимыл фракциясы) тобына қарсы болды. 1932 жылдың ақпан айында Коисо соғыс вице-министрі, ал 1932 жылдың тамызында Квантун армиясының штаб бастығы болды. 1934 жылдың наурыз айында ол IJA 5-ші дивизиясының (Хиросима) басшылығына ауыстырылды. Содан кейін 1935 жылдың желтоқсанынан бастап Кореядағы Чосен армиясының қолбасшылығын қабылдады. 1937 жылдың қарашасында толық генерал дәрежесіне көтеріліп, 1938 жылдың шілдесінде Армия Бас штабына қосылды.

Колониалды істер және Корея

1938 жылы шілдеде Коисо әскери қызметтен кетті. 1939 жылдың сәуірінен тамызына дейін ол премьер-министр Хиранума Киичиро кабинетінде отар істер министрі болып қызмет етті. 1940 жылдың қаңтар-шілде айларында Ионай үкіметі кезінде ол қайтадан сол лауазымға тағайындалды. Коисо 1942 жылдың мамырынан 1944 жылға дейін Кореяның генерал-губернаторы болды, бұл кезеңде ол әскери қабілеті үшін емес, сыртқы түрі үшін "Кореяның жолбарысы" деген лақап атқа ие болды. Коисо өз ізінен келгеннің қатал саясатын жалғастырды, мысалы, 1943 жылдың 1 тамызында корейлерді жапон армиясында күресуге міндеттеген, өте жағымсыз жалпы әскери шақыруды енгізді. Соғыстан кейін Кореяның тәуелсіздігі туралы жаңалықты естігенде, Коисо "Кореяның тәуелсіздігі туралы арман, Кюсю немесе Хоккайдоның тәуелсіздігін жоспарлау сияқты ақымақтық" деп қысым жасады.

Премьер-министр

Достасқандардың Нормандияға (6 маусым) қонуынан және Сайпанды (9 шілде) табысты басып алғаннан кейін Хидеки Тоджо отставкаға кетті және жаңа кабинет құрылды. Жаңа премьер-министрді таңдауда ескі мемлекет қайраткерлері үміткерлерді үшке дейін қысқартты: Хисаичи Тераучи (Оңтүстік экспедициялық армия тобының қолбасшысы), Шуноку Хата (Қытай экспедициялық армиясының қолбасшысы) және Коисо. Әскер генерал Хисайчи Тераучиді қатты қолдады, алайда оны Оңтүстік-Шығыс Азиядағы барлық жапондық күштердің бас қолбасшысы ретінде Жапонияға қайтарып алмады. Азаматтық үкімет, әсіресе, құпия мөрдің иегері Коичи Кидо және бұрынғы премьер-министр Фумимаро Коное, сондай-ақ, Коисоның ультраұлттық Сакура Каймен бұрынғы байланысы және 1931 жылы үкіметке қарсы төңкеріс жасауға тырысуы (яғни "Наурыз оқиғасы") салдарынан, Коисоға жағымсыз болды. Бұл оқшаулауды император өзінің құпия кеңесінің отырыстарында бөлісті. Коисоны екі бұрынғы премьер-министр Мицумаса Йонаи мен Хиранума Киичиро қолдады, ал қолайлы балама туралы консенсусқа қол жеткізілмегендіктен, олардың аргументтері басым болды. Сонымен қатар, Мицумаса Йонаи Коисоға қарсы наразылық білдіргендерді жою үшін вице-премьер болып тағайындалды. Коисо армия мен әскери-теңіз күштері арасындағы бәсекелестікті жоюға тырысты, Жоғарғы штаб басшысы (最高幕僚長) лауазымын құрды, бірақ ол армияға жағымды болып құрылды. Оның орнына Жоғарғы соғыс басшылығы кеңесі (最高戦争指導会議) құрылды (4 тамыз 1944 – 22 тамыз 1945). Кеңес отырыстарында Коисоны елеулі қабылдамады, онда Хата Хикосабуро оған ашық қарсылық білдірді. Император армиясының жоғарғы деңгейлерінде Коисо кабинеті екі ай ғана (тоғыз ай) жұмыс істейтіндігі туралы әңгіме тарады. Коисоның соғысты тоқтату стратегиясы Филиппиндегі американдық армияға күшті соққы беру және келіссөздерге мәжбүрлеу болды. Алайда Филиппиннің қорғанысына сеніп тапсырылған генерал Томоюки Ямашита Оңтүстік экспедициялық армияның жоспаршыларымен келіспеді. Осылайша, армия мен әскери-теңіз күштері үйлестірілген жоспарға келісе алмады. Дегенмен, қорғаушылар 17 қазанда Дуглас Макартур Лейтеге шабуыл жасағанда, 21 қазанда алғашқы камикадзе шабуылы жасалып, Жапон әскери-теңіз күштері Лейте шығанағы шайқасында төрт ұшақ тасымалдағыш пен үш соғыс кемесін жоғалтып, айтарлықтай құрбандықтарға дайын болды. Бұл стратегия сәтсіз аяқталса да, Коисо ой қалпын өзгертпеді. 1944 жылдың соңында Коисо ханзада Фумимаро Коноэді бейтарап елдерге, Швейцария мен Швецияға бейбітшілік миссиясына жіберуді жоспарлады, бірақ бұл жоспар іске аспады. Коисоның премьерлік өкіметінің қалған кезеңінде жапондық күштер барлық майданда одақтастардан жеңіліске ұшырады. Сондай-ақ, оның премьер-министрі кезінде, 1944 жылдың 10 қарашасында Ван Цзинвэй Нагоядағы жапон ауруханасында пневмониядан қайтыс болды, бұл солтүстік Қытайдағы Қытайдың қайта ұйымдастырылған ұлттық үкіметінің аяқталуы болды. Бір кездері Коисо бейбітшілік орнату туралы ойлады, бірақ жапондық әскер мен одақтастарды қанағаттандыратын шешім таба алмады. Соғыс күшін жалғастырудан басқа амалы жоқ, Коисо әскери министр лауазымына премьер-министр лауазымымен қатар кірісу арқылы армияға билігін кеңейтуге тырысты, бірақ ол резервтік тізімде болғандықтан заңды түрде мұны істей алмады. Коисо 1945 жылы сәуірде, американдық күштер Окинаваға басып кірген кезде, отставкаға кетті. Оның әскери шешімдерге кіру туралы талаптары қабылданбады, сол күні Императорлық жапон әскери-теңіз флотының флагманы Ямато жапондық соғыс кемесін американдық ұшақтар Тоң Го операциясы кезінде батырды.

Кейінгі мансап

Коисо, Хайсуке Янагавамен бірге мемлекеттік Шинтоның ынталы жақтасы болды, ол Үкіметтік Императорлық Көмек Қауымдастығына жетекшілік етті. Ол Хаконе қаласының жанындағы Сукумо өзенінде ежелгі қасиетті рәсімдерді қайта жаңғыртты, бұл "Алдын ала Мисоги рәсімі" деп аталды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Коисо одақтас оккупациялық биліктері тарапынан тұтқындалды және алыс Шығысқа арналған Халықаралық Әскери Трибуналда соғыс қылмыстары бойынша сотталды. 1, 27, 29, 31, 32 және 55-ші тармақтар бойынша А класты соғыс қылмыскері деп табылғаннан кейін, оған өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасы берілді. Трибунал Коисоның Қытайға және одақтастарға қарсы соғыстарды бастаудағы шешуші рөлін атап көрсетті. "Сонымен қатар, Куниаки Коисо Жапон армиясының соғыс қылмыстарына тікелей жауапты болмаса да, премьер-министр ретінде оның құзырында болған кезде, оларды болдырмауға немесе қылмыскерлерді жазалауға ешқандай шара қолданбады". Коисо 1950 жылы Сугамо түрмесінде асқазан рагынан қайтыс болды. Оның қабірі Токионың орталығындағы Аояма зиратында орналасқан.