Кіріспе

Жапон саясаткері (1875–1953)

футболшы

Генерал (Абе Нобуюки) – Жапон Императорлық Армиясының генералы, Жапонияның премьер-министрі және Кореяның соңғы генерал-губернаторы.

Ерте өмір және әскери мансап

Абе 1875 жылғы 24 қарашада Ишикава префектурасының Каназава қаласында, Кага доменіне қызмет еткен бұрынғы самурай Абе Нобумицудың ұлы болып дүниеге келді. Оның қайнағасы – Жапон императорлық теңіз күштерінің адмиралы Шигейоши Иноуэ. Абе Токио №1 орта мектебінде (Токио қалалық Хибия жоғары мектебі) оқыды, сосын №4 жоғары мектепке түсті. Оқушы кезінде Бірінші Қытай-Жапон соғысы кезінде әскери қызметке ерікті түрде қатысты. Соғыстан кейін 1897 жылғы қарашада Жапон императорлық армия академиясын бітірді. Келесі жылдың 27 маусымында екінші лейтенант болып тағайындалды, 1900 жылғы қарашада лейтенант атағына көтерілді және 1901 жылғы желтоқсанда Армия артиллерия мектебін бітірді. 1903 жылғы қарашада капитандыққа көтеріліп, Армия соғыс колледжінің 19-шы сыныбына оқуға түсті және 1907 жылғы қарашада бітірді. Ұлтшыл генерал Араки Садао оның сыныптастарының бірі болды. 1908 жылғы желтоқсанда майор болып, 1909 жылғы қыркүйекте Армия соғыс колледжінде оқытушы болды. 1910 жылғы қарашада ол Жапония елшілігінің әскери атташесі ретінде Германия империясына жіберілді және 1913 жылғы ақпанда Венадағы елшілікке қосымша атташе болып тағайындалды. 1915 жылғы ақпанда Абе подполковник, ал 1918 жылғы 24 шілдеде полковник болып тағайындалды. 1918-1921 жылдары 3-ші далалық артиллерия полкінің командирі болды. 1918 жылғы тамызда оның полкі Жапонияның Сибірге араласуы кезінде Сібірге жіберілді, бірақ ешқашан шайқасқа қатыспады. 1921 жылғы 3 маусымда Армия соғыс колледжінің хатшысы болды, ал 1922 жылғы 15 тамызда генерал-майор шеніне көтерілді. 1923 жылғы 6 тамызда Императордың Бас штабының Бас істер бөлімінің директоры болып тағайындалды. 1 қыркүйектегі құрылыс қирауынан кейін 3 қыркүйекте Канто аймағындағы әскери жағдайды қадағалауға тағайындалды. 1926 жылғы 28 шілдеде Армия министрлігінде әскери қызмет істері жөніндегі директор болып тағайындалды және 1927 жылғы 5 наурызда генерал-лейтенант болып тағайындалды. Кейін ол әскери істер бюросының бастығы және 1928 жылғы 10 тамызда тағайындалған армия вице-министрі болып қызмет етті. 1930 жылғы 22 желтоқсаннан бастап 4-ші жаяу әскер дивизиясына қолбасшылық етті. 1932 жылғы қаңтарда Абе Жапон Тайвань армиясының қолбасшысы болып тағайындалды және 1933 жылғы 19 маусымда генерал шеніне көтерілді. Жоғарғы соғыс кеңесінде қызмет еткеннен кейін, ол 1936 жылғы 10 наурызда резервке жіберілді.

Премьер-министр

Абе Хиранума Киичиро кабинетінің ыдырауынан кейін премьер-министр ретінде ең басты кандидат болмады. Азаматтық тараптан Коноэ Фумимаро немесе Хирота Коки көш бастап тұрғандай көрінді, бірақ армия мен ультраұлтшылдар генерал Угаки Казусигені күшті қолдады. Генро Сайонжи Кинмочи осы кандидаттардың ешқайсысына ынтасыз екенін мәлімдегеннен кейін, армия өз қалауын іске асыруға жақын болды. Алайда, Угаки ауырып, ауруханаға жатты. Уақытша соғыс министрі генерал Абе келісімдік шешім болды. Ол Армия ішіндегі Тосейха және Кодоха саяси топтарының ешқайсысына жатпады, сонымен қатар Жапон императорлық теңіз күштері тарапынан да шамалы орталықшыл саясаткер ретінде қолдау алды. Екінші жағынан, оның ешқандай жауынгерлік тәжірибесі болмағандықтан көптеген жоғары шенді әскери офицерлер оны жек көретін. Абе 1939 жылдың 30 тамызында премьер-министр болды. Ол сонымен қатар Сыртқы істер министрі лауазымын да атқарды. Төрт айға созылған билік кезінде Абе екінші Қытай-Жапон соғысын мүмкіндігінше жылдам аяқтауға және Еуропадағы өршіп келе жатқан қақтығыста Жапонияның бейтараптығын сақтауға тырысты. Ол сондай-ақ Армияның кейбір топтарының нацистік Германиямен және фашистік Италиямен саяси-әскери одақ құру әрекеттеріне қарсы болды. Әскери және саяси партиялардың қолдауы азайып, 1940 жылдың қаңтарында Абе орнына Мицумаса Йонаи келді.

Кейінгі мансап

Үш айдан кейін премьер-министр лауазымынан алынғаннан соң, Әбе армияның арнайы елшісі ретінде Нанкиндегі Ван Цзинвэйдің жапондық қолдауындағы үкіметіне кеңес беру және Солтүстік Қытайдағы Жапонияның экономикалық және әскери құқықтарын қамтамасыз ететін шартты келіссөздер жүргізу үшін Қытайға жіберілді. Алайда, ол Ванның қайта ұйымдастырылған Ұлттық үкіметіне белгілі бір симпатиямен қарады. Әбе 1940 жылдың желтоқсанына дейін Нанкиндегі Қытайдағы жапон елшісі қызметін атқарды. Жапонияға оралғаннан кейін, 1942 жылы Әбе Пирлер палатасына қосылды және Императорлық билікке көмектесу саяси қауымдастығының президенті лауазымын, көбінесе рәсімдік қызмет ретінде атқарды. Ол 1944 және 1945 жылдары Кореяның 10-шы (және соңғы) генерал-губернаторы болып тағайындалды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Әбе мемлекеттік қызметтен шеттетіліп, американдық оккупациялық үкімет тарапынан тұтқындалды. Бірақ оған ешқандай соғыс қылмысы тағылмады және ол көп ұзамай босатылды.