Кіріспе

Жапон генералы (1842–1916)

Ояма Иуан (大山 巌) – жапон фельдмаршалы және Жапон Императорлық Армиясының негізін қалаушылардың бірі. Ол соңғы жаңа заманның көрнекті әскери қолбасшыларының бірі болды.

Ерте өмір

Ояма Кагосимада Сацума доменінің самурай отбасында дүниеге келді, Саиго Такаморидің әкесінің туған інісі. Окубо Тошимичидің шәкірті болған ол Токугава шогунатын құлатуға жұмыстанды және Мэйдзи қайта жаңғыруында маңызды рөл атқарды. Бошин соғысы кезінде ол жекеленген бірінші бригаданың командирі болды. Айдзу шайқасында Ояма Ода тауындағы Сатчодоның далалық артиллериялық позицияларын басқарды. Қоршау барысында Сагава Канбей басқаратын Айдзу жасақтары оны жарақаттады. Кем дегенде 1904 жылдан бері жергілікті есептер Ояма Иваоны АҚШ-тың Нью-Йорк штатындағы Генсео қаласындағы Темпл-Хилл академиясында оқыған жапон суретшісі Сукейчи Оямамен (1858-1922) шатастырып келген.

Саяси мансап және өлім

Бірнеше кабинеттегі соғыс министрі және Армия Бас штабының бастығы ретінде Ояма олигархтардың (генро) демократиялық ықпалға қарсы автократиялық билігін сақтады. Алайда, Ямагата Аритомодан өзгеше, Ояма тартымды емес, саясаттан қашып жүретін. 1914 жылдан өліміне дейін ол Жапонияның Мемлекеттік мөрінің сақтаушысы (Мемлекеттік мөрдің сақтаушысы) қызметін атқарды.

1906 жылы Ояма король Эдуард VII-ден Ұлыбританияның Еңбегі үшін орденімен марапатталды. Оның жапондық ордендерінің ішінде 1-дәрежелі Алтын қанат ордені және Хризантема ордені болды. Ояма 1916 жылы жетпіс бес жасында қайтыс болды, оған мемлекеттік жерлеу рәсімі жасалды. Келесі жылы ол бұрынғы қарсыласының ұсынысын қабылдады. Ояма 1901 жылы император Мэйдзидің болашақ император Хирохитоны тәрбиелеу үшін алғашқы кандидат болды, бұл патшалық дәстүрге сәйкес, оны белгілі бір деңгейде әкесіз қалған бала ретінде қарастыруды көздеді, бірақ Ояма бас тартты, ал бұл рөл граф Кавамура Сумиёшиге берілді. Ояманың тұңғыш ұлы Такаши, теңізші курсант, 1908 жылы жапондық крейсер «Мацусима» жарылысынан батып қайтыс болды. Екінші ұлы Кашива (джа) әскерден кеткен соң археолог болды.

Үй

Ол бірнеше еуропалық тілде ағыза сөйлеп, жазып, еуропалық стильдегі архитектураны да ұнататын. Соғыс министрі қызметін атқарган кезінде ол Токиода неміс қамалы үлгісінде үлкен үй салды. Ол дизайнға өте қуанғанмен, әйелі Сутематсу оған ешқандай көңіл бөлмеді және балалар бөлмесін жапон стилінде қайта жасауды талап етті, осылайша балалары жапондық тамырларын ұмытпасын. Үй 1923 жылғы Ұлы Канто жер сілкінісінде немесе Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі американдық авиашабуылдарда қираған болуы мүмкін.

Кимигайо

1869 жылы британдық әскери оркестрдің нұсқаушысы Джон Уильям Фентон, сол кезде Йокогамада «оятои гаикокудзинь» ретінде жұмыс істеп, Жапонияның әскери оркестрінің мүшелеріне британдық ұлттық әнұран «Құдай патшаны сақтасын» туралы айтты және Жапонияға да осындай ұлттық әнұранның қажеттігін баса көрсетті. Оркестр мүшелері жапон және қытай әдебиетін жақсы білетін артиллерия капитаны Ояма Иваодан сәйкес мәтінді таңдауын өтінді, ал Ояма Жапонияның ұлттық әнұраны «Кимигаё» ретінде қолданылатын өлеңді таңдады.

Басқа

Британдық Колумбиядағы Ояма қаласының, Канададағы Британдық Колумбия провинциясындағы шағын қаланың және Канаданың Саскачеван провинциясындағы Ояма аймақтық паркінің атауын берген.