Кіріспе

Dreamfall: The Longest Journey – Funcom компаниясы Microsoft Windows және Xbox платформалары үшін 2006 жылдың сәуір айында әзірлеген оқиғалық видео ойын. 2007 жылдың 1 наурызында Dreamfall Chapters атты жалғасы жарияланды, сондай-ақ Funcom ең ұзақ саяхат әлемінде өтетін көп ойыншылы онлайн ойын идеясын қарастырды. 2013 жылы бұл жалғас The Longest Journey Home деп аталды, ол Dreamfall Chapters-тен кейін, Dreamfall-дың жалғасы ретінде шығарылатын еді. 2003 жылдың ақпан айында Funcom Dreamfall концепциясын бекітті, ал The Longest Journey командасының мүшелері жоба жөнінде жұмыс істей бастады. Үш айдан кейін Funcom мәтіндік сипаттамалар мен концепт-суреттерді ұсынды. 2004 жылдың ақпан айында Funcom ойынның қаржыландырылғанын хабарлады. Тағы үш айдан кейін ойын режиссері Рагнар Торнквист 2004 жылғы E3 көрмесінде Dreamfall-дың алғашқы, әлі дайын емес бөлімдерін көрсетті, бұл жақсы жариялымдарға әкелді. IGN Shark 3D технологиясына негізделген "керемет графикалық қозғалтқышты" "ең маңызды ерекшелік", "көргенге ләззат" пен "жаңа мүмкіндіктерге" толы деп бағалады. GameSpot ойынды E3 2004-тің ең жақсы оқиғалық ойыны деп таныды және Funcom "үлкен әрі егжей-тегжейлі ортаны" жасау үшін "керемет графикалық қозғалтқышты" пайдаланып, The Longest Journey әлемінің танымал "көрікті ландшафтарын" шығарып отырғанын хабарлады, сондай-ақ жаңа интерфейс мүмкіндігі – "фокус алаңына" назар аударды. Бастапқы жоспар бойынша, ойын E3 2004 презентациясынан шамамен бір жыл өткен соң шығуы тиіс еді.

Тақырыптар

2008 жылы Rock, Paper, Shotgun журналына берген сұхбатында Dreamfall ойынының авторлары Рагнар Торнквист пен Даг Шеве, ойынның баянындағы орталық тақырыптың сенім екенін бірнеше рет баса көрсетті және әрбір маңызды кейіпкердің (Зоя, Апрель, Киан және Фейт) сюжеттік желісін басқаратын "сенім сапары" моделін ұсынды. Бұл модельде әрбір кейіпкер сеніммен басталады (Торнквист оны "оптимизм немесе кем дегенде қабылдау, жағдайдың қалай екенін қабылдап, оның аясында өмір сүру мүмкіндігі" деп сипаттады).

Шығару

Dreamfall: The Longest Journey Microsoft Windows үшін 2006 жылдың 17 сәуірінде АҚШ-та және 18 сәуірінде Еуропада 6 CD немесе бір DVD форматында жарық көрді. Dreamfall Limited Edition нұсқасы да шығарылды, ол ойынның DVD нұсқасын, Magnet тобының төрт әнінен тұратын саундтрек EP-ін және «The Art of Dreamfall» атты 92 беттік қатты мұқабалы сурет альбомын қамтиды. Рагнар Торнквисттің сөзіне сәйкес, бұл басылым «шын мәнінде шектеулі басылым», себебі ол аз ғана санымен шығарылды. 2006 жылдың 23 желтоқсанында ойынның демо-нұсқасы жарияланды. 2007 жылдың 12 қаңтарында Dreamfall Steam платформасында қолжетімді болды. 2007 жылдың 30 сәуірінде Aspyr компаниясы Солтүстік Америкада 2007 жылдың 24 мамырында «Жыл ойыны» нұсқасының шығатынын хабарлады, ол «The Longest Journey», «Dreamfall» және «Dreamfall OST» кіретін болады. Бұл нұсқада үш DVD дискісі бар, бірақ нұсқаулық кітапшасы жоқ. StarForce көшірмеден қорғау жүйесі Windows Vista және Windows 7 опералық жүйелерінің 64 биттік нұсқаларында ойынның дискілік нұсқасын іске қосуға кедергі келтіреді, бірақ бұл мәселені ресми емес жаңарту арқылы шешуге болады, ол бұл бағдарламалық қамтамасты айналып өтеді. Ойынның норвегиялық нұсқасы ойыншыға ағылшын немесе норвегиялық дыбыстауды таңдау мүмкіндігін береді. Норвегиялық актриса Ингеборг Сандрехаген Раустёл норвегиялық нұсқада Зоэ Кастиллоның дауысын сомдады, ал Петронелла Баркер Эйприл Райанның дауысы ретінде Синнове Свабоның орнына келді. Ойынның Xbox нұсқасы АҚШ-та 2006 жылдың 8 сәуірінде, ал Еуропада 2006 жылдың 11 тамызында жарық көрді және 2006 жылдың маусымынан бастап Xbox 360 консолімен үйлесімді. Ол 2008 жылдың 23 наурызында Xbox Live платформасында «Xbox Originals» цифрлық жүктемесі ретінде қолжетімді болды. Жүктеліп алынатын нұсқасы – ойынның түпнұсқалық Xbox нұсқасы, «Жыл ойыны» нұсқасы емес.

Аудио

Dreamfall музыкасының көп бөлігін Леон Виллет жазды, ол ойынның дамуының соңғы жылында өндіріс тобына қосылды. Виллетт партитураны жазуға он ай жұмсады, ең үлкен қиындық оны тұтас ету және ойынның көптеген орталарын көрсете білу болды. Кейіннен ол сұхбатында Dreamfall оқиғасына музыкаға "кең, голливудтық көзқарас" қажет екенін айтты және тірі оркестрдің оны орындамағанын өкінді (орнына синтезделген орындау қолданылды). Виллет сондай-ақ Dreamfall-тегі жаңа идея және кинолық стильдегі оқиға баяндаудың арқасында "The Longest Journey" музыкасын шабыт көзі ретінде сирек қарастырғанын атап өтті. Dreamfall Original Soundtrack 2006 жылдың тамызында жарық көрді. Онда Леон Виллеттің ойынға арналған түпнұсқа оркестрлік музыкасы, сондай-ақ ойынның бас дыбыс дизайнері Саймон Пул және аудио режиссері Мортен Сорли сияқты басқа музыканттардың бірнеше тректері бар. Ол 2006 жылғы MTV Video Music Awards-та "Ең үздік бейне ойын музыкасы" номинациясына ие болды, бірақ ақырында The Elder Scrolls IV: Oblivion партитурасына ұтылып қалды. Ойынның ең танымал музыкасы, негізгі мәзірде және алғашқы екі ойын трейлерінде "Dreamfall Theme" және "Kian's Theme" есімді екі тректің үйлесімінен тұрады. Соңғы трек – "Faith", ұзақтығы 2 минут 40 секунд, одан кейін алты минут үнсіздік, сосын статикалық шу және "Апрель Райанды табыңыз, оны құтқарыңыз!" (ойынның маңызды фразасы) естіледі. Басқа да маңызды тректерге "Lana and Maud" (Ньюпорттағы Fringe Cafe-де естіледі) және "Rush" (ойын соңында Касабланкадан) жатады. Ойынға енгізілген норвегиялық әнші Магниттің барлық әндері ойынның лимиттік нұсқасымен бірге шығарылған жеке Магнит EP кеңейтілген дискісінде ұсынылған. "Be With You" – ойын үшін арнайы жазылған жалғыз трек, ол бірнеше рет ойналады: Резаның пәтер үйінің вестибюлінде, Зояның Жапония мен Санкт-Петербургке саяхаттары кезінде және титрлер аяқталар кезде. "My Darling Curse" Зоя Ньюпортқа Vactrax-пен бара жатқанда ойнаса, "Nothing Hurts Now" Зоя Дэмиеннің пәтерінде болғанда да, соңында, төсегінде жылап жатқанда да естіледі.

Сатылымдар

Funcom 2006 жылғы екінші тоқсанындағы есебінде инвесторларға Dreamfalls компьютерлік нұсқасының алғашқы сатылымы "оң" болғанын, ал Xbox нұсқасының сатылымы "аз" болғанын хабарлады. Компания бұл айырмашылықты Xbox-тың Xbox 360-қа нарықтық үлесін жоғалтуымен байланыстырды. Funcom мәліметінше, екінші тоқсанның соңында Dreamfall-дан түскен кіріс 2,64 миллион долларды құрады, осы кезде ойынның шамамен 300 000 данасы сауда орындарына жіберілді. 2006 жылғы жылдық есебінде компания Dreamfalls компьютерлік нұсқасын "қанағаттанарлық" сатушы деп бағалады, ол "күтілгеннен артық" кіріс әкелді. Xbox нұсқасының сатылымы мен кірісі Funcom болжаған көрсеткіштерге жетпеді. Dreamfall кеңінен пиратталды: шығарылғанға дейін шамамен 200 000 дана заңсыз жүктелді, ал Funcom кейіннен әр сатылған бірлікке 3-тен 10-ға дейін жүктеу жасалғанын бағалады. Бұл кіріс жоғалту компанияны 2007 жылы офлайн компьютерлік ойындарды дамытудан бас тартып, пираттыққа төзімді бизнес-моделі бар Age of Conan сияқты онлайн ойындарға көшуге мәжбүр етті.

Сыни пікірлер

Dreamfall: The Longest Journey сыншылар мен ойыншылар тарапынан жақсы қабылдады. БАҚ ойынның сюжеті мен кейіпкерлерін мақтады, бірақ оның күресу және жасырын элементтерін, сондай-ақ күрт аяқталатын сюжеттік бұрылысын сынға алды. GameRankings және Metacritic сайттары PC нұсқасына 77.48% және 75/100 бағасын берді. Басқа сыншылар, оқиғаның сапасын дауламағанмен, ойынның негізінен сюжетке бағытталғандығына көңіл көшпеді және одан да көп ойын процесін көргісі келді. Мысалы, IGN былай деп жазды: "Ойнап жатқанда, ақылды ойын дизайны ауыр, өте қарапайым жекпе-жек пен жасырын эпизодтарға ықпал еткенін ұмыту қиын. Жекпе-жек, шын мәнінде, әбден күлкілі. […] Ойын процесі күрт оңайлатылғанмен, сюжет бұрынғыдай тартымды. Кейіпкерлер терең әңгімелерге тартылып, түрлі нюанстарды ашады, бұл ойынның ерекше атмосферасын күшейтеді. Егер сіз ұзақ әңгімелерді көруді ұнатпасаңыз немесе ойынның сюжетіне мән бермейтін болсаңыз, Dreamfall сізді мүлдем қанағаттандырмайды. Дегенмен, егер сіз ойын индустриясының ең жақсы және ең соңғы сюжеттерінің бірін бастан кешіргіңіз келсе, міндетті түрде осы ойынды таңдаңыз. Dreamfall-дің тартымдылығы көбінесе оның ойын процесінде емес, сюжеті мен кейіпкерлерінде жатыр екенін есте сақтаңыз." 10-шы жылдық Interactive Achievement Awards сыйлығының кезінде Interactive Arts & Sciences академиясы Dreamfall-ді "Сюжет және кейіпкерлерді дамытудағы ең үздік жетістік" номинациясына ұсынды. Даулы жекпе-жек және жасырын эпизодтар туралы ой бөлісе отырып, әзірлеушілер бұл механикалар дәстүрлі графикалық квест ойынын әртараптандыру үшін қосылғанын атап өтті, бірақ олар "осы механикаларды қызықты ете алмағанын" мойындады. 2012 жылдың қараша айында Рагнар Торнквисттің жаңадан құрылған Red Thread Games студиясы жалғастықтың алдын ала өндірісін бастады. Funcom онлайн ойындарға көшкендіктен, компания The Longest Journey IP құқықтарын Торнквисттің студиясына лицензиялады, ол ойынды тәуелсіз қаржыландырып, шығарады. Ойынды жаппай қаржыландыру мақсатында Kickstarter кампаниясы 2013 жылдың ақпан айында басталды және наурыз айында $1,5 миллион жинап, сәтті аяқталды. Торнквист әзірлеушілердің "Ең ұзақ сапар" немесе "Dreamfall" негізінде фильм жасау туралы идеяны қарастырғанын, бірақ қазіргі уақытта оны жүзеге асыру қиын екенін айтты. 2011 жылы Adventure Gamers Dreamfall-ді барлық кездегі ең жақсы 52-ші квест ойыны деп атады.