Кіріспе

Жозеф Барух (Дж. Б.) Салсберг (5 қараша 1902 – 8 ақпан 1998) – Канаданың Онтарио провинциясындағы саясаткер. Ол 1943 жылдан 1955 жылға дейін Онтарио заң шығару жиналысының Еңбекші-прогрессивті партиясының депутаты болды және Торонто қаласының орталық бөлігіндегі Сент-Эндрю округін өкілдік етті. Ол көп жыл бойы коммунист болған және еврей қауымында белсенділік танытқан.

Ерте өмір

Салсберг 1902 жылы қазіргі Польшадағы Радомның Опатов ауданындағы Лагов (идиш тілінде айтылуы – Лагов) деген шағын қалада Абрахам мен Сара Гитль Салсбергтің ұлы ретінде дүниеге келді. 1913 жылы 11 жасында ата-анасымен бірге Канадаға көшіп, Торонтода қоныстанды. Оның әкесі әйелі мен жеті баласын асырау үшін саудагер болып жұмыс істеді. Жозеф 13 жасында, екі жылдық оқудан кейін Ландсдоун мемлекеттік мектебінен шығып, отбасын күнкөріспен қамтамасыз ету үшін аптасына 3 доллар жалақымен терлеу шеберханаларында толық уақыт жұмыс істеді, бірақ православие дәстүрінде раввин болу үшін түнгі сабақтарға қатысты. Ол Лейбористтік-сионистік жұмысшылар тобы – «Жас Поале Цион» қатарына қосылды және тез арада Нью-Йоркке барып, 1922-1924 жылдары Солтүстік Америкалық ұйымның бас хатшысы болып қызмет етті, оның газетін редакциялады және континент бойынша лекциялық сапарлар жасады. Торонтоға оралғаннан кейін ол Солтүстік Американың Шапка, шляпа және миллерия жұмысшыларының кәсіби одағының ұйымдастырушысы болды және 1927 жылы Дора Виленскиге үйленді, ол кейіннен еврей отбасылық және балалар қызметтерінде әлеуметтік жұмыскер болды. 1943 жылғы провинциялық сайлауда ол Торонтоның орталық ауданындағы Сент-Эндрю округінде Лейбористік прогрессивтік партиясынан кандидат ретінде бақ сынады. Ол либералдық партияның өкілі Дж. Гласты 5150 дауыспен жеңді. Лейбористік прогрессивтік партиясы (ЛПП), Онтарио Коммунистік партиясы ретінде танымал болған, 1941 жылы тыйым салынған Коммунистік партияның заңды беті ретінде құрылған еді. Салсберг ЛПП өкілі А.А. МакЛеодпен бірге сайланды, ол көршілес Беллвудс округін өкілдік етті. Ол 1945, 1948 және 1951 жылдары қайта сайланды. Салсберг парламентте де, одан тыс жерлерде де беделді депутат болды және барлық партия мүшелері оны құрметтеді. Ол Торонтодағы бірнеше бассейнге яһудилер мен қара нәсілді адамдарға тыйым салатын жарнамалардың жариялануына және провинциядағы антисемитизм мен расизмнің басқа да жағдайларына байланысты 1944 жылғы нәсілдік дискриминацияға қарсы заңның қабылдануына зор үлес қосты. Бұл заң Онтарионың Адам құқықтары кодексінің қабылдануына негіз болды. Оның көптеген сөздері идеологиялық сипатта болған жоқ және ол заң шығарушы органмен жұмыс істеген кезінде Совет Одағына сирек сілтеме жасады. 1949-1961 жылдары провинцияның прогрессивті консервативті премьер-министрі болған Лесли Фрост Салсбергтің парламенттік қабілеттерін жоғары бағалады, тіпті Фрост Салсберг прогрессивті консервативті партияға өткен жағдайда оған министрлік лауазымды ұсынуға дайын екендігі хабарланды. Фрост өзінің құрметіне қазіргі Тундэр-Бэй маңындағы Салсберг ауылын атады.

Коммунизмнен айырылу

Солсберг бірнеше жыл бойы Кеңес Одағындағы ресми антисемитизм мәселесімен айналысып, 1939 жылы осы тақырыпта Канада коммунистік партиясының жетекшісі Тим Бакпен сөйлескен. Ол бірнеше жыл бойы бұл мәселеде үнсіздік сақтады (ішінен Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде партия бірлігін сақтау ниетімен), бірақ 1950-ші жылдары антисемитизмнің жалғасуы оны қатты алаңдатты. 1955 және 1956 жылдары КСРО-ға сапар шегіп, сол елде еврейлерді қудалаған антисемиттік науқанның кеңдігін өз көзімен көрді. Екінші сапарында ол Никита Хрущевпен жеке кездесіп, бұл мәселені көтеруге тырысты, бірақ оның алаңдаушылығы ескерілмеді. Венгрияға кеңес әскерлерінің кіргеніне және Хрущевтің құпия баяндамасына көңілі тоңған ол, Канадаға оралғаннан кейін Коммунистік партиядан кетіп, ұлттық атқару комитетінің жартысын құраған топты басқарды. Солсберг өзінің зерттеулерінің қорытындыларын Еңбекшілердің прогрессивтік партиясына және оның серіктес ұйымы – Біріккен еврей халықтарының орденіне жеткізді. Осының салдарынан ол LPP басшылығынан уақытша шеттетілді, ал ішкі пікірсайыс нәтижесінде LPP-ден көптеген еврей кадрларымен бірге кетіп қалды. UJPO Сальсбергтің тұжырымдарын қолдады және партиямен байланысын үзді. Дегенмен, Сальсберг және оның жақтастары UJPO-ның КСРО-дан әрі алшақтауы үшін күресін жалғастырды. 1959 жылы ол және шамамен 200 UJPO мүшесі, ұйымның үштен бірін құрайтын топ, отставкаға келіп, 1960 жылы Жаңа бауырлас еврей қауымдастығын құрды, онда Сальсберг өмірінің соңына дейін жетекші мүше болды.

Кейінгі өмірі

1950 жылдардың соңы Салсберг үшін трагедиялық кезең болды: коммунизмге сенімінен (және заң шығарушы орган мүшелігінен) айырылғаннан бөлек, 1959 жылы оның әйелі Дора қайтыс болды. Ол бір кезде саяси қызметтен қол үзді және күнкөрісі үшін сақтандыру сатты. Кейбір мәліметтерге сәйкес, ол осы арқылы шамалы байлыққа ие болды. Кейін Салсберг Канадалық еврей конгресіне (бұрын коммунист мүшелерін шығарған) қайта қосылды. 1959 жылы ол және UJPO мүшелерінің шамамен үштен бірі ұйымның КСРО-ға жететін сын көзқарасы жеткіліксіз деп санап, одан шығып, «Жаңа бауырлас еврей қауымдастығы» деген жаңа ұйым құрды. NFJA негізінен әлеуметтік әділдікті ілгерілетуге мүдделі болған бұрынғы еврей коммунистерінен тұрды. Салсберг түрлі мәдени шараларға, соның ішінде идиш тіліндегі бағдарламаларға да қатысты. Сонымен қатар Салсберг еңбекші сионизміне қайта оралды және қарттық шағында өліміне дейін аз уақыт бұрын «Canadian Jewish News» газетінде тілші ретінде жұмыс істеді.

Облыстық сайлау нәтижесі

+ 1937 Онтариодағы жалпы сайлау: Сент-Эндрю Партиясы Үміткер Дауыс % Либералдық Ж.Ж. Гласс 6,481 38.6 Лейборист Джозеф Б. Салсберг 6,302 37.6 Консервативтік Нейтан Филлипс 3,097 18.5 Кооперативтік одақтастық Гарри Саймон 890 5.3 Барлығы 16,770

+ 1943 Онтариодағы жалпы сайлау: Сент-Эндрю Партиясы Үміткер Дауыс % Консервативтік Э.А. Гудман 3,870 21.5 Кооперативтік одақтастық Перси Эссер 2,373 13.2 Либералдық Томас Харкорт 2,186 12.1 Барлығы 18,009

+ 1948 Онтариодағы жалпы сайлау: Сент-Эндрю Партиясы Үміткер Дауыс % Консервативтік Нейтан Филлипс 4,903 24.7 Кооперативтік одақтастық Дж. Фридман 3,340 16.8 Либералдық Франк Р. Миллс 1,770 8.9 Барлығы 19,864

+ 1951 Онтариодағы жалпы сайлау: Сент-Эндрю Партиясы Үміткер Дауыс % Консервативтік Луис Герман 3,854 29.5 Либералдық Альфред Грин 2,183 16.7 Кооперативтік одақтастық Сэм Ресник 1,854 14.2 Барлығы 13,055

+ 1955 Онтариодағы жалпы сайлау: Сент-Эндрю Партиясы Үміткер Дауыс % Консервативтік Аллан Гроссман 5,060 41.2 Кооперативтік одақтастық Борис Матер 1,446 11.8 Либералдық Л.С. Локхарт 1,231 10.0 Тәуелсіз Элизабет Лангфилд 150 1.2 Барлығы 12,267