Кіріспе
1934 жылы жазылған П. Г. Вудхаус романы
"Дұрыс Хо, Дживс" – П. Г. Вудхаус романы, ол Дживс және Берти Вустер есімді танымал кейіпкерлерді бейнелейтін екінші толыққанды роман, "Рахмет, Дживс" романынан кейін жарық көрген. Алғаш рет Ұлыбританияда 1934 жылдың 5 қазанында Герберт Дженкинс (Лондон) баспасынан, ал АҚШ-та 1934 жылдың 15 қазанында Литтл, Браун және Компания (Бостон) баспасынан "Бринкли Манор" деген атпен жарық көрді. Роман сонымен қатар "Saturday Evening Post" журналына сатылды, онда 1933 жылдың 23 желтоқсанынан 1934 жылдың 27 қаңтарына дейін бөлім-бөліммен жарияланды, ал Англияда 1934 жылдың сәуірінен қыркүйегіне дейін "Grand Magazine" журналында жарық көрді. Вудхаус "Рахмет, Дживс" романымен жұмыс істеп жатқанда осы жалғастыруды жоспарлай бастаған. Оқиғаның көп бөлігі Бертидің әпкесі Далияның Бринкли Корт имениесінде өтеді және Гасси Финк-Ноттл мен Мадлен Бассетт сияқты қайта-қайта келетін кейіпкерлерді таныстырады. Романда Бертидің досы Тэппи Глоссоп пен туысы Анжела Траверс, сондай-ақ Бринкли Корттың танымал аспазы Анатоль де бар.
Сюжет
Берти бірнеше апта Канннан Лондонға қайтып келеді, ол өзінің әпкесі Далия Траверс, оның қызы Анжела және оның балалық досы Мадлен Басеттпен бірге болды. Берти болмаған кезде, Дживс Бертидің ескі мектеп досы Гасси Финк Ноттлге кеңес береді, ол маскарапоздарға құмар және балық сияқты бетпен жүреді, ол Мадлинге ғашық, бірақ оны ұсынуға тым ұялшақ. Джівс Гассиге Мефистофель киініп, сәнді киім киетін (Мадленнің шақыруымен) балда болуға кеңес береді, бұл Джівс Гассиге өзінің махаббатын мойындауға сенімділік береді деп сенеді. Бұл жоспар Гассидің тым ақымақтығынан сәтсіз аяқталды. Бертидің жаңа халатты жакеті туралы келіспеушілікке байланысты Берти Дживсті Гуссидің сәтсіздіктері үшін қатты кінәлайды және оған одан әрі кеңес бермеуді айтады. Гасси, бастапқыда Джівстің оған кеңес бермейтінін естігенде, Берти Бертидің әпкесі Далия мен Том ағасының елдік ордасы екенін және оған (Гассиге) оған (Гассиге) сол жерде қосылуға шақыру алатынын айтқанда, Бертидің көңілі көтеріледі. Далия әпкем Бертидің Бринкли-кортқа келіп, жергілікті мектеп оқушыларына мектеп жүлделерін тапсырып, баяндама жасауын талап еткен еді. Осы тапсырмадан қашуға және Гассидің құдаюына көмектесуге бел буған Берти Гассиді Бринкли Кортқа жібереді, онда ол Медлинге жақындауға мүмкіндік алады, сонымен қатар өзі орнына мектеп сыйлықтарын таратуға мәжбүр болады. Далия әпкем бұған келіседі. Берти Анджеланың Тэппи Глоссоппен болған келісімін бұзғанын естігенде, ол Бринкли Кортқа барып, Далия әпкеге көңіл айтып, көңіл көтеруге мәжбүр болады. Анджеланың бұзылған қалыңдығы туралы уайымдаумен қатар, Далия әпкесі Канн қаласында 500 фунт стерлинг құмар ойындарда жоғалтып алғандықтан, уайымдайды. Енді ол өзінің жағымсыз күйеуі Томдан ақшаны қайтарып беруін сұрауы керек. Берти әпкесі Далия Бертидің келгеніне риза болғанның жалғыз себебі - ол Джівсті әкелгені. Берти оған кеңес беруге тырысқанда, ол оған сөйлеуге рұқсат беруден қатаң бас тартады. Берти Таппиді үйдің ауласында табады, ол оған Анджеланың өзін семіп жатқанын айтқанынан және Таппидің Канн қаласында акулаға шабуыл жасағанына сенбегені үшін Анджела екеуінің аралары бұзылып кеткенін айтады. Берти Таппиге Анжеланың жанашырлығын қайтарып, оның кешкі асінен бас тартуды кеңес береді. Ол Гассиге Мадлинге деген сүйіспеншілігін көрсету үшін және Далия әпкеге Том ағаның жанашырлығын ояту үшін ұқсас кеңес береді. Барлығы оның кеңесін қабылдайды; алайда, Анжела да, Мэделин де, Том да ескермейді, ал тағамның тәтті тақталары қайта оралады. Бұл Далия әпкесі шатастырған француз аспазшысы Анатольді қатты ренжітеді, ол жұмыстан кету туралы ескертеді. Далия әпкемнің Бертиді осы апатқа кінәлауы түсінікті. Гасси әлі де Мадлинге өз махаббатын мойындай алмайды, сондықтан Берти оны өзіне жұмсарту үшін серуенге шақырады. Өкінішке қарай, ол оның сөздерін оның атынан некеге тұруға ұсыныс ретінде қате түсіндіреді. Оның көңіліне, ол Бертиге оған үйленбейтынын айтады, өйткені ол Гассиге ғашық болды. Берти жақсы жаңалықты Гассиге жеткізеді, бірақ тіпті осы жігермен, Гасси әлі де ұсынысқа жүрексініп қарайды. Берти апельсин шырынын брендимен араластырып, оны батыл етуге шешім қабылдайды. Гасси Бертидің ойлағанынан көп рет көбірек бренди ішеді. Оның әсерінен Гасси Мадленге табысты ұсыныс жасайды. Содан кейін ол сыйлықтарды мектеп оқушыларына береді, мас күйінде сөйлеп, қызметкерлерді және оқушыларды сөгіп тастайды. Мадлен, ренжігеннен, күйеуінің келісімін бұзады. Жүрегі жараланып, әлі де мас болған Гасси Анджелаға Мадленді ұрып-соғу үшін ұсыныс жасайды; Анджела Тэппиді ұрып-соғу үшін оның ұсынысын қабылдайды. Тэппидің қызғанышы оянып, ол Гассиді сарайдың барлық жерінде қуып, оны өмірінің бір дюймінде ұрып-соғуды уәде етеді. Мадлен Бертиге Гассидің орнына өзіне үйленетінін айтады. Берти өмірін сулы Мадленмен бірге өткізуге қорқады, бірақ оның жеке ерлік кодексі оған "ұсынысты" қайтарып, оны бас тарту арқылы қорлауға мүмкіндік бермейді. Осы хаос алдында Берти Джівске кеңес сұрайды. Джівс Бертиге түн ортасында өрт сөндіру қоңырағын шалуға кеңес береді, сондықтан Гасси мен Тэппи сәйкесінше Мэделин мен Анджеланы құтқарады. Берти күмәнмен қараса да, осы кеңеске құлақ асады. Алайда, барлық тұрғындар ғимаратты эвакуациялағаннан кейін, бір-бірінен алыстаған жұптардың ешқайсысы татуласқан жоқ. Олар төсекке қайтуға тырысқанда, барлық есіктердің құлыпталып тұрғанын, кілттерінің ешкімде жоқ екенін және барлық ...
Стиль
Алдыңғы романдағы сияқты Рахмет, Дживс, Дұрыс Хо, Дживс Бертидің Дживске қарсы көтерілісін пайдаланып, оқиғаның көп бөлігінде жалғасатын күшті сюжеттік қақтығысты жасайды. Жазушы Кристин Томпсон бұл екі романды Бертидің "әзілшіл кезеңі" деп атайды, ол Джівс өзінің билігін Right Ho, Jeeves соңында қайта бекіткен кезде аяқталады. Бұл кезең қысқа әңгімелердің тұрақты әрекеті мен кейіннен Живс романдары арасындағы ауысым ретінде қызмет етеді, олар әдетте эпизодикалық проблеманы шешу құрылымын қолданады. Эдвардтық элементтер Вудхаустың әңгімелерінде сақталған болса да, мысалы, Дрон клубы сияқты ерлер клубтарының танымалдығы, алайда, қазіргі оқиғаларға сілтемелер бар, өйткені уақыт сызығы жүреді. Мысалы, Right Ho, Jeeves, 17-тарауда Берти ядролық бөліну эксперименттеріне қазіргі заманғы сілтеме жасайды: Мен газеттен оқып отырдым, бір күні атомды бөлуге тырысатын құстар туралы, олар не болатынын білмейтіндігі туралы. Бәлкім бәрі жақсы болар. Басқа жағынан, ол дұрыс болмауы да мүмкін. Ал өте ақымақ жігіт сезінетін, күмән жоқ, егер атомды бөлгеннен кейін ол кенеттен үйді түтінге айналдырып, өзін мүшеден-жартылай жыртып алса. Бірте-бірте қозғалғанда, Берти Вустер кейде 12 тараудағыдай, қаламақсыз қорапшалық сөздерді қолданады: "Топ, Түш!Менің ойымша, Түш, Түш!". Берти кейде ауыстырылған эпитет қолданады, сөйлемнің етістігін өзгерту үшін тиісті етістікті қолданудың орнына есімдікті өзгерту үшін қосымша сөзді қолданады, мысалы, 17-тараудағы келесі үзіндіде: "Бұл жаздың ең ыстық күні болды, және біреу бір-екі терезе ашса да, атмосфера ерекше және жеке болып қалды". Вудхаус жиі детективтер туралы танымал ертегілердің орынсыз клишелерін әзілдейді, мысалы 15-тарауда: "Қазіргі уақытта артта біз түнде қатты соққыланған бутерброд табағының жарылып, қатты күйзелген адамның қаһарынан шыққан қайырымды анттарымен бірге естілді". Водхаус жиі ат жарыстарын бейнелеу көзі ретінде қолданады. Мысалы, Берти өзінің, Дәлия әпкесі мен келіншек Сеппинстің Anatole бөлмесіне қалай асығып баратынын 20-тарауда баяндаған. Мысалы, Берти "Мен табағымды тастап, оның артынан шаштым, Сеппинс артынан жүгіріп жүрді" және бірінші сатының басында Далия әпкем "жартылай ондық ұзындығынан бастап, екіншісіне жеткенде әлі де менің сын-қатерімді соқтырып тұрды". Далия әпкесі француз аспазы Анатольдің сөйлеген сөзіндегі әзіл-сықақ британдық және американдық бейресми сөз тіркестерінің француз тілінен алынған нақты немесе қиялданған аудармалармен үйлесуінен пайда болады. Анатолийдің сөйлеген сөзінің ең кең таралған мысалы - 20-тараудағы оның диатрибасы. Оның сөзінен бір үзінді келтірейін: "Ақ ит! Не екенін сұрайсың. Тыңдаңыз. Бір аз көңіл бөліңіз. Мен, мен сабанға ұштым, бірақ мен соншалықты жақсы ұйықтамаймын, мен қазір ояндым және мен қарап тұрмын, және біреу мені жапырақпен жарылған терезе арқылы қарсы алады ". Анатолий Джівске ұқсас, ол өте қабілетті қызметші, оның жоғалуы үнемі қауіп төндіреді, бірақ Анатолий, жиі аталса да, басқа да әңгімелерде пайда болмайды; бұл қашықтық оны Джівстен ерекшелейді. Джівс кейде Берти үшін тым нәзік болып табылады жолдармен Берти қарайды, бірақ оқырмандар үшін айқын. Мысалы, 3-тарауда Бертиді Бринкли Кортқа шақырғаннан кейін таңғалған кезде, өйткені ол онымен екі айлық демалыс өткізді. Берти Jeeves былай дейді: "Неге, Джівс? Барлығын шатастырып, ол мені екі ай бойы ғана көрді. "Иә, мырза. "Көптеген адамдар ересектерге арналған орташа дозаны екі күн деп санайды. "Иә, мырза. Мен сіздің айтқандарыңызды бағалаймын. Дегенмен, миссис Траверс өте қатал болып көрінеді. " Jeeves жауап, "Мен сіз көтеру нүктесі бағалаймыз", Берти көрінеді жоғалтады деп иронияны алып жүреді. Алайда, Джівс әрдайым Бертидің жұмысында болғандықтан, бұл цитата Джівстің Бертидің достары мен туыстарына қарағанда Бертидің жалғасатын қоғамына көбірек ұнағанын және тіпті ләззат алғанын көрсетеді. Романда Далия әпке "ооом бероуфен" деген сөзді қолданады, ол неміс тіліндегі "unberufen" сөзінен шыққан және "ағашқа тию" немесе "ағашқа шабу" дегенді білдіреді. Вудхаус бұған дейін "beroofen" сөзін The Gem Collector (1909) шығармасында қолданған.
I was reading in the paper the other day about those birds who are trying to split the atom, the nub being that they haven't the foggiest as to what will happen if they do. It may be all right. On the other hand, it may not be all right. And pretty silly a chap would feel, no doubt, if having split the atom he suddenly found the house going up in smoke and himself being torn limb from limb. When stirred, Bertie Wooster sometimes unintentionally employs spoonerisms, as he does in chapter 12: "Tup, Tushy!—I mean, Tush, Tuppy!". Bertie occasionally uses a transferred epithet, using an adjective to modify a noun rather than using the corresponding adverb to modify the verb of the sentence, as in the following quote in chapter 17: "It was the hottest day of the summer, and though somebody had opened a tentative window or two, the atmosphere remained distinctive and individual". Wodehouse often uses popular detective story clichés out of place for humorous effect, as in chapter 15: "Presently from behind us there sounded in the night the splintering crash of a well kicked plate of sandwiches, accompanied by the muffled oaths of a strong man in his wrath". Wodehouse frequently uses horse racing as a source of imagery. For example, Bertie describes how he, his Aunt Dahlia, and the butler Seppings rush to Anatole's room in chapter 20 in a parody of race reporting. For instance, Bertie remarks that "I put down my plate and hastened after her, Seppings following at a loping gallop" and that at the top of the first flight of stairs, Aunt Dahlia "must have led by a matter of half a dozen lengths, and was still shaking off my challenge when she rounded into the second". The humour in the speech of Aunt Dahlia's French cook Anatole comes from the combination of informal British and American expressions with real or imaginary loan translations from French. The most extensive example of Anatole's speech is his diatribe in chapter 20. To quote part of his speech: "Hot dog! You ask me what is it? Listen. Make some attention a little. Me, I have hit the hay, but I do not sleep so good, and presently I wake and up I look, and there is one who makes faces against me through the dashed window". Anatole is similar to Jeeves, being a highly competent servant whose loss is a constant threat, though Anatole, while mentioned frequently, does not make an appearance in any other story; this distance differentiates him from Jeeves. Jeeves sometimes denigrates Bertie in ways which are too subtle for Bertie to perceive, but obvious to readers. For example, in chapter 3, when Bertie is puzzled after Aunt Dahlia invites him to Brinkley Court, since he has just spent a two month vacation with her. Bertie says to Jeeves:
"But why, Jeeves? Dash it all, she's just had nearly two months of me. ""Yes, sir. ""And many people consider the medium dose for an adult two days. ""Yes, sir. I appreciate the point you raise. Nevertheless, Mrs. Travers appears very insistent." Jeeves's reply, "I appreciate the point you raise", carries an irony that Bertie apparently misses. However, since Jeeves invariably stays in Bertie's employ, the quote suggests that Jeeves puts up with and even enjoys Bertie's continuing society more than Bertie's friends and relatives do. In the novel, Aunt Dahlia uses the expression "oom beroofen", which is derived from the German "unberufen" and means "touch wood" or "knock on wood". Wodehouse previously used "beroofen" in The Gem Collector (1909).
Өмірбаян
Кітап "шынайы махаббат пен құрметпен" Реймонд Нидхэмге арналған. Нидхам салық дауында Уодхаузды қорғап, істі жеңіп алған. Уодхаус зерттеушісі Ричард Усборнның сөзіне қарағанда, Нидхэм Уодхаусты бастапқы, көбірек қоздыратын арнауды пайдаланудан қайтарды: "Раймонд Нидхэм КС-ге, олар салық өндірушілерді мойнымды басып, әмиянды тонағанда қорқытып шашыратқанға" немесе осы сияқты сөздер. Уодхаус шын мәнінде осы іске қатысқан салық инспекторымен дос болып кеткен.
Жариялану тарихы
"Saturday Evening Post" журналында бұл әңгіменің суреттерін Генри Рэли салған. Кейіннен бұл әңгіме 1936 жылғы сәуір айында "Жалғыз еркектер" журналында жарияланды. "The Inimitable Jeeves" және "Very Good, Jeeves" романдарымен бірге, бұл туынды 1981 жылы Penguin Books баспасынан шыққан "Life With Jeeves" атты жинаққа енгізілді.
Қабылдау
The Times (5 қазан 1934): "Біріншіден, "төгілген сүт ешкімге жақсылық жасамайды" деген қағида бойынша Вустер әдеттегідей, адам ақымақтық сүтінің бірнеше литрін төгіп, салдарын күтеді. Ақыры, Джівс, бастапқы келіспеушілікті өз қанағаты үшін шешіп, кіргенде, жас қожайыны өзінің жақсы ниеті үшін әдеттегі жазаны төлейді - бұл жағдайда қараңғыда 18 мильдік велосипедпен саяхаттау. Ол қайтып келгенде, Джівс амал жасады, орын бақытты аяқталады қатаң болып табылады, және Wodehouse мырза тағы да барлық әлемдердің ең күлкілі күлкілі болып табылады, деп көрсетті. " Джеральд Гулд, The Observer (21 қазан 1934): "Өлсіз мистер Вудхаус туралы, өлмейтін Дживстің жаратушысы, ол тек әрқашан керемет және әрқашан шындықты айту үшін ғана қалды" Ол жақсырақ және жақсырақ болады ". Бірде күлімсіреп тұрса, қазір күлімсіреп, қалжырап жатыр. "Дұрыс Хо, Джівс" - бұл, оның авторы сөз тіркесі бар, "бастаудан аяғына дейін бір ұзақ айқай" деп, бір-ақ жағажай жакеті. New York Times Book Review (28 қазан 1934): "Живс пен Берти Вустер мұнда өздерінің ең жақсы және ең жақсы көрінеді. Бұл мәселені тым жақсы түсіндіру үшін "Бринкли Манор" - шынайы жеңіске жету, шебердің ең жақсы тәсілімен. Күлкілі Вустер бұл оқиға атап өтеді, бұл оқиға кезінде, деп ойлады Jeeves (дүниеде ерлер ерлер арасында бірінші ер адам) оның миын қимылдаған еді. Сондықтан ол адамдардың өмірін түзетуге бел буды. Бақытымызға орай, Джівс бірге кетті. Берти үйлесімділер үшін жұмыс істеген, бірақ өте нашар еді". 1996 жылы Джон Ле Карре бұл шығарманы өзінің барлық уақыттағы сүйікті романдары қатарына енгізді: "Бір кітапхана, қаншалықты кіші болса да, П. Г. Вудхаустың "Right Ho, Jeeves" атты жақсы қолжазбасыз толық емес, онда Гасси Финк Нотлдың мәңгілік сахнасы бар, ол мас күйінде, Маркет Снодсбери грамматикалық мектебінің қуанышты ғалымдарына сыйлықтар береді". Стивен Фрай "Қайда жүрсің? Менің қаһарманым, ПГ Вудхаус" (18 қаңтар 2000), шығарманың танымалдылығына, әсіресе сыйлық беру эпизодына қатысты: "Гасси Финк Нотлдың Маркет Снодсбери грамматикалық мектебінде сыйлықтарды тапсырған шеберлік эпизоды жиі үлкен комик әдебиеттер жинақтарына кіреді және көбінесе тілдегі ең күлкілі жазба деп сипатталады. Алайда, мен сізді кітапханаға немесе кітап дүкеніне барып, толық романды алуға шақырамын Дұрыс Хо, Дживис, онда сіз оны толық мән-жаймен кездестіресіз және оның өмірге одан да керемет секіріп жатқанын көресіз ". 2020 жылдың соңында Фрай кітапты және тағы төрт кітапты Jeeves аудиокітабында Audible үшін айтып береді. Ричард Усборн өзінің "Плюм соусы: П. Г. Водхаус серіктесі" (2003) атты кітабында "награда беру - бұл тәртіпсіздік, бұл Водхаустың ең жақсы сақталған және ең көп антологияланған екі тарауы болуы мүмкін" деп мәлімдейді. 2009 жылғы интернет-сараптамада "Right Ho, Jeeves" "Англия жазушысының ең жақсы комикс кітабы" санатында бірінші орынға ие болды. 2012 жылдың шілдесінде Christian Science Monitor редакторлары Педер Зейне мен Элизабет Дрейк "Right Ho, Jeeves" романын әдебиеттегі ең үздік он комикстің тізімінде ондыққа қосты.
Теледидар
Бұл оқиға "Ашаршылық ереуілі" және "Анатоль Бринкли Кортқа қайта орала ма? " атты тележүргізуші, алғашқы рет 1990 жылдың 13 мамырында және 20 мамырында көрсетілді. Кейбір өзгерістер бар, соның ішінде: Бастапқы әңгімесінде Дживс бастапқыда Гассиге Мефистофель ретінде киініп, Мадленге ұсыныс жасау батылын алуға кеңес береді. Тойға шақырудың ішкі сюжеті телесериалдан алынып тасталды, бірақ костюм кейінірек "Басетттердің сәнді киімдер балында" пайда болады. Түпнұсқадағы әңгімелерде Том Траверстің тапаншасы бар, ол ешқашан атылмайды; бірінші эпизодта оның мылтығы бар, оны Берти кездейсоқ шамшыраққа атып жібереді, содан кейін Далия әпкесі Бертиге үйге кетуін айтады. Ол келесі эпизодта Бринкли Кортқа оралады. Анатолий екі эпизодтың арасында Бринкли Корттан кетеді, ал Дживсті оны қайтаруға сендіру үшін жіберіледі. Эпизодта Берти Дживстің Гассидің ішімдікке өзі солай жасағаннан кейін ғана қосылғанын білмейді. Бастапқы әңгімесінде Гасси ақырында алкогольді ішуді таңдайды, сонымен қатар білмей-білмей, бұршақпен араластырылған апельсин шырынын ішеді; эпизодта ол тек бұршақпен араластырылған апельсин шырынын ішеді. Эпизодта Тэппиден қашып бара жатқанда, Гасси шатырда аяқталмайды, бұл көрініс алғашқы басылымның мұқабасында бейнеленген. Бастапқы әңгімесінде Берти түнде велосипедпен шамсыз жүруі керек еді, ал жаңбыр жаумады; эпизодта оның шам бар, бірақ қатты жаңбыр жауады.
In the original story, Jeeves' initially suggests Gussie gain the courage to propose to Madeline by dressing as Mephistopheles. The party invite subplot was removed from the TV series, but the costume later appears in "The Bassetts' Fancy Dress Ball". In the original story, Tom Travers has a pistol, which is never fired; in the first episode, he has a shotgun, which Bertie accidentally fires at a chandelier, after which Aunt Dahlia tells Bertie to go home. He returns to Brinkley Court in the following episode. Anatole leaves Brinkley Court between the two episodes, and Jeeves is sent to convince him to return. In the episode, Bertie does not find out that Jeeves spiked Gussie's drink until after he himself has done so. In the original story, Gussie eventually chooses to drink alcohol, and also unknowingly drinks the spiked orange juice; in the episode, he only drinks the spiked orange juice. While running away from Tuppy in the episode, Gussie does not end up on the roof, a scene depicted in the first edition cover artwork. In the original story, Bertie was obliged to ride his bicycle at night without a lamp, and it was not raining; in the episode, he has a lamp, but it is raining heavily.
Радио
1956 жылы BBC Light Programme романының сахналық қойылымында Дерик Гайлер Джівсті, ал Нонтон Уэйн Берти Вустерді сомдады. «Right Ho, Jeeves» 1973 жылы «What Ho! Jeeves» сериясының бір бөлігі ретінде радио драмасы болып бейімделді, онда Джівс рөлін Майкл Хордерн, ал Берти Вустер рөлін Ричард Брайерс ойнады. BBC радиосы осы әңгімені 1988 жылы тағы да радио үшін бейімдеді. Дэвид Сюше Джівс рөлін, ал Саймон Каделл Берти Вустер рөлін сомдады.