Кіріспе

Манипурдағы ұлттық саябақ, Үндістан

Кейбұл Ламжао ұлттық саябағы – Үндістанның солтүстік-шығысындағы Манипур штатының Бишнапур ауданында орналасқан ұлттық саябақ. Бұл әлемдегі жалғыз жүзбелі ұлттық саябақ және Локтак көлінің ажырамас бөлігі. Қазіргі таңда, ол ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне "Кейбұл Ламжао сақтау аймағы (КЛКА)" деген атаумен енгізілген, сонымен қатар Локтак көлінің (140 шаршы километр) және Пумлен Паттың (43 шаршы километр) қоршау аймағын да қамтиды. Ұлттық саябақ жергілікті жерде "пхумди" деп аталатын шіріген өсімдік қалдықтарынан тұрады. 1966 жылы ол жойылып бара жатқан Елд бұғысының (Cervus eldi eldi) табиғи ортасын сақтау мақсатында жабайы табиғат қорығы ретінде құрылды. 1977 жылы ұлттық саябақ мәртебесі берілді.

Тарих

1839 жылы Манипурда алғаш рет табылған және 1844 жылы британдық офицер лейтенант Перси Элдтің құрметіне Cervus eldi eldi деп аталған маңдай мүйізді бұғы 1951 жылы жойылып кеткен түр ретінде жарияланды. Оны экологиялық қорғаушы және фотограф Э. П. Ги Кейбул Ламжао саябағының аумағында қайтадан тапты, бұл осы аумақты ұлттық парк деп жариялау қажеттігін тудырды, соның нәтижесінде бұғыны қорғауға және сақтауға мүмкіндік болды. Бұл бұғы енді Елд бұғысының маңдай мүйізді бұғы (Cervus eldi eldi) тұқымдасы деп аталады немесе мейтей тілінде Сангай деп аталады (Бирма және Таиландта табылған Cervus eldii thamin және Cervus eldii siamensis, сондай-ақ Камбоджа, Қытай, Лаос, Таиланд, Вьетнам және Хайнань аралындағы басқа екі түрлі бұғыдан айыру үшін). Ол Манипур штатының фольклорында және мәдениетінде ерекше орынға ие және Манипур штатының мемлекеттік жануары болып табылады. 1975 жылы 14 бұғыдан тұратын шағын үйірдің саны 1995 жылы 155-ке жеткен, ал 2016 жылдың наурыз айында өткізілген соңғы жануарлар санағы бойынша саны 260-қа дейін өсті.

География және топография

Парк – Лохтак көлінің оңтүстік-шығыс жағында орналасқан, Рамсар аймағы деп жарияланған, органикалық қалдықтар мен биомассаның, сондай-ақ топырақ бөлшектерінің жиналуынан пайда болған, жүзіп тұратын өсімдіктердің массасы бар батпақ. Бұл өсімдіктердің массасы қатаярып, "фумди" деп аталатын қатты түйінге айналады. Парк аумағының үштен екісінен үштен төрт бөлігіне дейін фумдилер құрайды. Парк арқылы өтетін су жолы Лохтак көлі арқылы жыл бойы қайықпен солтүстіктегі Пабот төбесіне қатынауға мүмкіндік береді. 1997 жылдың наурыз айында белгіленген парк аумағы, жергілікті ауыл тұрғындарының қысымымен 1998 жылдың сәуір айында қысқартылды. Батпақ үш төбеден тұрады: Пабот, Тоя және Чинжао, олар муссон маусымында ірі жануарларға пана болады. Парктің ерекшелігі – ол "батпаққа тым терең, көлге тым жайлы" емес.

Флора мен фауна

Парк негізінен ылғалды жартылай мәңгі жасыл орманнан құралған, сулық, батпақтық және құрлықтық экожүйелердің әртүрлі және бай жиынтығын қамтиды.

Су флорасы

Паркте тіркелген су флорасына Зизания латифолия (жабайы күріш, ишинг камбонг), Трипидиум бенгальский, Эриантус процер (сингнанг), Диоскорея бульбифера (фумха), Циндонон дактилон (тинту), Альпиния галанга (пулле), Эйххорния крассипс (кабоканг), Гедихиум коронариум (локлей), Нелмбо нуцифера (тамбал) және Фрагмитес карка (ту) кіреді. Бұл материалды Манипур орман департаменті дайындады. Фильм ағылшын және манипури тілдерінде қолжетімді.