Кіріспе

Француз натуралісі және этнологы (1794–1880)

Сабин Бертело (4 сәуір 1794 – 10 қараша 1880) – француз натуралісі және этнологы. Өмірінің бір бөлігін Канар аралдарында өткізіп, Филип Баркер Уэббпен бірлесіп «L'Histoire Naturelle des Îles Canaries» (1835–50) атты еңбекті жазған.

Өмірбаян

Бертело Марсельдік саудагердің ұлы еді. Ол француз теңіз флотына қосылып, Наполеон соғыстары кезінде мічман болып қызмет етті. Соғыстан кейін ол Марсель мен Батыс Индия арасында жүретін сауда флотына қосылды. Ол алғаш рет 1820 жылы Канар аралдарына сапар шекті, онда Тенерифедегі мектепте сабақ берді және Вильянуэва дель Прато маркизі үшін Оротавадағы ботаникалық бақтарды басқарды. Бертело аралдардың табиғи тарихын зерттеді. 1828 жылы Вебб оған қосылды, ал 1830 жылға қарай олар жариялауға жеткілікті ақпарат жинады. Олар Женеваға сапар шегіп, 1835 жылы «L'Histoire Naturelle des Îles Canaries» атты алғашқы томды шығарды. Бертело аралдардың этнографиясына, тарихына және географиясына ден қойды, ал Вебб табиғи тарих бөлімдерін аяқтады. Орнитологиялық бөлімді негізінен Альфред Мокин Тандон жазды. 1845 жылы Бертело Этнологиялық қоғамды құрды. 1846 жылы ол Тенерифеге қайтып оралды, ал 1848 жылы арал үшін француз консулдық агенті болып тағайындалды, кейін 1867 жылы толық консул болып жоғарылатылды. Ол 1874 жылдың тамызында зейнеткерлікке шығып, Санта-Крус-де-Тенерифе қаласының құрметті азаматы атанды. Бертелоның аралдар туралы басқа жарияланымдары: Les Guanches (1841 және 1845), La Conquête des Canaries (1879) және Antiquités Canariennes (1879).

Мұра

Бертелоттың пипиті (Anthus berthelotii) оның досы Карл Болле оның құрметіне аталған.