Кіріспе

Чилидің Мауле аймағы (lang es, ˈmawle) – Чилидің 16 бірінші деңгейдегі әкімшілік бөлінісінің бірі. Оның орталығы Талка қаласы. Аймақ өзінің атын Мауле өзенінен алған, ол Анд тауларынан батысқа қарай ағып, аймақты екіге бөліп, шамамен 20 600 км² алапты қамтиды. Мауле өзені маңызды тарихи орынға ие, себебі ол, басқаларымен қатар, Инка империясының оңтүстік шекарасын көрсетеді.

Демография

2017 жылғы санақ бойынша аймақтың халқы 1 033 197 адамды құрады. Халқының үштен бірі ауылдық жерлерде тұратындықтан, Мауле Чилидің басқа аймақтарымен салыстырғанда ауыл тұрғындарының үлесі жоғары. Ең халқы көп қаласы – 235 000 тұрғыны бар Талка, одан кейін Курико (120 700) және Линарес (127 000) қалалары келеді. Басқа маңызды қалалар: Конституция (50 914), Паррал (47 000), Каукенес (43 000), Молина (42 000) және Сан-Хавьер (40 000).

Халық тығыздығы

Мауле аймағының орташа халқының тығыздығы 34,1 адам/км² құрайды, тауларға қарай тығыздығы азаяды, ал орталық аңғарда тығыздығы жоғары.

Жасы мен жынысына қарай құрам

Өңірдегі халық құрамы пирамидасына сәйкес, он бес жасқа дейінгі балалардың саны ересектерден асып түсуде. Мауле облысының халық санының жылдық өсім көрсеткіші 1,06%-ты құрайды; бұл салыстырмалы түрде төмен көрсеткіш облыстағы төмен туылу деңгейімен байланысты. Өңірдегі орташа өмір сүру ұзақтығы 76,3 жылды құрайды.

Экономика

Орман шаруашылығы және ауыл шаруашылығы, оның ішінде жүзім плантацияларында шарап өндіру, негізгі экономикалық қызметтер болып табылады. Мауле аймағы Чилидегі шарап өндірісінің жетекші аймағы болып есептеледі, елдің барлық экспорттық шараптарының 50% осы аймақта өндіріледі, ал ең ірі жүзімдіктердің көптегені осы жерде орналасқан. Мапудунгун тілінде "қара су" деген мағына беретін Курико аңғары, жүзімдіктердің жоғары концентрациясына байланысты, Чилидің шарап индустриясының ядросы деп саналады. Шарап жасау – дәстүрлі қызмет, кейбір жүзімдіктер 1830 жылға дейін тамыр тартады. Жүзім өсіру аумағының кеңеюімен қатар, индустрияның инфрақұрылымы, технологиясы және жабдықтары дамып келеді. Шараптан өзге, экспортқа бағытталған екі ауыл шаруашылығы өнімі – жеміс-жидектер, көкөністер және гүлдер де қарқынды дамуда. Электр энергиясы, газ және су – екінші маңызды экономикалық сала. Мауле өзені бес су электр стансасын, соның ішінде Colbún Machicura кешенін қуатпен қамтамасыз етеді.

Мұралық

Мауле аймағы көптеген атақты ерлер мен әйелдерді дүниеге әкелді, олардың ішінде жазушылар мен ақындар, сондай-ақ мемлекет қайраткерлері мен президенттер, ғалымдар мен табиғат зерттеушілері, дін қызметкерлері, музыканттар мен фольклоршылар, журналистер мен тарихшылар бар. Сондықтан, аймақ арқылы өтетін ұзын және кең Мауле өзені Чилидің әдеби өзені деп есептеледі. Көптеген романдар мен әңгімелерде бұл өзен негізгі оқиға орны немесе басты кейіпкер болып табылады. Бірнеше антология, авторлық сөздіктер мен зерттемелер аймақтың мәдени байлығын баяндады. Аймақта колониялық дәуірдегі сақталған ауылдық сәулетімен көптеген шағын қалалар мен ауылдар бар, олар діни және азаматтық құрылыстарда кездеседі. Мауле аймағындағы екі Рим-католик епархиясы – Талка және Линарес епархияларында ерекше әдемі және архитектуралық және тарихи құндылығы жоғары бірнеше приход шіркеулері сақталған.

2010 жылғы 27 ақпандағы жер сілкінісі және оның салдары

Жергілікті уақыт бойынша сағат 03:34-те (06:34 UTC) Мауле жағалауында шамамен Куранипеден оңтүстік-батысқа және Чилидің екінші ірі қаласы Консепсьонның солтүстік-шығысына қарай 8,8 балдық жер сілкінісі болды. Жер сілкінісіге жуық төрт минут бойы созылды, оның салдарынан аймақ қатты зардап шекті, сондай-ақ туған цунами да әсер етті. Каукен жер сілкінісінен зардап шекті. Конституция жер сілкінісінен және одан кейін туған цунамиден зардап шекті. Цунамиден келген зақымдар салдарынан, екі қалада да дереу электр қуатын қалпына келтіру мүмкін болмады.