Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Антон Фридрих Юстус Тибаут (4 қаңтар 1772 – 20 наурыз 1840) – неміс құқықшысы және музыканты.
Anton Friedrich Justus Thibaut (4 January 177220 March 1840), was a German jurist and musician.
Ерте өмір
Ол Хановердегі Хамелин қаласында, француз гугеноттарынан тараған Хановер армиясының офицерінің ұлы болып дүниеге келді. Хамельн және Хановерде мектеп бітіргеннен кейін Тибо Геттинген университетіне құқық білімін оқуға түсті, содан кейін Кенигсбергке барып, онда Иммануил Канттан дәріс алды, ал кейін Киль университетіне оқуға түсті, онда Нибурмен бірге оқыды. Осы жерде заң ғылымдарының докторы дәрежесін алғаннан кейін, ол Privatdozent қызметін бастады. Оның кіші інісі Бернхард Фридрих Тибаут математик болған.
He was born at Hamelin, in Hanover, the son of an officer in the Hanoverian Army, of French Huguenot descent. After school in Hameln and Hanover, Thibaut entered the University of Göttingen as a student of jurisprudence, went from there to Königsberg, where he studied under Immanuel Kant, and afterwards to the University of Kiel, where he was a fellow student with Niebuhr. Here, after taking his degree of doctor of laws, he became a Privat dozent. His younger brother was Bernhard Friedrich Thibaut, a mathematician.
Ерте мансап
1798 жылы ол азаматтық құқық бойынша қосымша профессор болып тағайындалды, және сол жылы оның «Versuche über einzelne Theile der Theorie des Rechts» (1798) еңбегі жарық көрді, бұл заң теориясы бойынша очерктер жинағы еді, оның ең маңыздысы «Über den Einfluss der Philosophie auf die Auslegung der positiven Gesetze» деп аталды, онда ол философиясыз тарих заңды түсіндіруге және жоруға шамасы келмейтінін көрсетуге тырысты. 1799 жылы ол өзінің маңызды еңбектерінің бірі – «Theorie der logischen Auslegung des römischen Rechts» еңбегін жариялады. 1802 жылы ол Фейербахтың қылмыстық құқық теориясына қысқаша сын жариялады, ол көп жағынан Джереми Бентамның болжамдарын еске түсіреді. Сол жылы «Иелік және мерзімнің өтуі туралы» (Über Besitz und Verjährung) трактаты жарық көрді. 1802 жылы Тибо Йенаға шақырылды, онда үш жыл өткізіп, Фридрих Шиллердің жазғы үйінде өзінің басты еңбегі «System des Pandektenrechts» (1803) еңбегін жазды, ол көптеген рет қайта басылды. Бұл кітаптың даңқы оның осы саладағы алғашқы толық, қазіргі заманғы жинақ болғандығында, көздерінің дәлдігімен және тақырыпты еркін және ғылыми емес стильде қарастыруымен байланысты. Шын мәнінде, бұл Рим құқығының Германиядағы қалыптасқан түрінің, канондық құқық пен сот тәжірибесімен толықтырылған, кешенді Пандект құқығы жүйесінің кодификациясы еді. Баденнің ұлы герцогі шақыруымен Тибо Гейдельбергке азаматтық құқық кафедрасын иеленуге және университетті ұйымдастыруға көмектесуге келді; ол қаладан ешқашан шықпады, бірақ кейінірек, оның атағы өскенде, Геттинген, Мюнхен және Лейпциг қалаларында оған қызмет ету ұсынылды. Оның лекцияларын тыңдаған студенттер көп болды, оның ықпалы зор еді; және Густав Гуго мен Савиньиден басқа, оның замандасы ешбір құқықтанушы одан жақсы танылмады.
In 1798 he was appointed extraordinary professor of civil law, and in the same year appeared his Versuche über einzelne Theile der Theorie des Rechts (1798), a collection of essays on the theory of law, of which by far the most important was entitled Über den Einfluss der Philosophie auf die Auslegung der positiven Gesetze, wherein he sought to show that history without philosophy could not interpret and explain law. In 1799, he published his Theorie der logischen Auslegung des römischen Rechts, one of his major works. In 1802 he published a short criticism of Feuerbach's theory of criminal law, which recalls in many ways the speculations of Jeremy Bentham. The same year appeared Über Besitz und Verjahrung, a treatise on the law of possession and the limitation of actions. In 1802 Thibaut was called to Jena, where he spent three years and wrote, in Friedrich Schiller's summer house, his chief work, System des Pandektenrechts (1803), which ran into many editions. The fame of this book results from its being the first modern complete compendium of the subject, distinguished alike by the accuracy of its sources and the freedom and unpedantic manner in which the subject is handled. It is, in effect, a codification of the Roman law as it then obtained in Germany, modified by canon law and the practice of the courts into a comprehensive system of Pandect law. At the invitation of the grand duke of Baden, Thibaut went to Heidelberg to fill the chair of civil law and to assist in organizing the university; and he never left the town, though in later years, as his fame grew, he was offered places at Göttingen, Munich and Leipzig. His class was large, his influence great; and, except Gustav Hugo and Savigny, no civilian of his time was so well known.
Азаматтық құқық есебі
1814 жылы оның "Азаматтық құқық туралы трактаттар" ("Civilistische Abhandlungen") басылып шықты, оның ең бастысы – оның танымал очеркі, көптеген әдебиеттердің бастауы, "Германия үшін жалпы азаматтық заңның қажеттілігі туралы" ("Über die Nothwendigkeit eines allgemeinen bürgerlichen Rechts für Deutschland"). Ол 1813-1814 жылдардағы Наполеонға қарсы неміс азаттық соғыстарының ынтасымен туды және он төрт күннің ішінде жазылды. Тибо өзі 1838 жылы "Азаматтық тәжірибе архиві" ("Archiv für die civilistische Praxis") еңбегінде осы есте қаларлық очерктің пайда болуын түсіндірді. Ол 1814 жылы неміс әскерлерінің Парижге жорығынан көрінген өзгерістерді сезінді, сондай-ақ Германия үшін жарқын болашақ ашылғанын көрді. Ол кіші мемлекеттер жүйесінің жалғасатынына үміттенді және сенеді, себебі үлкен мемлекет жеке адамның өмірін басып, ұлттың "жанды өмірін" бір орталыққа шоғырландыруды зиянды деп есептеді. Оның пікірінше, Германия үшін іс жүзінде қажетті және мүмкін болатын жалғыз біртүтас нәрсе – заң ғана еді; осы мақсатта ол барлық неміс үкіметтерін жұмыс істеуге шақырды. Бұл очерк бүкіл құқықтық жүйеге айыптау ретінде, сонымен қатар кодификациялауды қолдау үшін жазылған еді; ол азаматтық құқықтанушыларды өздерінің өмір сүрулерін ақтауға шақыру болды. Савиньи "Заң шығару және құқық ғылымы саласындағы біздің заманымыздың міндеті" ("Über den Beruf unserer Zeit für Gesetzgebung und Rechtswissenschaft") (1814) еңбегін жазып, осы шақыруға жауап берді; одан кейін анықталмаған мәселелер бойынша ұзақ пікірталас болды. Пікірталастың даңқы Савиньиге тиесілі болса, нағыз жеңіс Тибоға бұйырды.
In 1814 appeared his Civilistische Abhandlungen ("Treatises on Civil Law"), of which the principal was his famous essay, the parent of so much literature, Über die Nothwendigkeit eines allgemeinen bürgerlichen Rechts für Deutschland ("On the Necessity of a General Civil Law for Germany"). It was inspired by the enthusiasm of the so called German Wars of Liberation against Napoleon (1813–1814) and written in fourteen days. Thibaut himself explained in the Archiv für die civilistische Praxis, in 1838, the origin of this memorable essay. He had realized the change denoted by the march of German soldiers to Paris in 1814, and the happy future opened up for Germany. The system of small states he hoped and believed would continue; for the big state he considered crushing to the life of the individual and harmful as concentrating the "warm life" of the nation in one central point. In his judgment the only unity practicable and needful for Germany was that of law; and for this he urged all the German governments to labour. The essay was as much a condemnation of the entire state of jurisprudence as an argument for codification; it was a challenge to civilians to justify their very existence. Savigny took up the challenge thus thrown down when he wrote Über den Beruf unserer Zeit für Gesetzgebung und Rechtswissenschaft (1814); and a long controversy as to points not very clearly defined took place. The glory of the controversy belonged to Savigny; the real victory rested with Thibaut.
Кейінгі өмірі
1819 жылы ол жаңа құрылған Баден парламентінің жоғарғы палатасына тағайындалды. Ол сондай-ақ ажырасу сотының мүшесі аталды. 1836 жылы Тибо «Erorterungen des römischen Rechts» атты еңбегін жариялады. Оның соңғы жұмыстарының бірі 1838 жылы «Archiv für die civilistische Praxis» журналына жариялаған мақаласы болды, ол осы журналдың редакторларының бірі болған (төменде қараңыз). Тибо 1800 жылы Киль қаласындағы профессор Ахлерстің қызына үйленді. Ол Гейдельбергте қысқа аурудан кейін қайтыс болды.
In 1819 he was appointed to the upper house of the newly constituted Baden parliament. He was also made member of the Scheidungsgericht (divorce court). In 1836 Thibaut published his Erorterungen des römischen Rechts. One of his last works was a contribution in 1838 to the Archiv für die civilistische Praxis, of which he was one of the editors (see below). Thibaut married, in 1800, a daughter of Professor Ahlers of Kiel. He died after a short illness, at Heidelberg.
Мұра
Тьибо, мықты мінезді адам, жай ғана заңгер емес, одан да әлдеқайда көп нәрсе білді: оның музыка тарихында орны бар. Палестрина және шіркеу музыкасының алғашқы композиторлары оның сүйіктілері еді; 1824 жылы ол анонимді түрде «Музыка тазалығы» (Über die Reinheit der Tonkunst) атты еңбегін жариялады, онда ол ежелгі музыканы, әсіресе Палестринаның музыкасын мақтап айтты. Ол ежелгі шығармаларды ынтамен жинады және көбінесе жас жігіттерді Италияға, өз қаражаты есебінен, қызықты музыкалық қолжазбаларды табу үшін жіберді. Немец прозасының шеберлерінің қатарында да Тьибоның орны бар. Оның стилі қарапайым болғанымен, бай және көркемдікпен толы. 1879 жылы жаңа неміс азаматтық кодексін (Bürgerliches Gesetzbuch) жасаушылар өздерінің материалды ұйымдастыруда Тьибоның әдісі мен нақты жіктелуіне үлкен қарыз болды, бірақ осыдан басқа, неміс мемлекеттерінің азаматтық заңдарына негізделген және usus pandectarum арқылы үйлесімді тұтасқа айналған кодекс оның ықпалын көрсетпейді. Ол Институттардағы бөліністерді сынға алғандардың бірі болды және осы мәселелер бойынша Густав Гюгомен пікір таластырды. Тьибоның құқықтық еңбегі көп ұзамай оның ізбасары Карл Адольф фон Вангеровтың (1805–1870) еңбегімен ығыстырылды, ал оның оқулықтары қолданыстан шықты. Оған көп қарыз болған Джон Остин оны «тегіс ойлау қабілеті, әділдігі, терең білімі және сөздерін шебер жеткізуімен Фридрих Карл фон Савиньимен қатар, барлық замандас азаматтық құқықтанушылардың қатарындағы біріншісі» деп сипаттады.
Thibaut, a man of strong personality, was much more than a jurist: he has a place in the history of music. Palestrina and the early composers of church music were his delight; and in 1824 he published, anonymously, Über die Reinheit der Tonkunst (Purity of Music), in which he eulogized the old music, especially that of Palestrina. He was an ardent collector of old compositions, and often sent young men to Italy, at his own expense, to discover interesting musical manuscripts. Among the masters of German prose, too, Thibaut has a place. His style, though simple, is richly expressive. The framers of the new German civil code (Bürgerliches Gesetzbuch) in 1879 owed the arrangement of their matter in no small degree to Thibaut's method and clear classification, but beyond this, the code, based on the civil law of the several German states, which was adroitly blended by the usus pandectarum into an harmonious whole, does not reflect his influence. He was one of the earliest to criticize the divisions found in the Institutes, and he carried on with Gustav Hugo a controversy as to these points. Thibaut's legal work was soon superseded by that of his successor, Karl Adolf von Vangerow (1805–1870), and his textbooks fell out of use. John Austin, who owed much to him, describes him as one "who for penetrating acuteness, rectitude of judgment and depth of learning and eloquence of exposition, may be placed by the side of Friedrich Carl von Savigny, at the head of all living civilians."