Кіріспе

Американдық жазушы және редактор Барри Натаниел Малцберг (24 шілде 1939 жылы туған) – американдық жазушы және редактор, ең көп ғылыми фантастика және қиял-фантастика жанрында еңбек етеді.

Өмірбаян

Мальцберг еврей отбасынан шыққан және 1960 жылы Сиракуза университетін бітірген. 1961–1962 және 1963–1964 жылдары Нью-Йорк қаласының әлеуметтік қамтамасыздану департаментінде тергеуші болып жұмыс істеді. 1963 жылы Нью-Йорк штатының психикалық денсаулық департаментінде өтемақы агенті қызметін атқарды. 1964 жылы Джойс Зелникке үйленді. Мальцберг бастапқыда драматург және проза жазушы ретінде танылуға тырысты. 1964 жылы Сиракуза университетіне шығармашылық жазу бойынша аспирантураға қайта оралды. Ол Шуберт қорының драматургиялық стипендиясын (1964–1965) және Корнелия Уордтың шығармашылық жазу стипендиясын (1965) алғанмен, сол дәуірдегі әдеби журналдардың біріне де туындыларын сата алмады. "Ағылшын тілінің жарияланбаған доценті" болмау үшін 1965 жылы бағдарламаны тастап, Скотт Мередит әдеби агенттігінде еркін жазушы және агент болып жұмыс істеуге кірісті. Мальцберг SMLA-мен келесі бірнеше онжылдықтар бойы ара-тұра қарым-қатынаста болды, агенттіктің соңғы күтушілерінің бірі болды. Оның алғашқы жарияланған әңгімесі "The Bed" болды, ол "Nathan Herbert" псевдонимімен "Wildcat" ерлер журналында жарияланды. Оның алғашқы ғылыми-фантастикалық әңгімесі ("Біз терезеден келеміз") 1967 жылдың тамыз айында "Galaxy" журналында жарық көрді. Мальцберг ғылыми-фантастикалық туындыларын сату үшін жиі бұрынғы әңгімелерін қайта пайдаланды. Ол алғаш рет "Final War" сюрреалистік повесін 1968 жылы "The Magazine of Fantasy and Science Fiction" журналында К. М. О'Доннелл атымен жариялап, коммерциялық және сындық табысқа ие болды. Ол "Мел Джонсон" псевдонимімен эротикалық романдар жазып жүрген, бірақ 1968 жылы Морис Жиродиастың "Olympia Press" баспасы үшін өз атымен эротикалық романдар жаза бастады. 1960 жылдардың соңында оның көптеген ғылыми әңгімелері мен романдары "К. М. О'Доннелл" псевдонимімен жарық көрді, бұл Генри Каттнер, К. Л. Мурдың тегінен және олардың "Лоуренс О'Доннелл" бірлескен псевдонимінен алынған. 1968 жылдың басында ол "Escapade" ерлер журналының редакторы болды. 1968 жылдың екінші жартысында "Amazing Stories" және "Fantastic" ғылыми-фантастикалық және фантастикалық журналдарын редакциялады. 1969 жылы NASA ғарыш бағдарламасы туралы жазған сындық редакциялық мақаласынан кейін орнынан бас тартуды сұрағанға дейін Америка ғылыми фантастика жазушылары бюллетенінің редакторы болды. Мальцбергтің жазу стилі ерекше, көбінесе аздаған үтірлермен ұзақ, күрделі сөйлемдерді қолданады. Оның ғылыми-фантастикалық кітаптарының көпшілігі қысқа, қазіргі заманғы повестеулер, тек бір маңайлы кейіпкердің санасына қатысты. Оның тақырыптары, әсіресе Аполлоннан тыс (1972) және Құлаушы астронавттар (1971) романдарында АҚШ ғарыш зерттеу бағдарламасы туралы, бюрократия мен технологияның адамгершілікті жою әсерлерін қамтиды; оның осы тақырыптарға қатысты көзқарасы кейде Франц Кафкаға ұқсас, сенімсіз баяндаушы әдістерімен толықтырылған. "Галактикалар" (1975) және "Геровиттің әлемі" (1973) сияқты романдарында Мальцберг метафикция әдістерін қолданып, ғарыш операсының ерлік конвенцияларын және әдеби шектеулерін сатираға түсіреді. Ол "Final Stage" (Эдвард Л. Ферманмен бірге), сондай-ақ Билл Пронзинимен және басқалармен бірлесіп бірнеше антологияларды редакциялады. Сұхбаттарында және естеліктерінде ол өзінің көптеген романдарының бірнеше аптаның немесе тіпті бірнеше күннің ішінде жазылғандығын айтады: мысалы, 1973 жылдың басында оған "Жалғыз қасқыр" романдар сериясын жазу тапсырылды, оның он романын 1973 жылдың қазанына дейін аяқтады. Фантастикалық көркем әдебиеттен басқа, ол өзінің жеке атымен, О'Доннелл, Майк Барри және басқа псевдонимдермен қылмыс романдары мен басқа жанрлардың өнімді жазушысы болды. Ол сондай-ақ көбінесе Пронзини, Катхе Кожа және басқалармен бірлесіп жазған. Ол 1974 жылы Саул Бас режиссерлік еткен "Фаза IV" фильмінің романына авторлық құқық берді. 1975 жылдың соңында ол ғылыми фантастикадан зейнеткерлікке шығатынын көпшілікке жариялады.

Классикалық музыканы ұнататын, сонымен қатар скрипкашы, Сомтов Сучариткулдың туындысының премьерасында өнер көрсетті. Ол бірнеше рет Хьюго сыйлығына ұсынылды және тарихи және сындық очерктер жинағы "Түннің қозғалтқыштары" (1982) үшін Локус сыйлығын жеңіп алды. Мальцбергтің еңбегі сыншылар тарапынан кеңінен мақталды, бірақ қатал ғылыми фантастика жақтастары оның пессимистік, Кэмпбеллге қарсы көзқарасы үшін сынға ұшыратты. Мальцбергтің туындыларындағы дистопиялық және метафантастикалық элементтер Пол Ди Филиппоның пародиясын тудырды, оның алғашқы жарияланған әңгімесі "Falling Expectations" Мальцбергтің пародисі болды. Теодор Стерджен 1973 жылы Мальцберг туралы былай деді: "Мен оның атын көруге асығамын, оны көргенде қуанышпен ұстаймын және ол маған ешқашан көңіл көшірген емес". Мальцберг көп жылдар бойы достасы және әріптес ғылыми фантастика жазушысы Майк Ресникпен бірге Америка ғылыми фантастика жазушыларының тоқсандық журналы "SFWA Bulletin"-де 50-ден астам кеңес бағанасын жазды. Олар "The Business of Science Fiction" деген атпен жинақталды. Мальцберг Америка ғылыми фантастика жазушыларының шығарған "SFWA Bulletin" журналына тұрақты үн қосты. 2013 жылы Майк Ресникпен бірге жазған мақалалары қауымдастықтың мүшелері арасында сексизмге қатысты дау тудырды. Әйел авторлар Ресник пен Мальцбергтің "сұлу ханым редакторлар" және "сұлу ханым жазушылар", олар "сұлулық сайысының сұлулары" немесе "көңілді" сияқты пікірлеріне қарсы шықты. Даудың барысында "Bulletin" редакторы Жан Рабе өзінің лауазымынан кетті. Ол көп жылдар бойы Нью-Джерси штатының Тинек қаласында тұрады.