Кіріспе

Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы қала, Австралия.

Туристік жерлер

Туристік ақпарат орталығы Ньюэлл тас жолының оңтүстік жағында, Куи мұрасы және келушілерді ақпараттандыру орталығында орналасқан. Дуббо бағытынан келгенде, ол оң жақта, астық силосдары мен теміржол өткелінен кейін орналасқан. Коонабарабран, Коонамбл немесе Мендоран бағытынан келгендер үшін, ол өзен жағасында, сол жақта жатыр. Куи мұрасы және келушілерді ақпараттандыру орталығы бірнеше мұражайлар мен галереяларды қамтиды. Гилгандра өнер галереясы жергілікті және келуші суретшілердің әртүрлі техникалардағы туындыларын көрсетеді, ал көрмелер үнемі жаңарып тұрады. Аборигендердің артефакттары, ежелгі қазбалар мен қабықшалар Джой Труджетт галереясында қойылған. Отбасы тарихы, соның ішінде Гилгандра тұрғындарының 2-ші дүниежүзілік соғысқа қатысқандары туралы мәліметтер Аллан Уайз галереясында көрсетілген, онда көрмелер де үнемі өзгеріп отырады. Гилгандра ауылдық мұражайы жергілікті шаруашылық құралдарының, ауыл шаруашылығы өсімдіктері мен машиналарын кең түрде сақтайды және көрсетеді. Оны Гилгандра тарихи қоғамының еріктілері құрып, басқарады. Мұражай Гилгандраның шетінде, Ньюэлл тас жолының бойында, Куи мұрасы және келушілерді ақпараттандыру орталығының жанында орналасқан. Оны сыртындағы үлкен жел тегершігі арқылы тануға болады. Ерекше қызығушылық тудыратын ірі заттарға Гилгандрада ойлап табылған Говард Ротари Хоу (культиватордың бір түрі), Ридли Стриппер және Рустон мен Проктор бу машинасы жатады. Жел тегершігі жолы Ауылдық мұражайдан басталып, Кастлереа өзенінің бойымен қала орталығына дейін созылады. Жол бойында демалыс орындары мен барбекюге арналған жабдықтар орналасқан. Гилгандра табиғи флора қорығы 8,5 гектарлық бұталы жерді құрайды, онда көптеген өсімдік түрлері өседі. Қорғаудағы жергілікті жабайы гүлдерді қыркүйектен қарашаға дейін көруге болады. Демалыс пен барбекюге арналған жабдықтар да бар. Гилгандрада жеке меншік обсерватория бар, ол сәрсенбіден жексенбіге дейін жұртшылыққа ашық. Хитчен үйі мұражайы Куи науқанының бастамашысы болған Билл Хитченнің бұрынғы үйінде орналасқан. Мұражайдағы экспонаттар Куи науқанының тарихын баяндайды. Мұражайда Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысты көптеген естелік заттар бар. Куи науқанына арналған ескерткіш – бұл 1915 жылдың 10 қазанында жергілікті ерлер Куи науқанын бастаған Бридж көшесіндегі жерді белгілейтін тас үйіндісі. Жақын жердегі қабырға суреті ескерткішке толықтыру жасап тұр. Осындай рекруттық шерулер Snowball шерулері деп аталды және Куи науқанының үлгісімен Нью-Уэльс штатының басқа жерлерінде де пайда болды. 1915 жылдың қазан айында ер адамдар Сиднейге өздерінің рекруттық науқанын бастау үшін осы жерде жиналды. 98.9FM жиілігінде хабар тарататын WARFM қоғамдық радиостанциясы бар, ол әртүрлі бағдарламаларды ұсынады.

Жыл сайынғы іс-шаралар

Қаңтар – Гилгандра кубогы – Гилгандра жарыс жолында 1600 метрге жуық ат жарысы. Ол жыл сайын қаңтар айында өтетін екі күндік Гилгандра кубогы фестивалінің аясында өткізіледі және оны Гилгандра жокей клубы ұйымдастырады. 2018 жылы Гилгандра кубогының жалпы жүлде қоры 35 000 АҚШ долларына тең болды. Сәуір немесе мамыр – Гилгандра жәрмеңкесі – Уоррен көшесіндегі қаланың батыс жағындағы Гилгандра жәрмеңке алаңында жыл сайын сәуір немесе мамыр айларында өткізілетін ауыл шаруашылығы жәрмеңкесі. Оны Гилгандра жәрмеңке қоғамы ұйымдастырады. 2018 жылы ол 20 сәуір, жұма күні және 21 сәуірде өтті. Жыл сайынғы жәрмеңке – жергілікті тұрғындардың жиналатын орны, онда мал, ауыл шаруашылығы өнімдері мен шаруашылық техникасы көрсетіледі, сондай-ақ рингтегі шаралар мен ат спорты жарыстары, ағаш кесу жарыстары, көңіл көтеруге арналған ойын-сауықтар мен серуендер, сонымен қатар тағам және сусын сататын орындар ұйымдастырылады. Сәуір – Қарттар апталығы және марапаттаулар. Қазан айының ұзақ демалыс күні – Гилгандра Куи фестивалі. Гилгандра қала тұрғындары мен қонақтары үшін қазан айының ұзақ демалыс күндері көңілді шаралар мен ойын-сауық фестивалін ұйымдастырып келеді. Басты көшеде шеру өтеді. Бір күні қалалық саябақта ағаш кесу, дүкендер, серуендер, әншілер, ойын жарыстары және «куи» шақыру жарысы сияқты ойын-сауықтар ұйымдастырылады. Гольф сияқты спорттық жарыстар да бар. Кешкі уақытта тікелей эфирде концерттер ұсынылады.

Кішігірім сауда

Миллер көшесі – бөлшек сауда дүкендерінің толыққанды ассортименті бар басты көше. Central Stores дүкенінде сәннен бастап үйге қажетті заттарға дейін, кітаптар мен әшекей бұйымдары бар. Көшеде антиквариат дүкені, екі сұлулық пен косметика дүкені, екі шаштараз, жақсы жабдықталған дәріхана, газет-журнал сататын дүкен және электр тауарлары дүкені орналасқан. Target Country 2019 жылдың 6 шілдесінде Гилгандрадағы филиалын жапты. Дегенмен, басты көшеде нан пісіретін дүкен, ет дүкені және азық-түлік/арақ сататын дүкендер сияқты азық-түлік тауарларын жеткізушілер бар. Фермерлердің және қауымдастықтың жабдықтарға қажеттіліктерін ағаш сатушылар, шаруашылыққа қажетті заттарды жеткізушілер, шаруашылық машиналарын жеткізушілер, астық және ағаш дүкендері, сондай-ақ басты көшедегі жабдықтар дүкені қамтамасыз етеді. Бірлескен жылжымайтын мүлік/мал және станция агенттігі де бар. Гилгандра ветеринариялық клиникасы шаруашылық мал өндірісінен бастап ірі мал мен үй жануарларына дейін барлық жануарларға қызмет көрсетеді.

Қоғамдық және денсаулық сақтау қызметі

Медициналық – Гилгандра медициналық орталығы қаладағы дәрігерлер мен басқа да денсаулық сақтау қызметтерін біріктіретін орталық. Қалалық дәрігерлер өздерінің тәуелсіз практикаларын жүргізеді, бірақ медициналық орталықта жұмыс істейді. Дәрігерге, тіс дәрігеріне және көзілдірік сатушыға қаралу үшін жазылу да осында жүзеге асырылады. Орталық Ауылдық және шалқаймақ аймақтардағы медициналық қызметтер бағдарламасы аясында құрылды. Қаланың басты көшесінде үлкен, заманауи дәріхана орналасқан. Аурухана – Гилгандра ауруханасы – 31 төсектік «Көп мақсатты денсаулық сақтау қызметі» (Multi Purpose Health Service), ол Челмсфорд даңғылында орналасқан, арнайы салынған, заманауи ғимарат. Онда жедел және жедел емес, шұғыл және тұрғын үйлерде қарттарға күтім көрсетіледі. Сондай-ақ, қосымша медициналық қызметтер үшін шақырылған мамандар мен клиникалық дәрігерлер де қызмет көрсетеді. Ең жақын ірі емдеу орталығы Дуббо қаласында, көлікпен 40 минуттық жерде орналасқан. Қарттарға күтім – зейнеткерлер үйі және жатақханалар. Қалалық аурухана ғимаратының жанында орналасқан Cooee Lodge зейнеткерлер үйі тәуелсіз тұруға арналған жеке пәтерлерді, сондай-ақ 40 төсектік жатақхананы және қосымша 10 төсектік арнайы күтім бөлімін ұсынады. Джек Таунни жатақханасы – 13 орындық аборигендер мен Торрес бұғазы аралдарының қарттарына күтім көрсету мекемесі, тәулік бойы жұмыс істейтін қызметкерлермен қамтамасыз етілген. Қоғамдық / Мүгедектерге арналған қызметтер – Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының «Үйде және қоғамда күтім» бағдарламасы басқаратын қоғамдық күтім орталығы қаланың басты көшесінде орналасқан. Онда қарттарды бағалау тобы бар, ал клиенттері – денсаулығы нашарлаған, қарт және мүгедек адамдар. Orana Lifestyle Directions Гилгандрдағы топтық үйлерде тұратын зияткерлік қабілеттері шектеулі адамдарға қолдау көрсету қызметін ұсынады, ал Carlginda Enterprises мүгедектерге жұмыс орындарын ұсынады және жұмысқа орналасу үшін оқытуды жүзеге асырады.

Діни қызмет

Батыс Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы көптеген қалалар сияқты, Гилгандрада да өз қауымдарын қолдайтын түрлі шіркеулер бар. Көптеген шіркеулердің өз веб-беттерінде ғибадат уақыттары туралы ақпарат келтірілген. Шіркеулер:

Католик – Wrigley көшесіндегі Сент-Джозеф шіркеуі. Католик қауымы сонымен қатар Сент-Джозеф бастауыш мектебін басқарады. Сент-Джозефтің қарындастары шіркеудің жанында орналасқан монастырьда да өкілдік етеді. Волонтерлермен жұмыс істейтін «Винни» дүкені бар Сент-Винсент-де-Пол орталығы күн сайын ашық және Уоррен көшесі мен Мертл көшесінің арасындағы Уэмбоин көшесінде орналасқан.
Англикан – Myrtle және Wamboin көшелерінің бұрышындағы Сент-Амброз шіркеуі. Англикандық пастордың үйі шіркеудің жанында орналасқан. Бірлестік шіркеуі – Wamboin және Myrtle көшелерінің бұрышы. Пресвитериандық – Myrtle көшесі, 42-үй. Лютерандық – Ньюэлл тас жолында орналасқан. Құдайлар Ассамблеясы – Жаңа өмір орталығы, Уоррен жолы, 74-үй. Австралияның аборигендер министрлігі (AIM) – Wrigley көшесі, 89-үй.
Heartland Church – Miller көшесі, 44-үй.

Азаматтық көзқарас

Джеральд Колин МакКеллар (1903–1970), фермер және саясаткер, 1903 жылғы 29 мамырда Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Гулгонг қаласында туды, ол туған жергілікті ата-анасының екінші баласы – фермерлікпен айналысқан көлікші Джеральд Мурдок МакКеллар және оның әйелі Маргарет Джейн, туған қызы Трэвис. Гилгандрда білім алған және фермерлік ұйымдарында белгілі болған МакКеллар 1951–1959 жылдары Дуббо жайылымдарын қорғау кеңесінің директоры, ал 1960–1964 жылдары Жаңа Оңтүстік Уэльс қой өсірушілер қауымдастығының кеңесшісі болды. Сонымен қатар, ол екі жыл бойы Gilgandra Newspapers Pty Ltd компаниясының төрағасы қызметін атқарды. Country партиясына адал болған ол екі онжылдық бойы Лоусон және Кастлерег сайлау округі кеңестерін басқарды, содан кейін 1957 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс бөлімшесінің төрағасы болды. 1958 жылы Сенатқа сайланды. Ол федералды партияның ауылдық қаржы комитеті және Сенат төрағасының орынбасары (1952–1964) сияқты комитеттердің төрағасы болды, сондай-ақ 1964–1970 жылдары Репатриация министрі қызметін атқарды. ACT (2617) аймағындағы МакКеллар елді мекені оның құрметіне аталған. Джим Курран (1927–2005), Гилгандрада туып өскен, ол 1980 жылдан 1981 жылға дейін NSW штатының Мемлекеттік Парламентіндегі Кастлерег сайлау округінің жергілікті депутаты болды. Осыған дейін ол көп жыл бойы NSW Еңбек партиясының Гилгандра бөлімшесінде хатшы, содан кейін президент қызметін атқарды. Уильям Томас Хитчен (1864–1916) – Гилгандраның сантехник шебері және Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Гилгандра мылтық клубының капитаны. Ол Гилгандрадан Сиднейге рекруттерлік шеру ұйымдастыру туралы идеяны ұсынды және 1915 жылғы қазан айында Гилгандрадан бастау алған Куи шеруін ұйымдастыру арқылы оны іске асыруға зор үлес қосты. Хитчен өзі де шеруге қатысып, әскермен бірге Англияға жіберілді. Алайда, ол 1916 жылы Англияда қайтыс болды, соғыс қимылдарына қатыспады. Эрни Найт (1943–1995), Австралияның аборигені, өмірінің отыз жылын Гилгандра округі кеңесінде жұмыс істеді, қаланың саябақтарын, бақтарын және демалыс алаңдарын адал және жауапкершілікпен күтіп ұстады. 1995 жылғы қарашада Теміржол алаңы оның құрметіне «Эрни Найт алаңы» деп қайта аталды. Тони МакГрэн (1946–2004) 16 жыл бойы Гилгандра қаласының мэрі болды. Содан кейін ол оңтүстікке қарай 40 шақырым қашықтықтағы Дуббоға көшіп, 1991 жылдан 1999 жылдың басына дейін сегіз жыл Дуббоның мэрі болды, ол Дуббо округінен тәуелсіз кандидат ретінде сайлауға түсті. Ол бұрынғыда Қауіпсіз Country партиясы округі саналған Дуббодағы орынды Country партиясынан 24 дауыспен жеңіп алды. 1999 жылғы 27 наурыздан 2004 жылғы 15 қыркүйекке дейін МакГрэн NSW штатының Мемлекеттік Парламентіндегі Дуббо округінің депутаты болды. Тони МакГрэн 2004 жылғы 15 қыркүйекте қызмет барысында қайтыс болды.

Өнертапқыштар

Артур Клиффорд Ховард, "Клиф" деп танылған (1893–1971), ротационды тырманың (культиватордың бір түрі) ойлап табушысы, оның әкесі Джон Ховард 1908 жылы Круквеллден Гилгандраның жанындағы Бидонға, "Маунтин Вью" деген шаруашылыққа көшкен. 1912 жылы әкесі шаруашылығына бу машинасы бар трактор енгізген кезде Клиф Ховард трактордың күшін жерді тығыздаудың орнына оны өңдеу үшін қолдану идеясын ойлады. 1912 жылы Ховард өзінің өнертабысының прототипін "Маунтин Вью" шаруашылығында жасап, сынақтан өткізді, нәтижесінде 1919 жылы ротационды тырмаға патент алды.

Басты жолшылар

Ханна Моррис (1829–1911), Гилгандраның алғашқы қоныс салушысы, 1852 жылдан бастап осы аймақта тұрды, қонақүй иесі және жер иесі, сонымен қатар Гилгандра қалашығының құрылуына зор үлес қосты.

Спортшылар

Боб Форан (1938–2018), Гилгандрада туып өскен, жылқы жаттықтырушы, иеленуші және жарыс шақырушы. Бобтың әкесі Вик Форан, Гилгандраның белгілі ат жаттықтырушысы болды, ал Виктің өзінің әкесі – Джим Форан да солай болған. Боб өзі Батыс Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының жарыс аймағында кеңінен танымал болды және 2015 жылдың қаңтар айында 60-шы Гилгандра кубогын шақырудың маңызды кезеңіне жетті. Джон Фарагер, ОАМ, (т. 1957), Гилгандрада туып өскен регби лигасының ойыншысы, Гилгандра орта мектебінде оқыды және Гилгандра үшін регби лигасында ойнады. 1977 жылы Батыс округтер регби лигасының құрамасына іліккен. 1978 жылы 21 жасында «Пенрит Пантерс» командасымен бірінші лигада ойнай бастады. Сол жылдың мамыр айында Джон «Пенрит» клубындағы жетінші ойынында реквизит позициясында ойнап тұрғанда, шабуыл құлдырап, Джон құлдыраудың астында қалып, төрт мүшесін қозғалта алмайтын халге жетті. Оңалту шараларынан кейін «Пенрит Пантерс» Джонды қоғамдық байланыстар бөліміне жұмысқа алды және ол көп жылдар бойы клубқа келген қонақтарды қарсы алып, көмектесіп, танымал болды. Джон 2016 жылы регби лигасы мен «Пенрит» қауымдастығына қосқан үлесі үшін OAM орденімен марапатталды. Джонни Кинг (т. 1942), 1960 жылдан бастап он екі жыл бойы NSW Регби лигасының чемпионатында «Сент-Джордж» командасының қанатты ойыншысы болды, ал клубтағы алғашқы жеті жылында жеңімпаз болып, Австралия құрамасына он бес рет қатысты. Джонни Кинг Гилгандрада туып өскен, жергілікті механик Сек Кингтің ұлы. 16 жасында Сиднейге кеткенге дейін Гилгандрада зергердің шәкірті болған. Дон О'Коннор (т. 1958), Гилгандрада туып өскен крикетші 1981–1990 жылдар аралығында Тасмания және Оңтүстік Австралия құрамалары үшін Шеффилд Шилд турнирінде ойнады.

Бірінші дүниежүзілік соғыстың батырлары

Герберт Форан (1893–1973), Гилгандра аймағында дүниеге келді, оның әкесі Томас Форан және анасы Сара (Грин) оны тоғыз бауырласымен бірге "Жаңа Берида" шаруашылығында өсірді. Герб Форан 1918 жылы француздық Әскери медалімен (Medaille Militare) марапатталды. Лесли Гринлиф (1899–1980) – 1915 жылы қазан айында, 17 жасында, Гилгандрадан бастау алған алғашқы "Ку-и" маршыраларының бірі ретінде Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысу үшін "Дик лагерінде" (Dick's Camp) Collie жұмыс істеген жаңадан келген британдық иммигрант еді. Ол 1918 жылғы наурыз-сәуір айларында Франциядағы Вильер-Бретоннеу (Villiers Bretonneux) қаласы маңындағы ерлігі үшін Әскери медальмен марапатталды. Лесли Гринлиф – Гилгандрадан "Ку-и" маршысын бастаған 35 ер адамның соңғы тірі қалғаны болды. Томас Генри Турви (1893–1965) Гулгонг қаласында дүниеге келді, оның атасы Фредерик Турви 1837 жылы "Чарльз Керр" кемесімен Жаңа Оңтүстік Уэльске (NSW) жеткеннен кейін осы жерге қоныстанған. Томас Турви Гилгандрада өсті, оның ата-анасы Томас Исаак Турви (1867–1950) және әйелі Мэри Гилгандрада "Cedar Side" шаруашылығын сатып алғаннан кейін осында көшіп келді. Ол 1915 жылғы қазан айында Гилгандрада жұмыс істеп жүрген кезде "Ку-и" маршына қосылды, ол маршқа шыққан 35 ер адамның бірі болды. Оның Бірінші дүниежүзілік соғыстағы әскери қызметі бойынша жазбаларында көрсетілгендей, ол 4 қарашада 22 жасында жол үстінде тіркеліп, 7 қарашада Көк таулардағы (Blue Mountains) Лоусон қаласында әскерге шақырылды. Том Турви 1917 жылғы ақпанда Франциядағы Гедекур (Guedecourt) қаласы маңындағы ерлігі үшін Әскери медальмен марапатталды. Бұл "даладағы батылдығы үшін" берілді. Турви 1940 жылдары Гилгандраға оралды, кейін Сиднейге көшіп кетті.

Екінші дүниежүзілік соғыстың батырлары

Малкольм Форан (1922-1979), Герберт Форанның ұлы (қараңыз: "Бірінші дүниежүзілік соғыстың батырлары") және Грейс, туған тегі Деанс. Малкольм Гилгандрада туып өскен, Екінші дүниежүзілік соғыста Англияда қызмет еткен Австралия Корольдік әуе күштерінің бомбалаушы ұшқышы болды. 1944 жылы Ұшқыштардың Еңбегі үшін белгіленген крест орденімен марапатталды. Аллан Дональд МакКеллар (1917-1975), Гилгандрада туған, Джеральд Мердок МакКеллардың (1949 жылғы наурызда қайтыс болған) және Маргарет Трэвис ұлы. Алан МакКеллар – Австралия Корольдік әуе күштерінің бомбалаушы ұшқышы, Екінші дүниежүзілік соғыста Англияда қызмет еткен. 1944 жылдың ортасында Әуедегі бағалы қызметі үшін корольдік мақтау қағазымен марапатталды. Алланның әкесі 1907 жылы Гилгандрадағы "Эринганерин" жерін сатып алған. Аллан 1940 жылы Гилгандралық Лорейн Лукасқа үйленгенде және сол жылы әскерге шақырылғанда "Эринганерин" шаруашылығында жұмыс істеді. Ол қайтып келгеннен кейін шаруашылықты басқаруды өз мойнына алды. Роудон Миддлтон (1916-1942), Рон Миддлтон деп танымал, Фрэнк Миддлтон мен оның әйелі Фейттің үлкен ұлы. Ол Гилгандрада жасөспірім шағында өскен, 1942 жылы Австралия Корольдік әуе күштерінің бомбалаушы ұшқышы болып, Екінші дүниежүзілік соғыста қызмет етті және қаза болғаннан кейін Виктория кресімен марапатталды. Франк Моррис ВКФ, Гилгандраның жанындағы Балладоранда өскен, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Англияда қызмет еткен Австралия Корольдік әуе күштерінің бомбалаушы ұшқышы, 1944 жылы Ұшқыштардың Еңбегі үшін белгіленген крест орденімен марапатталды. Франк Моррис – 1911 жылы Curban-ға, содан кейін Balladoran-ға "Garthowen" деп аталатын жерге қоныстанған Уэльс иммигранттары Роберт пен Мэри Морристің ұлы. Франк әкесінен басқа үш ағасы мен үш апасы бар еді.