Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аксочиапан – Мексиканың Морелос штатындағы қала. Ол теңіз деңгейінен орташа биіктікте орналасқан. Шығыс және оңтүстік жағынан Пуэбла штаты, солтүстік жағынан Джонакатепек, батыс жағынан Тепальцинго қаласымен қоршалған. Қала, сол аттас айналасындағы муниципалитеттің әкімшілік орталығы болып табылады. 2015 жылғы халық санауы бойынша муниципалитетте 35 689 адам тұрды. 2020 жылы Аксочиапан муниципалитетінің халқы 39 174 адамды, ал Аксочиапан қаласының халқы 19 085 адамды құрады.
Axochiapan is a city in the Mexican state of Morelos. It stands at , at a mean height of above sea level. It is surrounded by the State of Puebla to the east and south, Jonacatepec to the north, and Tepalcingo to the west. The city serves as the municipal seat for the surrounding municipality of the same name. The municipality reported 35,689 inhabitants in the year 2015 census. In 2020 the municipality of Axochiapan had 39,174 inhabitants and the city of Axochiapan had 19,085.
Этимологиясы мен қалқаны
Аксочиапан атауы "аксочи тл" сөзінен шыққан, ол "су гүлін" немесе "су лилиясын" білдіреді. Бұл атау аймақтағы көлдер мен тоғандарда кілемдей жамылған көптеген ақ лилиялардан туындаған. Елтаңбаның сыртқы түрі осы аймақта кең таралған су лилияларымен байланысты. Судан көтерілуі олардың суда, әсіресе тамыз айында, қаншалықты жылдам өсіп, көбейетінін көрсетеді. Аксочиапан 1824 жылдан 1869 жылға дейін Джонакатепек муниципалитетіне қарасты. Кейін Морелос штаты құрылды, сонымен бірге Тетелилла муниципалитеті де құрылды. 1869 жылдан 1898 жылға дейін Аксочиапан Тетелиллаға қарасты, бірақ 1898 жылдың 9 қарашасында тәуелсіз муниципалитет болып құрылды, оның аумағы бұрын Тетелиллаға тиесілі болған жерлерді қамтыды (Жонакатепекпен біріктірілген қаланы қоспағанда). Аксочиапанның алғашқы әкімшілік ғимараты салынды және сол кезде қаланың тұңғыш мэрі Луис Г. Ребольдедо қызметке кірісті. Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметінше, муниципалитетте 243 үй қирап, 1161 үй зақымданды. Феликс Санчес Эспиноса "Juntos Haremos Historia" коалициясынан Президент Муниципаль (мэр) болып сайланды. Мексикада COVID-19 пандемиясынан 209 жағдай мен 28 өлім тіркелсе, 2020 жылдың 27 сәуірінде Аксочиапанда бірде-бір жағдай тіркелмеді. Мектептер мен көптеген кәсіпорындар наурыздың ортасынан маусымның 1-іне дейін жабылды. 1 сәуірде қауымдастықтың мүшелері COVID-19 жұқтырған науқастарды емдесе, аурухананы өртеп жібереміз деп угроза жасады; 5 мамырда COVID-19-дан қайтыс болған көшбасшылардың бірі дүние салды. 6 маусымда COVID-19-дан екі адам қайтыс болды, ал билік органдары мәйіттерді қате отбасыларға тапсырды, бірақ қателік кремацияға дейін анықталды. 2020 жылдың 27 желтоқсанында муниципалитетте 138 жағдай тіркелді. COVID-19-дың ауыр жағдайларына арналған аурухана 2021 жылдың 15 қаңтарында 100% толып кетті. 60 жастан асқан азаматтарға вакцина салу 2021 жылдың 12 наурызынан басталады. Аналар күнінде салынған арақтан Аксочиапан, Жантетелко және Тепальцингода 15 адам қайтыс болды. Қауым мүшелері салынған арақты сатқан үйді өртеп жіберді, ол кезде үйде ешкім болған жоқ. Алкоголь Ахочиапанда 18 адамның, ал көршілес муниципалитеттерде 11 адамның өліміне себеп болды. 26 мамырда DIF штатының кеңсесі Ахочиапанды қоса алғанда, сегіз муниципалитеттегі осал топтарға азық-түлік пен су жіберді.
The origin of Axochiapan's name comes from "axochi tl", which means “water flower or water lily”. This comes from the many white lilies that form like carpets on the ponds and lakes in the area. The shield's appearance is due to the water lilies that are prevalent in the area. Its peeking out of the water conveys how, just like in real life, they rapidly grow and reproduce in water, particularly during the month of August. Axochiapan belonged to the municipality of Jonacatepec from 1824 to 1869. Later, the State of Morelos was created, which also created the municipality of Tetelilla. From 1869 to 1898, Axochiapan belonged to Tetelilla until it finally became its own municipality on November 9, 1898, covering territory that previously belonged to Tetelilla (with exception to a city which was integrated with Jonacatepec). Axochiapan's first town hall was installed and the town's first mayor, Luis G. Rebolledo, assumed office at that time. The Secretary of Health reported that 243 homes were destroyed and 1,161 were damaged in the municipality. Felix Sanchez Espinoza of Juntos Haremos Historia (Together we will make history coalition) was elected Presidente Municipal (mayor) on July 1, 2018. While the state of Morelos reported 209 cases and 28 deaths due to the COVID 19 pandemic in Mexico, as of April 27, 2020, no cases were reported in Axochiapan. Schools and many businesses were closed from mid March until June 1. On April 1, members of the community threatened to burn the hospital if patients with COVID 19 were treated there; on May 5, one of the leaders died from COVID 19. Two people died of COVID 19 on June 6 and authorities delivered the bodies to the wrong families, but the mistake was discovered before cremation. One hundred thirty eight cases were reported in the municipality on December 27, 2020. The hospital dedicated to the care of serious COVID 19 cases reached 100% capacity on January 15, 2021. Vaccinations for senior citizens (60+) are scheduled to begin on March 12, 2021. Fifteen people died in Axochiapan, Jantetelco, and Tepalcingo due to adulterated alcohol on Mother's Day. Members of the community burned the house that had sold the adulterated alcohol; no one was inside at the time. The alcohol caused 18 deaths in Axochiapan and 11 others in nearby municipalities. The state office of DIF sent food and water to vulnerable groups of people in eight municipalities including Axochiapan on May 26.
Қауымдастықтар
Аксочиапан муниципалитет орталығы болып табылады. Оның халқы 19 085 адамды құрайды. Куернавака қаласынан 108 км, Мехико қаласынан 157 км қашықтықта орналасқан. Телихтактың халқы 5 534 адамды құрайды. Атлакауалояның халқы 3 818 адамды құрайды, ол Аксочиапаннан 7 км қашықтықта жатыр. Кебрандадероның халқы 2 462 адамды құрайды, ол Аксочиапаннан 5 км қашықтықта жатыр. Марселино Родригес (Сан-Игнасио) 2 223 тұрғыны бар, ол Аксочиапаннан 10 км қашықтықта орналасқан. Тлалайоның халқы 807 адамды құрайды, ол Аксочиапаннан 6 км қашықтықта жатыр.
Axochiapan is the municipal seat. It has a population of 19,085 It is 108 km (67 miles) from Cuernavaca and 157 km (98 miles) from Mexico City. Telixtac has a population of 5,534 It is 8 km from Axochiapan. Atlacahualoya has a population of 3,818 It is 7 km from Axochiapan. Quebrantadero has a population of 2,462 It is 5 km from Axochiapan. Marcelino Rodriguez (San Ignacio) has a population of 2,223 It is 10 km from Axochiapan. Tlalayo has a population of 807 It is 6 km from Axochiapan.
Мексика революциясымен байланысы
Мексика революциясы кезінде Ахочиапан да зардап шекті. Оңтүстік азаттық армиясының мүшелері Алехандро Касалес, Хоакин Камано, Марселино Родригес, Марселино Вергара, Бениньо Абундес және Хосе Палма қаламен байланыста болды. 1093 гектар (2700 акр) жер егіс шаруашылығына, ал 780 гектар (1927 акр) мал шаруашылығына пайдаланылады.
Axochiapan was not untouched during the Mexican Revolution. Members from the Liberation Army of the South such as Alejandro Casales, Joaquín Caamaño, Marcelino Rodríguez, Marcelino Vergara, Benigno Abundes, and José Palma had connections to the city. 1,093 hectares (2,700 acres) are used for farming and 780 hectares (1,927 acres) are used for ranching.
Топография
Ахочиапан шатқалдармен кесілген аңғарда орналасқан. Жері өңдеуге қиын, геологиялық құрылымы ірі шөгінділер, конгломераттар және әртүрлі ұсақтықтағы құмдардан тұрады. Қаланың оңтүстік-шығыс жағы төбелі, және осы төбелер қаланың шамамен 12,2 пайызын құрайды. Ахочиапанның қалған бөлігі көбінесе жазық.
Axochiapan is located in a valley crossed by ravines. Its ground is hard to work with, and its geologic structure is that of large sediments, conglomerate rocks, and sands of various grades. The area is hilly near the southeast end of town, and those hills make up approximately 12.2% of the city. Axochiapan is mostly flat in its other areas.
Гидрографиялық
Қаланың негізгі су ресурстары негізінен қала арқылы өтетін Amatzinac және Tenango өзендерінен құралған. Тохатлако, Лос Ахуэтес және Эль Пахарито атымен белгілі шатқалдар бар. Каррос және Кайехуакан тоғандары қалаға Сан-Франциско өзенінің Некспа өзенінен берілетін саласының суын пайдалануға мүмкіндік береді, бұл 1000-нан астам отбасыға көмектеседі, 45 терең құдықты қамтамасыз етеді және сондай-ақ ауыл шаруашылығы үшін де қолданылады.
The city's main water resources are mainly made up of the Amatzinac River and the Tenango River which cross the city. There are the gullies named Tochatlaco, Los Ahuhuetes, and El Pajarito. The Carros and Cayehuacan dams allow the city to use the water from the San Francisco River Tributary from the Nexpa River, which benefits more than 1,000 families, supports 45 deep wells, and is also used for agriculture.
Климат
Жылдық орташа температура 22 °C-тан 24 °C-қа дейін (71 °F-тан 75 °F-қа дейін), жауын-шашын мөлшері жылына 1000 мм-ден аспайды (39@) және маусым мен қыркүйек айларында жауады. Желдер солтүстіктен оңтүстікке қарай соғады.
The average annual temperature is 22 °C to 24 °C (71° to 75 °F), with rainfall that barely reaches 1,000 mm2 (39@) per year covering the months of June to September. Winds run from north to south.
Флора мен фауна
Өсімдіктер негізінен төменгі жапырақты орман: амате (биіктігі 75 футқа дейін жететін інжір ағашы), кубата (биіктігі 25 футқа дейін жететін акация), мескит, жержаңғақ, сейбас (биіктігі 25 футқа дейін жететін тікенді ағаш), куатекоматтар (сары немесе күлгін жемісі бар ағаш), гуахес (бұршақ тұқымдас өсімдік), шалғын, гуамучил (қызыл жемісі бар ағаш), тепехуахе (кішкентай ағаш) және тағы да басқалары. Мұнда койот, опоссум, скунк, түлкі, батпақ тышқаны, армадилло және қоян сияқты сүтқоректілерді кездестіруге болады. Игуана және тасбақа сияқты бауырымен жорғалаушылар, сондай-ақ бақалар сияқты қосмекенділер де бар. Құстардың ішінде: шырық, бүркіт, көгершін, қарға, бөдене, тұзбала және чачалакалар кездеседі. Балықтарға шабақ, можарра және сазан жатады.
Vegetation is primarily low deciduous forest: amate (a fig tree that grows to 75 feet tall), cubata (an acacia that grows to 25 feet tall), mesquite, peanuts, ceibas (a spiny tree that grows to 25 feet), cuatecomates (a tree with yellow or purple fruit), guajes (a legume), plum, guamuchil (a tree with red fruit), tepehuaje (a small tree), among others. We can find mammals such as coyote, opossum, skunk, fox, squirrel, ferret, armadillo, and rabbit. There are reptiles such as the iguana and turtles; and amphibians, such as frogs. Birds include sparrow, buzzard, pigeon, magpies, quail, herons, and chachalacas. Fish include catfish, mojarra, and carp.
Табиғи ресурстар
Бұл аймақта әртүрлі типтегі құмның ірі қоймалары бар, олар гипс жасауға өте қолайлы. Тау-кен өндірісі бұл аймақтағы маңызды өнеркәсіп саласы болып табылады.
There are large deposits of different types of sand, ideal for making plaster. Mining is an important industry in the area.