Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тепозтлан (тепос’тлан) – Мексиканың Морелос штатындағы қала. Ол Тепозтлан аңғарының төрінде орналасқан. Қала сол аттас муниципалитеттің әкімшілік орталығы болып табылады. 2010 жылғы ұлттық халық санағы бойынша қаланың халқы 14 130 адамды, ал муниципалитет – 41 629 адамды құрады. Бұл қала Мехико қаласының жанындағы танымал туристік орын. Қала жақын жердегі Тепозтеко тауының үстіне салынған Эль-Тепозтеко храмының қиратылыстарымен және қала тұрғындары дайындаған ерекше балмұздақ түрлерімен әйгілі. Тепозтлан 2002 жылы "Pueblo Mágico" (немесе "сиқырлы қала") атағын алған, бірақ 2009 жылы талаптарды сақтамағандықтан бұл атағынан айырылды. 2010 жылы Тепозтлан осы мәселелерді шешіп, Pueblo Mágico атағын қайта иеленді.
Tepoztlán (tepos'tlan) is a town in the central Mexican state of Morelos. It is located at in the heart of the Tepoztlán Valley. The town serves as the seat of government for the municipality of the same name. The town had a population of 14,130 inhabitants, while the municipality reported 41,629 inhabitants in the 2010 national census. The town is a popular tourist destination near Mexico City. The town is famous for the remains of El Tepozteco temple built on top of the nearby Tepozteco Mountain, as well as for the exotic ice cream flavors prepared by the townspeople. Tepoztlán was named a "Pueblo Mágico" (or magic town) in 2002 but its title was removed in 2009 for failure to maintain the requirements. In 2010 Tepoztlán addressed these problems and recovered the Pueblo Mágico title.
Этимология
Тепостлан сөзі науатль тілінен шыққан және "мыстың көп жері" немесе "ұсақ-құсақ тастардың жері" деген мағынаны білдіреді. Бұл сөз "тепос тли" (мыс) және "тлан" ("жер/молдық орны") деген сөздерден туындаған.
Tepoztlán is derived from Nahuatl and means "place of abundant copper" or "place of the broken rocks." This is derived from the words tepoz tli (copper) and tlan ("place of/place of abundance").
Климат
Тепоцлан Сьеррасының (Эль-Тепоцтеко орналасқан жерде) айналасындағы климат орташа, сондай-ақ кейбір субтропиктік айырмашылықтарды көрсетеді. Жаңбырлы маусым жазда басталып, күздің басында аяқталады. Тепоцлан аңғарындағы жауын-шашын мөлшері /жылға дейін, ал тауларда /жылға дейін жетеді.
The climate around the Tepoztlán Sierra (where el Tepozteco is located) shows temperate as well as some subtropical variations. The rainy season starts during the summer and ends at the beginning of autumn. Precipitation reaches /yr in the Tepoztlán Valley and up to /yr in the mountains.
Экономика
Ауыл шаруашылығы, әсіресе жүгері, чили және томат өсіру, мал шаруашылығы. Дәстүрлі қыш өнімдері мен қолөнер бұйымдары (олар үшін жанды демалыс күнгі базарлар немесе тиангуистер бар). Туризм: Бүгінде Тепозтланның ең маңызды кірісі туризм есебінен түседі. Адамдар қалаға нағыз дәстүрлі ортасы, пирамидасы және экологиялық немесе прогрессивті бағытталған бірнеше қауымдастықтары үшін келеді. Жылжымайтын мүлік: Тепозтлан ауданындағы жерді пайдалануды реттейтін заң жүйесі – коммуналық. Осы заңдық шеңберде Тепозтлан жерін сатып алу мүмкін емес. Егер мәселе туындаса, қаржылық және сот институттары меншік құқығын қорғауға көмектесе алмайды. Мецтитла скаут лагері мектебі Мексика үкіметіне тиесілі және Тепоцтеко тауының жанында орналасқан. Мецтитла – Ұлттық скаут лагері мектебі. Мецтитлаға Мексикадан және әлемнің түкпір-түкпірінен скауттар жиі келсе де, ол жалпы қоғам үшін де ашық.
Agriculture specially growing of maize, chili and tomatoes, livestock growing. Traditional pottery and handicrafts (for which there is a lively weekend market or tianguis). Tourism: Nowadays Tepoztlán gets its most important income through tourism. People visit the town for its authentic traditional environment, along with the pyramid and several communities with ecological or progressive thinking. Real estate: The legal system that regulates possession of land in Tepoztlán is communal. Under that legal framework, land in Tepoztlán cannot be purchased. In case of problems, neither financial nor judicial institutions can support ownership claims. Meztitla Scout Camp School is owned by the Mexican government, located near Tepozteco mountain. Meztitla is the National Scout Camp School. Although Meztitla is frequented by Scouts of Mexico and from around the world, it is also open to the general public.
Тепозтеко туралы аңыз
Тепозтеко туралы бірнеше нұсқа бар. Солардың бірінде Тепозтон тегі бар адам, кір жуушының ұлы, Мексикадағы Теночтитлан қаласында жұмыс істейді және католик дінін қабылдайды. Католик шіркеулерінің бірінде қоңырау ілуге көмектескені үшін ол 3 қорап ақы алады, оларды ашуға тыйым салынады. Бірақ оның құлшыны басым келіп, қораптарды ашады. Қораптарды ашқанда ішіндегі құстар ұшып шығады, олар халықтың байлығы мен игілігінің символы болды. Тағы бір нұсқада Тепоцтеко 1532 жылдың 8 қыркүйегінде Акситла өзенінде, Ометочтли мүсіні табылған таудың етегінде крещениеден өтіп, католик шіркеуіне енген адам ретінде сипатталады. 22 жастағы миссионер Фрей Доминго де ла Анусиасьон Чиапас және Гватемаладан келген паломниктер құдай санаған мүсінді тік жардан лақтырып жібергеннен кейін Тепоцтеконы крещениеден өткізеді. Айналасындағы Яутепек, Оакстепек, Тлайакапан және Куанахуактан келген төрт беделді адам Тепоцтеконы өздерінің құдайларына опасыздық жасады деп айыптап, оған қарсы шығады. Ол оларды жеңіп, сөздерінің күшімен жаңа діннің барлық жақсылықтарына көндіреді. Осы аңыз бойынша, төрт табиғи элементтен бірі – ауа туралы айтылады, оған ойлау және ақыл жүргізу қабілеті тән. Бұл қасиет Тепозтекатль кез келген қиын жағдайдан аман шыққанда көрінеді. Ол өзін "Жел құдайы" Кетцалькоатльдің ұлы деп мақтанады, сондықтан ол оның қорғауында болады.
There are several versions of the story of Tepozteco. One that describes a man by the last name of Tepoztón who is born to a laundress and ends up working in Tenochtitlan, Mexico where he is converted to Catholicism. As a form of payment for some work he did helping to hang a bell at one of the Catholic churches, he receives 3 boxes and is instructed not to open them. However, his curiosity wins and he opens the boxes. Opening the boxes let out the birds that were inside which acted as a symbol of the riches and wellbeing of the people. Another version of the story refers to Tepozteco as a person who was baptized and introduced to the Catholic Church on September 8, 1532 in the Axitla River, at the base of the mountain where a statue of Ometochtli was found. A young 22 year old missionary named Fray Domingo de la anunciación, baptized Tepozteco after having thrown the idol, worshiped by pilgrims from Chiapas and Guatemala, off a cliff. Four important gentlemen from surrounding areas: Yautepec, Oaxtepec, Tlayacapan, and Cuauhnahuac, accuse Tepozteco of having betrayed their gods and they challenge him. He defeats them and with the strength of his speech, convinces them of all the goodness of the new religion. Of this legend, let's point out that one of the four natural elements is spoken of; the air, which is attributed with thinking or reasoning. We see that this characteristic is brought up when Tepoztecatl, comes out on top of every difficult situation that he faces. Reasonably, he boasts that he is son of Quetzalcoatl, "God of the Wind," which allows him to be protected by him at every moment.
Қалалық әкімдік
Муниципалитет Мексика қаласымен шекаралас 17 муниципалитеттың бірі. Ол астананың оңтүстік жағында Милпа-Альта ауданымен шектеседі. 2018 жылдың 1 шілдесінде өткен сайлауда "Бірге тарих жасаймыз" коалициясының Рохелио Торрес Ортегасы муниципалитет әкімі (Президент Муниципаль) болып сайланды.
The municipality is one of 17 municipalities that border Mexico City. It borders the Milpa Alta borough at the south side of the capital city. Rogelio Torres Ortega of Juntos Haremos Historia (Together we will make history coalition) was elected Presidente Municipal (mayor) in the election of July 1, 2018.
Көрермендер мен фестивальдар
Тепостлан карнавалы Морелос штатындағы ең ірі карнавал болып табылады. Ол Күл сәрсенбісінен үш күн бұрын өтеді. 8 қыркүйек. Тепоцтеко және Тепостланның Мәриямның тууы мерекелері. Сан-Хуан Тлакотенко теңіз деңгейінен 2350 метр биіктікте, Тепостланнан солтүстікке қарай 5 шақырым жерде орналасқан. Оның ішінде Чичинахутзин биологиялық дәлізі мен Тепоцтеко ұлттық паркінде (1937 ж. құрылған) жайылған көрнекті ормандар бар. Қаланың негізі шамамен 1100 жылға дейін, науатл тілінде сөйлейтін иммигранттардың келуімен байланысты. Сан-Хуан 1897 жылдан 1997 жылға дейін Мексика қаласы – Куернавака теміржолының Тепостланға ең жақын аялдамасы болды. 1993 жылы жақын жердегі Чималакатепетл төбесінде біздің заманымыздың 1028 жылына жататын археологиялық заттар табылды; олар 1995 жылы ашылған шағын мұражайда сақталады. Әулие Иоанн мерекесі 24 маусымда тойланады. Үңгірлерді зерттеушілер Cueva del Diablo (Ібіліс үңгірі), Cueva del Ferrocarril (Теміржол үңгірі) және аймақтағы басқа да үңгірлерді зерттеуден ләззат алады. Санта-Каталина Тепостланның батысында орналасқан. Әулие Екатерина Александрийскаяға арналған шіркеудің екі қабаттан тұратын, әсем безендірілген қоңырау мұнарасы бар. Әулие Екатерина мерекесі 24 қарашада атап өтіледі. Аматлан Тепостланның шығысында орналасқан. Кетцалькоатль құдайының мифтік туған жері қаладан қысқа серуенде орналасқан, әсем сарқыраманың жанында. Аматлан жыл бойы екі мереке өткізеді: 29 мамыр – Кетцалькоатль құрметіне, 22 маусым – Санта-Магдалена мерекесі. Монастырьдың артында орналасқан Карлос Пеллисер мұражайы 1965 жылы ашылған археологиялық мұражай. Меститла скаут лагері – 1956 жылдан бері Мексика скауттары қауымдастығының (Asociación de Scouts de México, Asociación Civil) меншігіндегі және басқаратын лагерь/мектеп. Атауы "Айға жақын жер" дегенді білдіреді; әлемнің түкпір-түкпірінен келген скауттар үшін іс-шаралар ұйымдастырудан басқа, ол жалпы жұртшылыққа серуендеу, кемпинг және раппел жасау үшін ашық. Ол Тепостланның батысындағы Санто-Доминго-Окуиткода орналасқан.
Carnaval in Tepoztlan is the largest in Morelos. It takes place for three days before Ash Wednesday. September 8. Fiestas to honor Tepozteco and Virgin of the Nativity in Tepoztlan. San Juan Tlacotenco is located at an altitude of 2,350 meters above sea level, 5 kilometers north of Tepoztlan, with exuberant forests within the Chichinahutzin Biological Corridor and the Tepozteco National Park (est. 1937). The foundation of the town dates from around 1100 AD, by the arrival of the Nahuatl speaking immigrants. San Juan was the stop on the Mexico City Cuernavaca rail line, from 1897 to 1997, that is closest to Tepoztlan. In 1993 archaeological pieces dating from 1028 CE were found in a nearby hill called Chimalacatepetl; these are located in a small museum that opened in 1995. The feast of St. John is celebrated on June 24. Spelunkers will enjoy exploring the Cueva del Diablo (Devil's Cave), Cueva del Ferrocarril (Railroad Cave), and other caves in the area. Santa Catalina is west of Tepoztlan. The church, dedicated to St. Catherine of Alexandria, has a delicately decorated bell tower of two levels. St. Catherine's feast day is November 24. Amatlán is east of Tepoztlán. The mythical birthplace of the god Quetzálcoatl is located by an exuberant waterfall a short hike out of town. Amatlán has two festivals during the year: May 29 in honor of Quetzalcoatl, and June 22 for the Feast of Santa Magdalena. Museo Carlos Pellicer located behind the monastery, is an archaeological museum that opened in 1965. Meztitla Scout Camp School is a campground/school owned and operated since 1956 by the Asociación de Scouts de México, Asociación Civil. The name means "Place near the Moon"; besides hosting activities for Scouts from around the world, it is open to the general public for hiking, camping, and rappel. It is located in Santo Domingo Ocuitco, west of Tepoztlan.
Тепозтеко пирамидасы
Эль-Тепоцтеко археологиялық ескертігі 13 ғасырда Тепоцтекатлға, пульке құдайына арналған ғибадатхананың төңірегінде орналасқан. Қасиетті орын теңіз деңгейінен 2310 метр биіктікте, ал Тепостлан қаласының орталық алаңы 1715 метр биіктікте жатыр. Қасиетті орынға дейін тау жолымен 2 км қашықтыққа 595 метрлік көтеріліммен жетуге болады. Жылдамдығы мен таулы жер болғандықтан, адамдар саяхатқа 20 минуттан үш сағатқа дейін уақыт жұмсайды. Биіктен Тепостлан қаласы мен Куернавака аңғарының көрінісі ашылады.
The archaeological site of El Tepozteco is centered on the 13th century temple dedicated to Tepoztēcatl, god of pulque. The sanctuary is located at 2,310 meters above sea level (7,579 feet) while the main plaza of Tepoztlán is at 1,715 m (5,627 ft). A rustic trail leads up to the sanctuary, climbing 595 m (1,952 ft) along 2 km (1 1/4 miles) of length. Due to the steep climb and rough terrain, people take anywhere from 20 minutes to three hours to make the journey. From the summit there are views of the town of Tepoztlan and the Valley of Cuernavaca.
Тепозланның бұрынғы монастырының мұражайы (Мюзео де ла Натиvidad)
Тепостлан экс-конвенто мұражайы 1555 және 1580 жылдар аралығында доминикан монахтарының бұйрығымен тепостек үндістерімен салынды, ол Туған Күнге арналған. 1993 жылы INAH қайта жаңарту жобасын жасады, ал 1994 жылы ЮНЕСКО оны Әлемдік мұра ретінде жариялады. Бұл орын Тепостланның Туған күні шіркеуі, сондай-ақ Мұражай және Тарихи құжаттама орталығы болып табылады. Бұл монастырь үлкен атриумнан тұрады, ол қабірстандық және саябақ ретінде пайдаланылған. Әр бұрышында төрт капелла посасы бар, бірақ солтүстік жағындағылары ғана жақсы сақталған. Капелла посастары Жаңа Испанияда үнді халқының көпшілігін оқыту үшін ойлап табылды, кейін олардың қолданылуы Гватемала, Колумбия, Перу және Боливияға тарады.
The Tepoztlán Ex Convento Museum was built by the Tepoztecan Indians under the orders of the Dominican friars between 1555 and 1580, dedicated to the Virgin of the Nativity. In 1993, INAH created a restoration project and in 1994 it was declared a World Heritage Site by UNESCO. This site is the parish of the Nativity and the Museum and Historical Documentation Center of Tepoztlán. This monastery consists of a large atrium that has served as a cemetery and park. There are four capillas posas in each of the corners, although only the ones on the north side are well preserved. The capillas posas were invented in Nueva España for the instruction of large crowds of Indigenous, and their use later spread to Guatemala, Colombia, Peru, and Bolivia.
Басқа дереккөздер
Мексика муниципалитеттерінің энциклопедиясы: Тепостлан. Испан тілінде.
Encyclopedia of Mexican Municipalities: Tepoztlán In Spanish.