Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тетекала – Мексиканың Морелос штатындағы қала. Бұл қала төңіректегі муниципалитеттің әкімшілік орталығы болып табылады және онымен бір атауға ие. Тетекала топонимі науатль тілінен келген және "тас үйлер орны" деген мағынаны білдіреді. Қаланың толық атауы – Тетекала де ла Реформа, себебі 19 ғасырдың ортасында осы жерде Реформа заңдарына қол қойылған. 2015 жылғы халық санауы бойынша муниципалитетте 7 772 адам тұрады.
Tetecala is a city in the Mexican state of Morelos. The city serves as the municipal seat for the surrounding municipality, with which it shares a name. The toponym Tetecala comes from a Nahuatl name and means "place of stone houses". The full name of the town is Tetecala de la Reforma because the Laws of the Reforma were signed there in the mid 19th century. The municipality reported 7,772 inhabitants in the 2015 census.
Испандықтарға дейінгі тарих
Қазіргі Тетекалдарды қамтитын аймақта ольмек, чичимека және тлахуика ежелгі халықтарының қоныстарының іздері табылды. Онда әртүрлі өлшемдегі елді мекендер болғандығы және бұл Коатлан мен Мазатепек арасындағы маңызды жол болғандығы анық көрінеді.
Vestiges of Olmec, Chichimeca, and Tlahuica Prehispanic human settlements have been found in the area that includes modern Tetecals. It is evident that there were settlements of different sizes and that it was an important place of passage between the manors of Coatlán and Mazatepec.
Отарлау тарихы
Тетекала 1521 және 1583 жылдар аралығында, алғаш рет картада белгіленген кезде құрылған. 1594 жылы ол Сан-Франциско де Тетекала деп аталды және маңызды ауыл шаруашылығы орталығы болды. Осы шамада Куаутитла да негізделді. 1746 жылы Тетекала және айналасындағы аумақта 266 "үнді" отбасысы, 32 "испандықтар мен метистер" отбасысы, сондай-ақ бірқатар "мулаттар" отбасылары болды. Елу жыл өткен соң халық саны 4040 адамға жетті, олар Тетекала қаласында, бес хасиендада және он ранчода орналасты. 1786 жылғы 4 желтоқсандағы Корольдік жарғымен Тетекала муниципалитеті Мексика штатының құрамына кірді.
Tetecala was founded between 1521 and 1583 when it first appears on a map. By 1594 it was called San Francisco de Tetecala and it was an important agricultural center. Cuautitla was founded about this time. By 1746, Tetecala and the surrounding area had 266 families of "Indians" and 32 of "Spaniards and Mestizos", as well as some of "Mulatos." Eighty years later, the population had increased to 4,040 inhabitants that were distributed in the town of Tetecala, five haciendas, and ten ranches. By Royal Decree of December 4, 1786, the Municipality of Tetecala corresponded to the State of Mexico.
ХХІ ғасыр
Тетекала жоғары оқу орны (Escuela de Estudios Superiores de Tetecala) 2016 жылдың тамызында Мазатепекте ашылды. Алғашқы бағдарламалар медбикелік және тамақтану салаларында болды; 2018 жылдың қаңтар айында ауылдық хирургтарды даярлау бағдарламасы ашылды. Оқу орнында 208 студент оқыды; UAEM ректоры Густаво Уркиза Белтран болды, ал Тетекала филиалының алғашқы директоры Мириам Тапия болды. 2017 жылдың 19 қыркүйегінде болған жер сілкінісі салдарынан алты адам қаза тапты. 2020 жылдың 27 сәуіріне дейін Мексикадағы COVID-19 пандемиясынан 209 жағдай және 28 өлім тіркелді. Тетекалада екі жағдай тіркелді. Мектептер мен көптеген кәсіпорындар наурыздың ортасынан маусымның 1-іне дейін жабық болды. 2 шілдеде Тетекалада 11 инфекция және вирустан 3 адамның қаза болғаны хабарланды; штаттың қайта ашылуы кем дегенде 13 маусымға дейін кейінге жылдырылды. Тетекалада 13 жағдай, 13 адам жазылып шықты, бірақ 31 тамыз күні вирустан қайтыс болғандар жоқ. 2020 жылдың 27 желтоқсанында 22 жағдай тіркелді.
The Escuela de Estudios Superiores de Tetecala (School of Higher Education of Tetecala), affiliated with the Morelos State University opened in August 2016 in Mazatepec. The initial programs were in nursing and nutrition; a program for Rural Surgeons opened in January 2018. The school had 208 students; the rector of the UAEM was Gustavo Urquiza Beltrán, and the first director of the school in Tetecala was Miriam Tapia. Six people died during the September 19, 2017 earthquake. The state of Morelos reported 209 cases and 28 deaths due to the COVID 19 pandemic in Mexico as of April 27, 2020; two cases were reported in Tetecala. Schools and many businesses were closed from mid March until June 1. On July 2, Tetecala reported 11 infections and three deaths from the virus; the reopening of the state was pushed back until at least June 13. Tetecala reported 13 cases, 13 recuperations, but no deaths from the virus as of August 31. Twenty two cases were reported on December 27, 2020.
Туризм және аттракциондар
Ассизидің Сан-Франциско шіркеуі Тетекаланың тарихи орталығында орналасқан. Ол 18 ғасырда неоклассикалық стильде салынған. Кандлемас Қызының шіркеуі, сондай-ақ 18 ғасырдан бастап, федералды тас жолда орналасқан. Алма де ла Виргин шіркеуінің алдында отарлық дәуірдегі фонтан бар. "Лас-Крусес" төбесінен қаланың панорамалық көрінісі ашылады. Жақын жердегі Каскос де лас Хасиендас (сарайлар) - Санта-Крус Виста-Алегре, Актопан, Куаутита және Кокойотала. Дәстүрлі тиангуи (базар) сейсенбі күні өтеді.
The church of San Francisco of Assisi is in the historic center of Tetecala. It was built in the 18th century in Neoclassic style. The chapel of the Virgin of Candlemas, also from the 18th century, is located on the federal highway. There is a colonial era fountain in front of the chapel of the Alma de de la Virgin. There is a panoramic view of the town from the top of the hill of "Las Cruces". Cascos de las Haciendas (manor houses) nearby include Santa Cruz Vista Alegre, Actopan, Cuautlita, and Cocoyotla). The traditional tianguis (market) is on Tuesday.
Мәдениет
Жергілікті мерекелер 2 ақпанда (Virgen de la Candelaria) Тетекалада, 15 мамырда (Еңбекші Исидор) Актопанда, 31 шілдеде (Игнатий Лойола) Актопанда, 29 қыркүйекте (Архангел Михаил) Куаутиталада, 4 қазанда (Сан-Франциско де Ассис) Тетекалада және 12 желтоқсанда (Гвадалупаның Әзіресі) "Эль-Пасо" ауданында өтеді. Екі мыс оркестрі бар, біреуі Куаутлитада, екіншісі Тетекалада. Тетекала бірнеше белгілі орындаушылар мен композиторлардың туған жері. Жергілікті қолөнерге ердің құшағын жасау және себет тоқу кіреді. Жергілікті тағамдардың ішінде жүгері немесе бұршақтан жасалған позоле, шошқа еті, тауық еті, тіпті креветка қосылғандары; қаймақ пен ірімшік қосылған сиыр етінің кептірілгені немесе шошқа етінен жасалған энчилада; жасыл пип моле, қызыл түйеқұс моле, миксиоттағы балық, тамаль және жабайы өрік пен тамаринд қосылған клемоле; ірімшік пен фаршталған етпен толтырылған бұрыштар және уазонтльдер бар. Сондай-ақ, қабақ, тәтті пипиан, қантталған жемістер, тежокоте, сироптағы жемістер, кахета (қантталған ешкі сүті), буньюэлос және мұзқаймақ сияқты дәстүрлі тәттілер де жасалады.
Local fiestas are held on February 2 (Virgen de la Candelaria) in Tetecala, May 15 (St. Isidore the Laborer) in Actopan, July 31 (St. Ignatius of Loyola) in Actopan, September 29 (St. Michael the Archangel) in Cuautitla, October 4 (San Francisco de Asís) in Tetecala, and December 12 (Virgin of Guadalupe) in the "El Paso" neighborhood. There are two brass bands, one Cuautlita and another in Tetecala. Tetecala was the birthplace of several well known performers and composers. Saddle making and basket weaving are local handicrafts. Local food includes corn or chickpea pozole with pork, chicken and even shrimp; beef jerky with cream and cheese or pork enchilada; green pip mole, red turkey mole, fish in mixiote, tamal, and clemole seasoned with wild plums and tamarind; peppers stuffed with cheese and mincemeat, and huazontles. Traditional sweets such as pumpkin, sweet pipían, crystallized fruit, quince, tejocote, fruits in syrup, cajeta (crystalized goat's milk), buñuelos, and ice cream are also made.
Қауымдастықтар
Тетекала де ла Реформа муниципалитет орталығы болып табылады. Колониас Эль-Чарко, Сан-Франциско Сарабия және Эль-Серрито-де-лас-Крусес қаланың құрамына кіреді. Қала Куернавакадан оңтүстікке қарай 47 шақырым және Мехико қаласынан 135 шақырым қашықтықта орналасқан. Куаутита Тетекала де ла Реформадан оңтүстік-шығысқа қарай 6 шақырым жерде орналасқан, және Колония Мариано Матаморос оның құрамына кіреді. Контлалько Тетекала де ла Реформадан оңтүстікке қарай 25 шақырым жерде орналасқан. Актопан Тетекала де ла Реформадан батысқа қарай 1 шақырым жерде орналасқан.
Tetecala de la Reforma is the municipal seat. Colonias El Charco, San Francisco Sarabia, and El Cerrito de las Cruces are parts of the city. The city is 47 km (29 miles) south of Cuernavaca and 135 km (84 miles) from Mexico City. Cuautlita is located 6 km southeast of the Tetecala de la Reforma and includes Colonia Mariano Matamoros. Contlalco is 25 km south of Tetecala de la Reforma. Actopan is 1 km west of Tetecala de la Reforma.