Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Zacatepec de Hidalgo (Zacatepec – науатль тілінен алынған, Zacatl – шөп, tepetl – төбе деген мағынаны білдіреді, сондықтан шамамен "шөпті төбе" деген мағынаны береді) – Мексиканың Морелос штатындағы қала. Ол Пюэнте-де-Икстла, Тлальтизапан, Тлакильтенанго және Жоютламен шектеседі. Мигель Идальго 1810 жылдың 16 қыркүйегіндегі қаруға шақыру арқылы Мексиканың тәуелсіздік соғысын бастады. Қала жергілікті үкіметтің орталығы болып табылады және онымен бір атады. 2015 жылғы халық санауы бойынша муниципалитетте 36 159 адам тұрады. Қаланың және оны қоршаған аймақтың негізгі кәсібі – қант қамысын өсіру және оны өңдеу. Қаланың ең айқын ерекшелігі – оның орталығында орналасқан қант зауыты. Жұмыс кезінде елді мекеннің ауасы қанттың тәтті иісімен толады. Студенттер Морелос штатының айналасындағы аймақтардан Instituto Tecnológico de Zacatepc мемлекеттік университетінде оқуға келеді, ол қант зауытының жанында орналасқан.
Zacatepec de Hidalgo (Zacatepec from the Nahuatl Zacatl meaning grass and tepetl meaning hill, thus loosely meaning "grassy hill") is a town in the state of Morelos, Mexico. It is bordered by Puente de Ixtla, Tlaltizapán, Tlaquiltenango and Jojutla. Miguel Hidalgo was the priest whose call to arms on September 16, 1810, led to the Mexican War of Independence. The town serves as the local seat for the government, with which it shares the name. The municipality reported 36,159 inhabitants in the 2015 census. The main industry in the town and its surrounding countryside is that of sugar cane cultivation and processing. The most noticeable feature of the town is the sugar mill located in its center and during operating hours the air of the settlement is laden with the sickly sweet smell of sugar. Students come from surrounding parts of Morelos to study at the public university, the Instituto Tecnológico de Zacatepc, which is located on a site adjacent to the sugar mill.
Тарих
Колумбияға дейінгі кезеңде Закатепек Куаунахуак (Кюернавака) Тлахуика иелігінің астында болды. Бланка Малдонадо талдаған Тескокоға арналған салық тіркеуі мен салық төлейтін қалалар тізіміне сәйкес, Закатепек пен Тетельпа 1437 жылы Ицкоатль империясы кезінде толық бағыныштылыққа өткеннен бастап, Мексика алқабында үстемдік құрған Үштік одаққа (Акольуас, Тепанекас және Мехикас) мақта өндіретін, суармалы инфрақұрылымы бар қала ретінде сипатталды. 2017 жылдың 9 қыркүйегінде Морелос штатында болған жер сілкінісі кезінде Закатепек ең көп зардап шеккен елді мекендердің бірі болды; он адам қаза тапты, 884 үй зақымданып, олардың шамамен жартысы толығымен қирады. 2018 жылдың 1 шілдесінде Паналдан (Жаңа Альянс) Оливия Рамирес Ламадрид қала әкімі болып сайланды. Мексикадағы COVID-19 пандемиясынан Морелос штатында 505 жұқпалы жағдай мен 59 өлім тіркелді; 4 мамыр күні Закатепекте тоғыз жұқпалы жағдай тіркелді. Мектептер мен көптеген кәсіпорындар наурыздың ортасынан маусымның 1-іне дейін жабылды. 25 мамырдағы мәліметтер бойынша 1238 жағдай мен 238 өлім тіркелді, ал Закатепекте 36 жағдай тіркелді. Жергілікті IMSS ауруханасы 12 мамырда екі мәйіттің орнына басқа отбасыларға жіберді. 6 маусымда Закатепекте 58 жұқпалы жағдай мен 15 өлім тіркелді, штаттың қайта ашылуы кем дегенде 13 маусымға кейінге шегерілді. 31 тамыз күні Закатепекте 181 жағдай тіркелді, 128 адам жазылып, 4 адам қайтыс болды. Жергілікті IMSS ауруханасының дәрігері Дэвид Суайфета 21 қарашада оның көлігіне жарылғыш зат лақтырылғаннан кейін өрт сөндірушілерге түсті. 2020 жылдың 27 желтоқсанында 337 жағдай тіркелді. Бұрынғы қала әкімі Франсиско Салинас Санчес (2015–2018) 2020 жылдың 5 тамызында сыбайлас жемқорлық айыптары бойынша тұтқындалды.
In pre Columbian times Zacatepec was under the Tlahuica lordship of Cuauhnahuac (Cuernavaca). According to the tribute registration and to the list of tributary towns to Texcoco, analyzed by Blanca Maldonado, Zacatepec and Tetelpa were characterized by being a cotton producing town with irrigation infrastructure tribute to the Triple Alliance (Acolhuas, Tepanecas, and Mexicas) dominant in the Valley of Mexico, from its total subordination in the year of 1437 during the Itzcoatl Empire. Zacatepec was one of the hardest hit communities in Morelos state during the September 9, 2017 earthquake; ten people died, 884 homes were damaged; nearly half of which were totally destroyed. Olivia Ramirez Lamadrid of Panal (New Alliance) was elected Presidente Municipal (mayor) on July 1, 2018. The state of Morelos reported 505 infections and 59 deaths due to the COVID 19 pandemic in Mexico; nine infections were reported in Zacatepec as of May 4. Schools and many businesses were closed from mid March until June 1. The figures went up to 1,238 cases and 238 deaths on May 25; Zacatepec reported 36 cases. The local IMSS hospital mistakenly delivered two corpses to the wrong families on May 12. On June 6, Zacatepec reported 58 infections and 15 deaths from the virus; the reopening of the state was pushed back until at least June 13. Zacatepec reported 181 cases, 128 recuperations, and 4 deaths from the virus as of August 31. David Suayfeta, a doctor at the local IMSS hospital, was burned to death when an explosive device was thrown at his car on November 21. Three hundred thirty seven cases were reported on December 27, 2020. Former municipal president Francisco Salinas Sánchez (2015–2018) was arrested on corruption charges on August 5, 2020.
Қызықты орындар
Закатепекте көптеген саябақтар мен бақтар бар, мысалы, муниципалитеттің зокалосындағы "Мигель Идальго" бағы; Либералдық бақша Morelos көшесіндегі лиенцо чарро (родео) мен қант фабрикасының арасында орналасқан; және "Маэстра Тойита" саябағы, Тетельпаның шетінде орналасқан. Галеанада Реал де Сан Николас (8 бассейнмен) және Тетельпада Игуасу (7 бассейнмен) сияқты шипажайлар бар. Закатепек мейрамдары 29 маусымда қаланың қасиетті покровительі "Сан-Педро Апостолдың" құрметіне; 8 желтоқсанда Таза Марияның құрметіне; және 13 желтоқсанда 1810 жылы тәуелсіздік үшін көтерілген Әке Мариано Матаморос еске алу үшін өткізіледі. Сан-Николас Галеананың халқы 10 071 адамды құрайды. Ол теңіз деңгейінен 930 метр биіктікте орналасқан. Үш балабақша, екі бастауыш мектеп (1-6 сыныптар), бір орта мектеп (7-9 сыныптар), бір дайындық мектеп (10-12 сыныптар) және бір педагогикалық колледж (Universidad Pedagogica Nacional 17 1 Subsede Galeana) бар. Сан-Антонио Чиверияста 1031 адам тұрады және ол 945 метр биіктікте орналасқан. Мұнда бір балабақша, бір бастауыш мектеп және бір орта мектеп бар. Оның негізгі экономикалық қызметтері – егіншілік (күріш, сорго және жүгері) және мал шаруашылығы (сия мал, ешкі, шошқа және тауық).
There are a number of parks and gardens in Zacatepec, such as the "Miguel Hidalgo" garden in the zócalo of the municipality; the Liberal Garden located between the lienzo charro (rodeo) and the sugar mill on Morelos street; and the "Maestra Toyita Park", located on the outskirts of Tetelpa. There are spas such as Real de San Nicolás in Galeana (with 8 swimming pools) and Iguazú (with 7 pools) in Tetelpa. The festivals of Zacaptepec are June 29 in honor of the town's patron, "San Pedro Apóstol"; December 8 in honor of the Virgin of the Immaculate Conception; and December 13 to commemorate when Father Mariano Matamoros rose in arms for independence in 1810. San Nicolás Galeana has a population of 10,071. It is located at 930 meters above sea level. There are three preschools, two elementary primarias (grades 1–6), one secundaria (middle school, grades 7–9), one preparatoria (high school, grades 10–12), and one teachers' college (Universidad Pedagogica Nacional 17 1 Subsede Galeana). San Antonio Chiverías has a population of 1,031 and is located 945 at an altitude of 945 meters. There is one preschool, one elementary school, and one middle school. Its principal economic activities are farming (rice, sorghum, and corn) and ranching (cattle, goats, pigs, and chickens).
Климат
Закатепек жартылай құрғақ, қысы нашар анықталған, құрғақ күз, қыс және көктемнің басы, маусымнан қазанға дейін жаңбырлы кезеңге ие.
Zacatepec is semi dry with a poorly defined winter, dry fall, winter, and early spring, and a rainy season from June to October.
Көшіру және су жолдары
Қаланың көп бөлігі аңғарда орналасқан және таулар жоқ. Апаталако өзені муниципалитеттің кішкентай бөлігімен өтеді, Закатепек, Тетельпа және Галеана елді мекендері арқылы ағады. Сейба (көк немесе ақ гүлдері бар, жеміс беретін өте үлкен сұрғылт-жасыл ағаш) және бугенвиллея өседі. Жабайы жануарлардың ішінде аққұйрықты бұғы, жағалы қабан, егермен, борсық, скунс, армадилло, қоян, қарапайым қоян, койот, жабайы мысық, мысықша, какомикстль, тлакуаче (егермен туысына жататын) және жартас құстары, туылған құс, чачалака, копетона, қарға, аура (бүркіт), қара қаңқа, сұр құс, әнші құстар мен сәндік құстар бар. Ауыл шаруашылығында қант қамысы, күріш, жүгері және бұршақ егіледі. Жеміс егістеріне манго, авокадо және гуава кіреді. Ірі қара мал, шошқа, қой және жылқы шаруашылығымен айналысады, сондай-ақ құс шаруашылығы да дамыған.
Most of the municipality is in a valley and there are no mountains. The Apatlaco River crosses a small part of the municipality, passing Zacatepec, Tetelpa, and Galeana. ceiba (a very large grayish green tree with pink or white flowers that provide fruit) and bougainvillea. Wild animals include white tailed deer, boar of collar, raccoon, badger, skunk, armadillo, hare, common rabbit, coyote, wildcat, weasel, cacomixtle, tlacuache (a member of the raccoon family), and bats, flagged bird, chachalaca, magpie copetona, vulture, aura (buzzard), crow, owl, and songbirds and ornamental birds. Agricultural crops include sugar cane, rice, corn, and beans. Fruit crops include mangoes, avocados, and guavas. Cattle, pork, sheep, and horses are ranched; poultry are also raised.
Спорт
Zacatepec de Hidalgo қаласында "Club Atlético Zacatepec" деп аталатын футбол командасы бар, оны "Cañeros" (қант қамысын өсірушілер) деп лақаптайды. Олардың түстері ақ және жасыл. Формасы – ортасында үлкен жасыл жолағы бар ақ жейде, ақ шорты және ақ шұлық. Олардың ең үлкен жетістіктері 1950-ші жылдарға келеді, олар Мексиканың бірінші дивизионында екі мәрте жеңіске жетті: 1954–1955 маусымы және 1957–1958 маусымы. 1952–1953 маусымында олар күміс жүлдегер атанды, бірақ лига чемпионатында Тампикоға есе жіберді. Закатепек 1958–1959 маусымында Мексика кубогын жеңіп алды. Команда Мексиканың үшінші дивизионында ойнайды. 1950-ші жылдардағы Закатепек командасының бас жаттықтырушысы мексикалық Игнасио Трелес болды, ол кейіннен 1962 жылы Чилиде өткен және 1966 жылы Англияда өткен әлем чемпионаттарында Мексика ұлттық құрамасының бас жаттықтырушысы болды. Агустин "Coruco" Диас стадионы 1954 жылдың қараша айында салынды және Закатепек командасының үй стадионы болып табылады. Оны сол кездегі Мексика президенті Адольфо Лопес Матеос ашып берді. Zacatepec-тің ылғалды климатына байланысты стадионды "la selva cañera" (қант қамысының орманы) деп те атайды. Закатепек командасының ұраны – Hacer Deporte es Hacer Patria, яғни спортпен айналысу – Отанға қызмет ету.
Zacatepec de Hidalgo has a football team, named Club Atlético Zacatepec, nicknamed Cañeros (Sugarcane growers). Their colors are white and green. Their uniform color is a white shirt with a big green line in the midsection and white shorts and socks. Their greatest achievements were in the 1950s when Zacatepec won two titles in Primera División de México (Mexico First Division): 1954–1955 season and 1957–1958 season. They were runners up in the 1952–1953 season when they lost the league championship to Tampico. Zacatepec won the Copa Mexico (Mexico Cup) in the 1958–1959 season. The team plays in Tercera División de México (Third Division). The head coach of Zacatepec during the 1950s was the Mexican Ignacio Trelles, who later became head coach of the Mexico national team in the 1962 FIFA World Cup in Chile and 1966 FIFA World Cup in England. Agustin "Coruco" Diaz stadium is the home venue of Zacatepec, founded in November 1954. It was inaugurated by the then president of Mexico Adolfo López Mateos. The stadium is euphemistically called "la selva cañera" (the sugarcane jungle), due to Zacatepec's humid weather conditions. Zacatepec's motto is Hacer Deporte es Hacer Patria which means Doing sports is to be a patriot.